Tâm lý 'Tết phải đủ đầy' và những rủi ro sức khỏe từ tủ lạnh
Tâm lý "Tết phải đủ đầy" đang thúc đẩy nhiều gia đình Việt Nam mua sắm lượng lớn thịt, giò chả, bánh kẹo và rau củ từ nhiều ngày trước Tết. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, việc bảo quản thực phẩm lâu ngày trong tủ lạnh không phải là giải pháp an toàn tuyệt đối. Tủ lạnh chỉ có tác dụng làm chậm quá trình hư hỏng chứ không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn gây hại.
Nguy cơ từ vi khuẩn trong môi trường lạnh
Trong điều kiện nhiệt độ thấp của tủ lạnh, các loại vi khuẩn nguy hiểm như Listeria monocytogenes hay Salmonella vẫn có khả năng phát triển chậm. Nếu thực phẩm được bảo quản quá lâu, chúng có thể sinh sôi và dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Do đó, việc nhận diện các nhóm thực phẩm có rủi ro cao và kiểm soát chặt chẽ thời gian lưu trữ là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe gia đình trong dịp Tết.
Ba nhóm thực phẩm không nên bảo quản quá ba ngày
1. Các sản phẩm thịt chín: Bao gồm giò, thịt kho, thịt bò hầm và chân giò om. Những món ăn này giàu đạm và có độ ẩm cao, tạo điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật phát triển. Trong quá trình chế biến và tiếp xúc với không khí, vi khuẩn đã có cơ hội xâm nhập. Thời gian bảo quản tối đa trong ngăn mát tủ lạnh không nên vượt quá ba ngày.
2. Các món nộm, gỏi và rau trộn: Như dưa chuột trộn, miến trộn và nộm tai heo. Đây là những món thường không được xử lý nhiệt sau khi trộn gia vị, khiến gia vị và môi trường ẩm ướt có thể làm thay đổi hệ vi sinh và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Tốt nhất nên chế biến và sử dụng ngay, nếu bảo quản lạnh thì chỉ nên dùng trong vòng 24 giờ và tuyệt đối không để quá ba ngày.
3. Hải sản đã nấu chín: Bao gồm tôm, cua và cá. Hải sản tự nhiên có lượng vi khuẩn cao và mô thịt giàu enzym, dễ dẫn đến phân hủy và sản sinh các chất độc hại như histamine. Dù đã được nấu chín, thời gian bảo quản trong tủ lạnh cũng không nên kéo dài quá ba ngày để đảm bảo an toàn.
Nguyên tắc bảo quản đúng cách để tránh lây nhiễm chéo
Một nguyên tắc quan trọng khác là phải tách riêng thực phẩm sống và chín trong tủ lạnh. Thịt sống và hải sản tươi có thể mang theo nhiều vi khuẩn, và nếu đặt chung với đồ ăn chín hoặc thực phẩm ăn liền, vi khuẩn có thể lây lan qua nước rỉ hoặc tiếp xúc trực tiếp. Để ngăn ngừa điều này, thực phẩm chín và đồ ăn liền nên được đựng trong hộp kín hoặc bọc bằng màng thực phẩm, và đặt ở ngăn trên của tủ lạnh. Trong khi đó, thịt sống và hải sản nên để ở ngăn dưới hoặc ngăn riêng biệt, có khay hứng nước để tránh nhỏ giọt xuống các thực phẩm khác.
Lời khuyên an toàn cho dịp Tết sum vầy
Tết là thời điểm sum họp gia đình, nhưng an toàn thực phẩm không phải là vấn đề có thể xem nhẹ. Hãy tuân thủ nguyên tắc "không quá ba ngày" đối với thịt chín, đồ nguội và hải sản nấu chín khi bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Đồng thời, duy trì thói quen vệ sinh tủ lạnh hàng tuần, và nếu phát hiện mùi lạ hoặc bề mặt thực phẩm có dấu hiệu bất thường, nên loại bỏ ngay lập tức. Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh là phương pháp phổ biến, nhưng nếu thực hiện sai cách hoặc để quá lâu, nó có thể dẫn đến biến chất và gây hại cho sức khỏe của cả gia đình.
