Trà sữa 7.000 đồng: Hiện tượng giá rẻ và sự phân hóa thị trường đồ uống Việt
Từ giữa năm 2025, "trà sữa 7.000 đồng" đã nổi lên như một hiện tượng đặc biệt trên bản đồ ẩm thực và đồ uống (F&B) của Việt Nam. Hàng loạt cửa hàng và ki-ốt với mức giá chỉ từ 7.000 đến 12.000 đồng mỗi ly đã mọc lên khắp các con phố tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mức giá siêu rẻ này ban đầu khiến nhiều người tiêu dùng hoài nghi về chất lượng và dịch vụ, nhưng theo các chuyên gia, đây không phải là chiến lược "đốt tiền" mà là một mô hình kinh doanh được tính toán kỹ lưỡng.
Mô hình kinh doanh tối ưu hóa chi phí
Theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn, nhà sáng lập của Trà sữa Viên Viên - một trong những đơn vị tiên phong trong làn sóng trà sữa giá rẻ, xu hướng này tập trung vào phân khúc tiết kiệm với giá từ 7.000 đến 12.000 VND. Ông Tuấn giải thích: "Thay vì đầu tư vào không gian sang trọng hay bao bì đắt tiền, chúng tôi lựa chọn mô hình take-away tinh gọn, cắt giảm tối đa nhân sự và tập trung vào khẩu vị. Chìa khóa để duy trì giá siêu rẻ mà vẫn có lãi nằm ở việc chủ động nguồn nguyên liệu với số lượng lớn, cùng quy trình sản xuất riêng để giảm chi phí trung gian và đảm bảo chất lượng ổn định." Điều này cho thấy, các doanh nghiệp đang áp dụng chiến lược tối ưu hóa vận hành để cạnh tranh trong thị trường đầy biến động.
Xu hướng phân hóa và chi tiêu của người tiêu dùng
Mặc dù tạo hiệu ứng mạnh, các mô hình trà sữa 7K chủ yếu đóng vai trò thu hút khách hàng ban đầu. Khảo sát từ iPOS chỉ ra rằng, người tiêu dùng có xu hướng tăng chi tiêu thông qua việc thêm topping, chọn size lớn hoặc nâng cấp sản phẩm, khiến giá niêm yết thấp không phản ánh toàn bộ giá trị đơn hàng. Số liệu cụ thể cho thấy sự thay đổi trong tỷ trọng chi tiêu:
- Tỷ trọng chi tiêu cho đồ uống dưới 20.000 đồng giảm từ 12,3% xuống 7,22%.
- Nhóm 21.000–35.000 đồng cũng giảm từ 40% xuống còn 34,42%.
- Trong khi đó, các phân khúc cao hơn ghi nhận mức tăng: nhóm 35.000-50.000 đồng tăng từ 31,5% lên 33,42%, nhóm 51.000–70.000 đồng tăng từ 11,1% lên 14,87%.
- Tổng tỷ trọng các mức giá từ 35.000 đồng trở lên tăng từ 47,7% lên 57,58%.
Diễn biến này cho thấy thị trường đang dịch chuyển theo hướng phân hóa rõ rệt, với người tiêu dùng có xu hướng hoặc chọn mức giá thấp, hoặc chi tiêu nhiều hơn cho trải nghiệm cao cấp.
Khó khăn của nhóm giá trung bình
Trong bối cảnh đó, nhóm cửa hàng với giá từ 20.000 đến 30.000 đồng đang gặp phải thách thức lớn. Ở phía dưới, họ không thể cạnh tranh với các mô hình tối ưu chi phí như trà sữa 7.000 đồng. Ở phía trên, họ lại thiếu lợi thế về không gian và trải nghiệm so với các chuỗi trung và cao cấp. Việc không có vị thế rõ ràng khiến nhóm này dần thu hẹp và đối mặt với nguy cơ bị đào thải.
Báo cáo của iPOS nhận định: "Năm 2025 không phải là năm của đồ uống giá rẻ, mà là năm thị trường đồ uống phân cực mạnh nhất. Phân khúc tiết kiệm có thể ồn ào trên truyền thông, nhưng phân khúc thực sự mở rộng lại là nhóm trung cao và cao cấp. Doanh nghiệp đồ uống trong thời gian tới sẽ rất khó sống nếu đứng ở giữa: Một cửa hàng bán ly nước 20.000 - 30.000 VND trong không gian bình thường, hoặc bán mang về với hương vị chưa đủ khác biệt, sẽ ngày càng dễ bị kẹp giữa hai đầu thị trường."
Kết luận: Thị trường đồ uống bước vào giai đoạn mới
Dữ liệu cho thấy thị trường đồ uống Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt, với một bên là các mô hình giá rẻ tối ưu chi phí và bên kia là các thương hiệu tập trung vào trải nghiệm cao cấp. Khoảng giá trung bình ngày càng thu hẹp, do không còn lợi thế cạnh tranh rõ ràng. Xu hướng này buộc các doanh nghiệp phải lựa chọn chiến lược rõ ràng, thay vì duy trì vị trí trung tính như trước đây. Sự phân cực mạnh mẽ này không chỉ ảnh hưởng đến cách kinh doanh, mà còn định hình lại thói quen tiêu dùng của người Việt trong lĩnh vực đồ uống.
