Trong các đồn điền cà phê, việc bón phân và cải tạo đất đóng vai trò then chốt để đảm bảo cây phát triển khỏe mạnh và đạt năng suất cao. Đặc biệt trên nền đất cứng và dốc, cần áp dụng những phương pháp tối ưu để tránh thất thoát dinh dưỡng do mưa rào và xói mòn.
Phương pháp bón phân cho cây cà phê
Tùy theo điều kiện địa hình và loại phân bón, có nhiều cách thức bón phân khác nhau. Nguyên tắc chung là không nên bón phân sâu hơn 30 cm dưới mặt đất và cách thân cây dưới 45 cm. Trên đất bằng phẳng, có thể rải phân lên mặt đất rồi cuốc vùi xuống độ sâu 23-30 cm, hoặc đào lỗ vuông giữa bốn cây để bón. Trên sườn dốc, thường đào một lỗ phía trên mỗi cây và bón phân vào đó. Kích thước lỗ thay đổi tùy loại phân: với phân chiếm nhiều chỗ, lỗ có thể dài 60 cm, rộng 45 cm, sâu 30 cm; với phân cô đặc, kích thước giảm đáng kể. Sau khi bón, lấp lỗ bằng cành nhánh từ lớp phủ thực vật, dùng đất tơi lấp chặt, và rải đất đào lên quanh gốc để bảo vệ rễ.
Các biện pháp cải tạo đất bổ trợ
Ngoài bón phân thông thường, nông dân áp dụng nhiều kỹ thuật cải tạo đất khác:
Làm tơi xốp đất
Dùng thanh dài hoặc chĩa cắm sâu vào lòng đất và nạy lên mà không lật mặt đất, giúp tăng độ thoáng khí.
Tạo lớp phủ (lợp đất)
Phủ lên mặt đất dưới hàng cà phê một lớp cỏ cao và cứng dày 15-23 cm. Ở vùng đất ẩm lạnh, lớp phủ giúp giữ ấm và giảm độ ẩm dư thừa; ở vùng nóng khô, nó giữ ẩm. Đồng thời, lớp phủ ngăn cỏ dại, chống xói mòn, và khi hoai mục có thể vùi làm phân bón. Biện pháp này còn được xem là phương thuốc trị bọ đen hiệu quả.
Đào rãnh
Đào các rãnh nước ngang qua sườn dốc, có thể để mở hoặc đậy lại. Rãnh mở: cứ cách bốn cây đào lỗ dài 1-1,2 m, rộng 30-40 cm, sâu 40-45 cm; đất đào lên trải lên rễ, lỗ để mở làm kênh thoát nước và chứa đất rửa trôi, cỏ dại, cành nhánh. Cần vét rãnh hai lần mỗi năm và trải vật liệu vét được quanh rễ. Rãnh đậy: đào cắt ngang toàn bộ hàng cây, rộng 60 cm, sâu 60 cm, chứa đầy chất thải thực vật, lấp bằng đất nén chặt. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trên đất cứng. Trong mọi trường hợp, chất thải trong rãnh cần trộn với vôi để diệt giòi và sâu bọ, tránh biến rãnh thành nơi sinh sản của chúng.
Trồng xen canh trong đồn điền cà phê
Để tăng giá trị kinh tế, nhiều nông dân lựa chọn trồng xen canh các cây ngắn ngày như ngô với cà phê. Cây trồng xen không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn giúp cải thiện đất, che phủ bề mặt, giảm xói mòn và hạn chế cỏ dại.
