Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để biến lợi thế chuyên môn y tế thành ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao – du lịch y tế, trong bối cảnh ngành y tế hướng tới hội nhập quốc tế. Với hệ thống bệnh viện trung ương, bộ ngành và thành phố có trình độ hàng đầu, Hà Nội là trung tâm y tế lớn nhất cả nước. Nhiều kỹ thuật cao như ghép tạng, tim mạch can thiệp, điều trị ung thư, hỗ trợ sinh sản, răng hàm mặt, y học cổ truyền và phục hồi chức năng được triển khai thường quy. Nhiều bệnh viện của Hà Nội đã được xếp hạng trong nhóm chuyên khoa tốt nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Nền tảng vững chắc để phát triển du lịch y tế
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng, những năm gần đây ngày càng nhiều người nước ngoài, Việt kiều và bệnh nhân từ nhiều quốc gia chọn Hà Nội để khám và điều trị. Đây là tín hiệu tích cực về uy tín chuyên môn và cho thấy dư địa lớn để phát triển du lịch y tế. Hà Nội còn có lợi thế về giao thông với Sân bay quốc tế Nội Bài, mạng lưới khách sạn đa dạng, hạ tầng đô thị hiện đại và di sản văn hóa phong phú, tạo điều kiện kết hợp khám chữa bệnh, nghỉ dưỡng, phục hồi chức năng và trải nghiệm văn hóa.
Các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước đang mở ra cơ hội cho ngành y tế Thủ đô. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định xây dựng hệ thống y tế hiện đại, chất lượng, hội nhập quốc tế, trong đó Hà Nội giữ vai trò đầu tàu. Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng Luật Thủ đô tạo cơ chế thuận lợi đầu tư phát triển y tế chất lượng cao và mở rộng hợp tác quốc tế.
Bệnh viện Ung bướu Hà Nội – điểm sáng thu hút bệnh nhân quốc tế
Bệnh viện Ung bướu Hà Nội là một minh chứng cho sức hút của y tế Thủ đô. Là bệnh viện chuyên khoa hạng I, bệnh viện thường xuyên tiếp nhận người bệnh quốc tế, đặc biệt nhu cầu điều trị ung thư của người nước ngoài tại Hà Nội và bệnh nhân từ nhiều quốc gia đang tăng. Chất lượng điều trị tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đội ngũ bác sĩ trình độ cao, trang thiết bị hiện đại và nhiều kỹ thuật chuyên sâu được triển khai thường quy.
Ông David L. (quốc tịch Australia), đang làm việc tại Hà Nội, chia sẻ: “Tôi từng nghĩ muốn điều trị ung thư tốt thì phải sang Singapore. Nhưng sau khi được giới thiệu đến Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, tôi đã thay đổi suy nghĩ.” Ông đánh giá cao hệ thống máy móc hiện đại, sự tận tình của đội ngũ y bác sĩ và việc bệnh viện thường xuyên tổ chức hội chẩn trực tuyến với chuyên gia ung bướu từ Singapore, Hàn Quốc và Mỹ. “Tôi biết hồ sơ bệnh án của mình được các chuyên gia quốc tế cùng trao đổi để đưa ra phác đồ điều trị. Điều đó khiến tôi có thêm niềm tin mà không phải tốn nhiều thời gian, chi phí để sang nước khác.” Ông cũng cho rằng chi phí điều trị tại Việt Nam hợp lý hơn nhiều so với khu vực, trong khi chất lượng chuyên môn không thua kém. Sau điều trị, ông vẫn có thể tham quan Hà Nội và trải nghiệm văn hóa, ẩm thực. Ông David đề xuất hoàn thiện các dịch vụ hỗ trợ như phiên dịch, bảo hiểm, đặt lịch khám và tư vấn để Việt Nam trở thành điểm đến của nhiều bệnh nhân quốc tế.
