Trong cái nắng đầu tháng 6, chúng tôi về vùng biển Tam Thanh (nay thuộc phường Quảng Phú, thành phố Đà Nẵng) để thưởng thức món canh xương rồng. Món ăn được xem là “lạ đời” bởi loài cây vốn nổi tiếng khô cằn, đầy gai nhọn lại có thể chế biến thành một bát canh thơm ngon.
Nguyên liệu chính của món ăn chỉ gồm những đọt non cây xương rồng, vài nắm rau thơm hái sau vườn và cá biển tươi rói vừa cập bến. Xương rồng được gọt sạch gai, lột lớp màng trắng bên ngoài. Người dân địa phương gọi đây là món ăn của ký ức khi từ nhiều đời nay, những bụi xương rồng mọc ven biển không chỉ giúp chắn cát, giữ đất mà còn đi vào mâm cơm của ngư dân.
Loại xương rồng đặc biệt
Loại xương rồng dùng để nấu canh có thân 4-6 cạnh, gần như không có mủ nên không đắng, có vị chua tự nhiên, phù hợp để nấu canh. Trước đây, cây mọc nhiều dọc bờ biển, nhưng nay trở nên hiếm hoi khi các tuyến kè chắn sóng được xây dựng, nhiều bụi xương rồng đã bị chặt bỏ.
Cách chế biến cầu kỳ
Bà Nguyễn Thị Minh Hòa (49 tuổi, trú phường Quảng Phú) cho biết món canh này đã có từ rất lâu đời. Từ thuở nhỏ, bà đã được mẹ nấu cho ăn. “Bây giờ tìm được loại xương rồng này không dễ. Trong làng chỉ còn vài hộ giữ lại sau vườn để lâu lâu nấu canh đãi khách quý. Người biết chế biến món này cũng ngày càng ít”, bà Hòa chia sẻ.
Theo bà Hòa, để có nồi canh xương rồng ngon, công đoạn sơ chế khá cầu kỳ. Trước hết, người nấu phải chọn đọt xương rồng non, gọt sạch gai, lột lớp màng trắng bên ngoài rồi thái lát mỏng. Xương rồng sau khi thái được ngâm nước muối một thời gian rồi vắt ráo để loại bỏ hoàn toàn phần mủ trước khi chế biến.
Nguyên liệu đi kèm thường là các loại cá biển như cá đục, cá lạt hoặc bất kỳ loại cá tươi nào vừa đánh bắt. Cá được làm sạch, ướp nước mắm, tỏi, ớt và gia vị rồi nấu chín sơ. Khi nước canh sôi, cho xương rồng vào, thêm rau thơm và nêm nếm vừa ăn.
Hương vị độc đáo
Nồi canh hoàn thành có vẻ ngoài mộc mạc nhưng hương vị rất riêng. Những lát xương rồng giòn dai, vị chua thanh tự nhiên hòa quyện cùng vị ngọt của cá biển tạo cảm giác mát lành, đặc biệt thích hợp trong ngày hè oi bức.
Lần đầu thưởng thức, anh Nguyễn Văn Toàn (28 tuổi, trú phường Hương Trà, Đà Nẵng) nhận xét: “Canh có vị chua nhẹ, thanh mát, ăn rất lạ miệng”.
Chị Phạm Nguyễn Thùy Quyên (21 tuổi, con gái bà Hòa) được mẹ hướng dẫn cách nấu món canh xương rồng. Dù tự tay chế biến được, chị vẫn cho rằng hương vị mình nấu chưa thể sánh bằng món canh của mẹ.
Ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Chủ tịch UBND phường Quảng Phú, cho biết canh xương rồng là món ngon ở làng biển Tam Thanh, nhưng hiện ít người nấu vì loài xương rồng này khó tìm.
