Bác sĩ cảnh báo: Ăn đồ nếp ngày Tết dễ gây đầy bụng, khó tiêu
Theo chia sẻ của bác sĩ Nguyễn Phối Hiền từ Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3, trong mâm cỗ Tết truyền thống của người Việt, các món làm từ nếp như bánh chưng, xôi gấc, xôi đậu gần như không thể thiếu. Tuy nhiên, việc tiêu thụ đồ nếp có thể dẫn đến tình trạng đầy bụng, khó tiêu, đặc biệt khi ăn với số lượng lớn hoặc vào thời điểm không phù hợp.
Nguyên nhân gây đầy bụng từ đồ nếp
Trên thực tế lâm sàng, nhiều người sau dịp Tết thường than phiền về các triệu chứng như chướng bụng, nặng bụng, ăn không ngon, táo bón hoặc ợ hơi, trong đó đồ nếp được xác định là một yếu tố phổ biến. Gạo nếp chứa hàm lượng amylopectin cao, một dạng tinh bột có cấu trúc phân nhánh phức tạp, khiến quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn so với tinh bột trong gạo tẻ. Khi vào dạ dày, đồ nếp dễ tạo thành khối dính, làm chậm quá trình rỗng dạ dày, gây cảm giác no lâu và đầy bụng.
Ngoài ra, các món nếp ngày Tết như bánh chưng thường đi kèm với thịt mỡ, đậu xanh và gia vị đậm đà, càng làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Đối với những người ít vận động trong dịp Tết, nhu động ruột giảm, cảm giác khó tiêu càng trở nên rõ rệt hơn.
Nhóm người cần hạn chế ăn đồ nếp
Bác sĩ Hiền khuyến cáo một số nhóm người nên hạn chế tiêu thụ đồ nếp:
- Người có bệnh lý dạ dày-tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản, viêm đại tràng hoặc rối loạn tiêu hóa.
- Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có chức năng tiêu hóa kém hoặc đang trong giai đoạn bệnh cấp tính.
- Người thừa cân, béo phì hoặc mắc các bệnh chuyển hóa như đái tháo đường, cần kiểm soát khẩu phần vì đồ nếp giàu năng lượng, dễ làm tăng đường huyết và tích tụ mỡ nếu ăn quá mức.
Lời khuyên để ăn đồ nếp an toàn
Đồ nếp không cần phải kiêng hoàn toàn, nhưng nên được tiêu thụ với lượng vừa phải và đúng cách:
- Mỗi lần chỉ nên ăn một phần nhỏ, tránh ăn dồn nhiều miếng bánh chưng hoặc nhiều đĩa xôi trong cùng một bữa.
- Không nên ăn đồ nếp vào buổi tối muộn hoặc khi bụng đang đầy.
- Khi ăn đồ nếp, nên kết hợp với rau xanh, dưa quả ít mặn và uống đủ nước để giảm cảm giác nặng bụng.
- Sau khi ăn, nên vận động nhẹ nhàng như đi bộ thay vì ngồi hoặc nằm ngay.
- Đối với người dễ bị đầy bụng, có thể ăn kèm các món ấm, thanh nhẹ hoặc sử dụng trà gừng, trà vỏ quýt sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa.
Về mặt y học, đồ nếp không phải là thực phẩm xấu, nhưng đây là nhóm thực phẩm cần được kiểm soát liều lượng và thời điểm sử dụng để tránh gây quá tải cho hệ tiêu hóa, đặc biệt trong những ngày ăn uống dồn dập như dịp Tết. Thiên Lam
