Tại tỉnh Khánh Hòa, nghề chế tác trầm hương từ gỗ dó bầu đã trở thành một ngành thủ công mỹ nghệ đặc sắc, mang lại thu nhập cao cho người dân. Những nghệ nhân nơi đây đã biến những khúc gỗ dó bầu thô sơ thành các sản phẩm trầm hương tinh xảo, có giá trị lên đến hàng triệu đồng.
Quy trình chế tác công phu
Để tạo ra một sản phẩm trầm hương chất lượng, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Đầu tiên là khâu chọn gỗ dó bầu có tuổi đời trên 20 năm, có dấu hiệu nhiễm khuẩn để tạo trầm. Sau đó, gỗ được xử lý bằng phương pháp lên men tự nhiên trong khoảng 6-12 tháng để tinh dầu trầm hương hình thành.
Tiếp theo, người thợ tiến hành cạo bỏ phần gỗ tạp, chỉ giữ lại phần trầm đen bóng. Công đoạn này đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm để không làm hỏng cấu trúc tự nhiên của trầm. Cuối cùng, trầm hương được đánh bóng và chế tác thành các sản phẩm như vòng tay, tượng Phật, hoặc các vật phẩm phong thủy.
Giá trị kinh tế và văn hóa
Theo ông Nguyễn Văn Thành, một nghệ nhân chế tác trầm hương tại Khánh Hòa, mỗi sản phẩm trầm hương có giá từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng, tùy thuộc vào chất lượng và độ tinh xảo. "Trầm hương không chỉ là một mặt hàng xa xỉ mà còn mang giá trị tâm linh, phong thủy sâu sắc. Nó được coi là 'vàng đen' của vùng đất Khánh Hòa", ông Thành chia sẻ.
Nghề chế tác trầm hương đã tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương, với thu nhập bình quân từ 10-15 triệu đồng mỗi tháng. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ nghề này. Bên cạnh đó, các sản phẩm trầm hương còn được xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, mang lại nguồn ngoại tệ đáng kể.
Bảo tồn và phát triển bền vững
Để bảo tồn nghề truyền thống, chính quyền tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều chính sách hỗ trợ như đào tạo nghề, cấp giấy chứng nhận làng nghề, và xúc tiến thương mại. Đồng thời, việc trồng rừng gỗ dó bầu cũng được khuyến khích để đảm bảo nguồn nguyên liệu bền vững.
"Chúng tôi đang hướng đến phát triển du lịch làng nghề, kết hợp tham quan quy trình chế tác trầm hương để giới thiệu văn hóa bản địa đến du khách", bà Lê Thị Hoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, cho biết.
Nhờ bàn tay tài hoa của người thợ, trầm hương Khánh Hòa đã vươn xa, trở thành niềm tự hào của người dân địa phương và góp phần bảo tồn tinh hoa văn hóa dân tộc.
