Cá cu, hay còn gọi là cá bè, bè cu, là loài cá quen thuộc với ngư dân miền Trung, đặc biệt ở Đà Nẵng. Chúng có hình dáng giống cá ngừ, thân hơi dẹp, vảy trắng bạc, mõm nhọn và răng sắc. Trước đây chỉ phổ biến trong bữa cơm gia đình, nay cá cu đã trở thành món ngon được nhiều nhà hàng đưa vào thực đơn phục vụ du khách.
Đặc điểm và mùa vụ của cá cu
Cá cu thường có nhiều nhất vào mùa xuân, đặc biệt sau Tết Nguyên đán, khi thịt cá săn chắc, béo và ngọt nhất trong năm. Nhìn bề ngoài, cá cu giống cá ngừ nhưng thân dẹp hơn, vảy óng ánh dưới ánh nắng. Mõm nhọn, răng sắc bén mọc vòng hướng vào trong, cho thấy đây là loài săn mồi. Cá cu dài từ 40 đến 70 cm, thịt nhiều, săn chắc, thơm và trắng mịn.
Khác với nhiều loài cá da trơn thường tanh, thịt cá cu tươi ngọt, hài hòa giữa mềm và dai. Mùa đánh bắt tập trung từ tháng 2 đến tháng 4, khi ngư dân miền Trung ra khơi thường gặp mẻ lưới đầy ắp loài cá này.
Thức ăn và hương vị đặc trưng
Thức ăn của cá cu đa dạng: khi nhỏ ăn thực vật nổi hoặc mảnh vụn hữu cơ; khi trưởng thành ăn cá sòng mắt to và động vật không xương sống. Chính chế độ ăn giàu dưỡng chất từ biển giúp thịt cá cu thơm béo đặc trưng, ít loại cá khác sánh được.
Các món ngon từ cá cu
Người dân miền biển xem cá cu là nguyên liệu quý. Món kho síp nước ăn cùng bún tạo vị đậm đà. Cháo cá cu là lựa chọn ưa thích ngày hanh khô hoặc lạnh, nhờ vị thanh, dễ ăn và bổ dưỡng. Ngoài ra, cá cu còn nấu canh chua với măng, lá me, khế; hoặc chiên giòn dầm nước mắm tỏi ớt chanh, ăn kèm rau sống – đậm chất miền Trung.
Phổ biến trong nhà hàng là cháo cá cu, lẩu cá cu, cá cu hấp hay nướng. Cháo cá cu được xem là đặc sản đặc trưng của Đà Nẵng. Cá được ướp nước mắm, gừng, muối, đường, tiêu; gạo rang vàng trước khi nấu để cháo thơm. Khi cháo nhừ, cho cá vào ninh vài phút, nêm hành tím, hành lá, tiêu, tạo bát cháo nóng hổi, ngọt thịt, cay nồng.
Cá cu hấp cách thủy cùng sả bằm, ớt và nấm mèo giữ vị ngọt tự nhiên, cuốn bánh tráng, rau sống, chuối chát, khế chua, chấm nước mắm tỏi ớt. Lẩu cá cu với nước dùng gà nấu cùng đầu và đuôi cá, thêm cà chua, đậu bắp, rau thơm và gia vị cay nồng, thịt cá săn chắc, nước lẩu đậm đà, ăn kèm bún và rau xanh.
Giá trị thương mại và dinh dưỡng
Hiện nay, cá cu không chỉ phổ biến trong đời sống mà còn là sản phẩm thương mại giá trị. Giá cá cu dao động 150.000 - 450.000 đồng/kg, cao hơn nhiều loại cá khác nhưng vẫn "đắt hàng", đặc biệt mùa du lịch tại Đà Nẵng, góp phần nâng cao thu nhập cho ngư dân và thúc đẩy dịch vụ ăn uống.
Về dinh dưỡng, cá cu cung cấp nhiều đạm, ít chất béo xấu, giàu khoáng chất và vitamin, tốt cho sức khỏe, phù hợp cả người lớn tuổi và trẻ em. Trong xu hướng ẩm thực lành mạnh, cá cu trở thành lựa chọn đáng chú ý.
Hương Giang (theo doisonggiadinh, trithuc)
