Cảnh báo đồ khô Tết: Những món quen thuộc dễ nhiễm hóa chất
Những ngày giáp Tết, các chợ truyền thống và siêu thị đều nhộn nhịp với những quầy đồ khô đông đúc người mua sắm. Từ miến, mộc nhĩ, nấm hương đến măng khô, đây đều là những nguyên liệu không thể thiếu trong các món cỗ Tết như canh, xào, nem, miến trộn. Tuy nhiên, ít ai biết rằng nhóm thực phẩm này lại tiềm ẩn nguy cơ cao bị can thiệp hóa chất, từ tẩy trắng, nhuộm màu đến chống mốc, khiến người tiêu dùng khó lòng phân biệt bằng mắt thường.
Do đã trải qua nhiều công đoạn sơ chế như sấy, phơi, xử lý màu sắc, chỉ cần thêm vài thao tác nhỏ, hàng kém chất lượng có thể trở nên bắt mắt và hấp dẫn. Đáng lo ngại, đa số các món đồ khô này đều nằm trong danh sách những thực phẩm quen thuộc mà hầu hết gia đình Việt đều mua về dịp Tết, làm tăng nguy cơ tiếp xúc với hóa chất độc hại.
1. Miến: Món phổ biến nhất nhưng dễ bị làm giả
Miến là loại đồ khô phổ biến hàng đầu trong dịp Tết, xuất hiện trong nhiều món ăn từ canh miến, miến xào đến miến trộn. Chính vì nhu cầu cao, miến cũng trở thành mặt hàng dễ bị làm giả và làm bẩn nhất trên thị trường. Các loại miến kém chất lượng thường được:
- Tẩy trắng bằng hóa chất để sợi miến trông trong veo và đẹp mắt.
- Nhuộm màu nhân tạo để giả vờ là miến dong truyền thống.
- Trộn thêm bột rẻ tiền, không rõ nguồn gốc để giảm chi phí sản xuất.
- Tẩm chất chống mốc để kéo dài thời gian bảo quản, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt.
Miến hóa chất thường có sợi rất đều, bóng loáng, màu sắc trong suốt một cách bất thường. Khi ngâm nước, chúng không nở mềm mà chỉ trương cứng, và khi nấu sẽ dễ làm đục nước, đồng thời tỏa ra mùi lạ khó chịu.
2. Mộc nhĩ: Dễ bị tẩm lưu huỳnh để chống mốc
Mộc nhĩ là nguyên liệu gần như không thể thiếu trong các món Tết như nem rán, miến xào, canh bóng. Tuy nhiên, loại đồ khô này rất dễ bị can thiệp hóa chất, đặc biệt là tẩm lưu huỳnh để chống mốc và nhuộm màu đen bóng, thu hút người mua. Một số cơ sở còn sấy lại nhiều lần để kéo dài thời gian bảo quản, làm giảm chất lượng sản phẩm.
Mộc nhĩ bẩn thường có màu đen sẫm đồng đều một cách không tự nhiên, tai to và dày bất thường. Khi ngâm nước, chúng sẽ tỏa ra mùi hắc nhẹ, nước ngâm bị đục hoặc ngả vàng – đây là những dấu hiệu rõ ràng cho thấy sản phẩm đã bị xử lý hóa chất.
3. Nấm hương: Càng đẹp càng cần thận trọng
Nấm hương khô được ưa chuộng trong dịp Tết để nấu canh, hầm gà hoặc làm nhân nem. Tuy nhiên, mặt hàng này cũng dễ bị "làm đẹp quá tay" bằng hóa chất. Nấm hương kém chất lượng thường có màu nâu đậm rất đều, tai nấm to bất thường và bề mặt trơn láng, trông như đã qua xử lý.
Khi ngửi, mùi thơm không dịu nhẹ, tự nhiên mà lại gắt và hắc, đôi khi giống mùi thuốc. Nguyên nhân là do một số loại nấm được xử lý để giữ mùi, giữ màu và chống mốc, đặc biệt là hàng tồn kho để lâu ngày. Ngược lại, nấm hương chất lượng thường không quá đồng đều về màu sắc, tai nhỏ vừa phải, màu nâu nhạt và có mùi thơm nhẹ, càng ngâm càng dậy mùi.
4. Măng khô: Dễ bị ngâm hóa chất tẩy trắng
Măng khô là một trong những loại đồ khô dễ bị ngâm hóa chất nhất, với mục đích làm trắng, làm mềm nhanh và bảo quản lâu hơn. Măng bẩn thường có màu vàng nhạt rất đều, sợi mềm bất thường, và khi ngâm nước sẽ ra màu vàng đục kèm theo mùi lạ, hơi hắc hoặc ngai ngái.
Trong khi đó, măng khô sạch có màu sắc không đồng đều, sợi cứng và dai, cần ngâm nhiều lần nước mới trong dần, và mùi chỉ hơi nồng tự nhiên, không gây khó chịu.
Nguyên tắc vàng khi mua đồ khô dịp Tết
Để đảm bảo an toàn sức khỏe, người tiêu dùng cần ghi nhớ một số nguyên tắc cơ bản khi chọn mua đồ khô:
- Càng đẹp bất thường, càng nên nghi ngờ: Hàng hóa có màu sắc quá tươi sáng, đồng đều thường đã qua xử lý hóa chất.
- Càng rẻ bất thường, càng phải tránh: Giá cả quá thấp so với thị trường có thể là dấu hiệu của sản phẩm kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc.
Nên ưu tiên mua đồ khô ở những cửa hàng quen thuộc, có uy tín, và chọn sản phẩm có màu sắc tự nhiên, không quá đều, có mùi thơm nhẹ và không gắt. Khi ngâm nước, nếu sản phẩm không ra mùi lạ hoặc nước đục, đó là dấu hiệu của hàng chất lượng.