“Điểm nghẽn” không nằm trong phòng mổ
Dù có nhiều lợi thế, Hà Nội chưa trở thành điểm đến du lịch y tế nổi bật trong khu vực. Hạn chế không nằm ở trình độ chuyên môn mà ở hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ còn thiếu đồng bộ. Tại hội thảo về phát triển du lịch y tế Hà Nội, nhiều chuyên gia nhận định “điểm nghẽn” lớn nhất là thiếu dịch vụ hỗ trợ. Người bệnh nước ngoài phải tự tìm kiếm thông tin bệnh viện, đặt lịch, chuẩn bị hồ sơ, tìm phiên dịch, khách sạn, phương tiện, thanh toán viện phí và thủ tục bảo hiểm quốc tế. Sau điều trị, họ tự sắp xếp chăm sóc, phục hồi chức năng. Trong khi đó, Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc đã tích hợp toàn bộ quy trình thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh.
Theo chuyên gia Nhật Bản Kotaro Tanaka, cạnh tranh du lịch y tế ngày nay là cạnh tranh về khả năng vận hành hệ thống dịch vụ quốc tế, không chỉ chất lượng bác sĩ hay trang thiết bị. Hà Nội thiếu đội ngũ điều phối viên quốc tế, phiên dịch y khoa chuyên nghiệp, hệ thống thanh toán bảo hiểm quốc tế, gói khám chữa bệnh trọn gói, nền tảng đặt lịch trực tuyến đa ngôn ngữ và hoạt động quảng bá thương hiệu quốc tế.
Giải pháp phát triển du lịch y tế Hà Nội
Theo định hướng của Sở Y tế Hà Nội, thành phố sẽ xây dựng mạng lưới liên kết giữa các bệnh viện trung ương, thành phố và cơ sở y tế tư nhân; phát triển các sản phẩm du lịch y tế đặc trưng dựa trên thế mạnh từng đơn vị như tim mạch, ung bướu, sản phụ khoa, răng hàm mặt, y học cổ truyền, phục hồi chức năng và chăm sóc người cao tuổi. Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng bệnh viện thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hồ sơ sức khỏe điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và kết nối dữ liệu liên thông nhằm nâng cao trải nghiệm người bệnh.
Quan trọng hơn, Hà Nội cần hình thành hệ sinh thái liên kết giữa bệnh viện với doanh nghiệp lữ hành, hàng không, khách sạn, bảo hiểm, ngân hàng và dịch vụ phiên dịch. Người bệnh quốc tế có thể sử dụng gói dịch vụ hoàn chỉnh từ xin thị thực, đặt lịch khám, đón sân bay, lưu trú, điều trị, nghỉ dưỡng đến theo dõi sức khỏe sau khi về nước. Đó mới là mô hình du lịch y tế đúng nghĩa.
Bài học từ Thái Lan, Hàn Quốc, Malaysia cho thấy họ bán thương hiệu quốc gia, không chỉ dịch vụ khám chữa bệnh. Nhiều bệnh viện Hà Nội có uy tín trong nước nhưng chưa được quảng bá mạnh quốc tế. Cần chiến lược truyền thông bài bản, xây dựng cổng thông tin đa ngôn ngữ về du lịch y tế, giới thiệu gói điều trị chuyên sâu, công khai chi phí, quy trình và dịch vụ hỗ trợ. Phát triển trung tâm điều phối du lịch y tế chuyên nghiệp, xây dựng tiêu chuẩn phục vụ người bệnh quốc tế, chuẩn hóa thanh toán bảo hiểm xuyên biên giới và đào tạo nhân lực ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp quốc tế.
Nếu làm được điều này, Hà Nội có thể giữ chân người Việt có xu hướng ra nước ngoài khám chữa bệnh và thu hút người nước ngoài chọn Việt Nam làm điểm đến chăm sóc sức khỏe. Bộ Y tế đang xây dựng Đề án phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á, trong đó Hà Nội được kỳ vọng đóng vai trò đầu tàu, là nơi hình thành những mô hình du lịch y tế hiện đại đầu tiên.
