Chuyện trà sữa Mixue giảm số lượng cửa hàng đang được bàn tán xôn xao trong giới kinh doanh ăn uống (F&B) những ngày qua. Báo cáo chính thức của Mixue Group (Trung Quốc) xác nhận giảm 428 cửa hàng, khoảng 9%, tại Việt Nam và Indonesia. Thực tế, người tiêu dùng cũng nhận thấy nhiều cửa hàng trà sữa Mixue âm thầm trả mặt bằng, nhường chỗ cho thương hiệu khác nhưng không có số liệu chính thức. Website của trà sữa Mixue cũng không truy cập được.
Theo khảo sát sơ bộ của phóng viên Báo Người Lao Động, ở những vị trí gần trường học cấp 2, 3 tại TP HCM, thương hiệu trà sữa Mixue không còn hiện diện nhiều, nhường chỗ cho các thương hiệu mới như: trà sữa Ba Cô Gái Tam Hảo, trà sữa Viên Viên, Hồng trà Ngô Gia, Phi Phi,… Trong khi 1-2 năm trước, thương hiệu này xuất hiện dày đặc ở nhiều tuyến đường lớn nhỏ.
Chuyên gia nhận định về sự thu hẹp của Mixue
Ông Nguyễn Thái Bình, đồng sáng lập Mapdy.vn và Học viện Concepts (VCS), nhận định việc Mixue thu hẹp số lượng cửa hàng tại Việt Nam là dấu hiệu của giai đoạn "thanh lọc" sau thời kỳ tăng trưởng nóng. Theo ông, thị trường hiện không còn là cuộc đua mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà chuyển sang bài toán giữ cho từng điểm bán "sống được". Đối với các mô hình phát triển nhanh theo hình thức nhượng quyền, đến một ngưỡng nhất định, yếu tố quyết định không còn nằm ở độ phủ thương hiệu mà ở khả năng vận hành thực tế của từng cửa hàng.
Ông Bình cho rằng cần nhìn nhận đúng bản chất của Mixue. Đây không đơn thuần là thương hiệu kinh doanh kem hay trà sữa mà là một hệ thống nhượng quyền được xây dựng trên nền tảng chuỗi cung ứng mạnh. Vì vậy, ở cấp độ tập đoàn, doanh nghiệp vẫn có thể duy trì tăng trưởng về quy mô. Tuy nhiên, ở cấp cửa hàng, các nhà đầu tư nhượng quyền phải đối mặt với áp lực lớn hơn, bao gồm chi phí mặt bằng, nhân sự, điện nước, vận hành và bài toán hoàn vốn.
Nguy cơ từ việc phát triển quá nhanh
Theo chuyên gia này, điểm đáng lo nhất của nhiều mô hình nhượng quyền khi phát triển quá nhanh nhưng không bảo đảm "địa lý thương mại", tức khoảng cách đủ để các quán không cạnh tranh với nhau. "Khoảng cách 600 m đến 1 km nghe có vẻ hợp lý nhưng nếu không đọc kỹ mật độ dân cư, luồng di chuyển, tệp khách và sức mua thật thì rất dễ dẫn tới chuyện các cửa hàng cùng hệ thống đứng gần nhau rồi tự cạnh tranh lẫn nhau" - ông Bình phân tích.
Ông ví dụ một số chuỗi nhượng quyền, bề ngoài vẫn là một mạng lưới dày đặc cửa hàng nhưng bên trong, doanh thu bình quân từng điểm bán đang bị bào mòn. Cụ thể hơn, nếu lấy một bài toán đầu tư phổ biến để hình dung, với vốn ban đầu khoảng 800 triệu đến 1 tỉ đồng, cộng chi phí thuê mặt bằng, nhân sự, điện nước và áp lực hoàn vốn trong 2 năm, cửa hàng phải tạo ra doanh thu đủ dày mỗi tháng mới chạm ngưỡng hòa vốn.
Nếu biên lãi trên mỗi sản phẩm không cao, thì mô hình này chỉ đẹp khi lượng khách thực sự mạnh. Nhưng khi các cửa hàng không có sản phẩm gì mới mẻ, cộng thêm sự thắt chặt chi tiêu và sự thay thế từ những thương hiệu trà sữa tiết kiệm với giá từ 7.000 – 12.000 đồng/ly (thường quảng cáo trà sữa 7K), áp lực càng lớn. “Mixue không yếu ở nhận diện thương hiệu, mà điều họ và cả nhà đầu tư nhượng quyền đang đối mặt là bài toán chất lượng điểm bán” – chuyên gia này nhận xét.
