Cuốn sách 'Tất tần tật về cà phê' của Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành, là một hành trình hấp dẫn đưa độc giả băng qua các lục địa, xuyên suốt dòng chảy lịch sử để khám phá nguồn gốc, sự phát triển và sức ảnh hưởng sâu rộng của một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới.
Ba giống cà phê thống trị thế giới
Họ hàng của cây cà phê khá đông đúc, với khoảng 60 loài. Tuy nhiên, thị trường cà phê thương mại chỉ được cấu thành bởi ba giống chính: Arabica, Liberica và Maragogipe. Arabica là giống được ưa chuộng suốt hơn 100 năm qua.
Theo một số nhà thực vật học, chỉ có một chi cà phê duy nhất là Coffea Arabica, nhưng những người khác lại cho rằng có hai loại riêng biệt: Coffea Orientalis và Coffea Occidentalis. Các nhà khoa học cho rằng sự khác biệt về kích thước, hình dạng và sản phẩm của cây cà phê là do đất trồng, khí hậu và phương pháp trồng trọt, nên chỉ công nhận một chi duy nhất. Tuy nhiên, dân trong ngành thường công nhận ba giống chính yếu: Coffea Arabica, Coffea Liberica và Coffea Maragogipe (mới được phát hiện ở Brazil).
Coffea Arabica
Coffea Arabica hay 'cây cà phê Ả Rập' là loại phổ biến nhất, thuộc nhóm cây thường xanh, có đặc tính giống cây bụi. Trong điều kiện trồng trọt, chiều cao của chúng đạt từ 1,2 đến 1,8 mét, tán lá tương tự nguyệt quế Bồ Đào Nha. Thân cây thẳng đứng và thanh mảnh, đường kính trung bình khoảng 7,5 cm, được bao phủ bởi lớp vỏ cây màu nâu trắng sần sùi. Cây ra nhiều cành, thường cong xuống khi trưởng thành, nhưng khi còn non, chúng tỏa rộng thành vòng tròn như chiếc dù. Gỗ rất mềm dẻo, đến mức ngọn cành dài nhất có thể uốn cong xuống gần mặt đất mà không bị gãy. Lá cây hình bầu dục, màu xanh lục thẫm, bóng loáng, có mũi nhọn, mọc đối diện nhau. Hoa mọc thành cụm, trắng tinh và thơm ngát, nhưng chóng tàn. Trái cà phê là quả mọng nhỏ, ban đầu xanh, chín chuyển sang đỏ rực. Từ loài này, người ta đã nhân ra vô số giống cây thương mại ngày nay.
Khu vực sinh sống của Coffea Arabica là ở độ cao khoảng 300-1200 mét so với mực nước biển, giữa vĩ độ 15° Bắc và 15° Nam, nhưng hoạt động trồng thương mại có thể mở rộng tới vĩ độ 36° Bắc và 30° Nam ở những nơi nhiệt độ không dưới 13°C. Khí hậu thuận lợi nhất là nhiệt độ 15°C-25°C dưới bóng râm, độ ẩm không có tháng nào hoàn toàn không mưa, tổng lượng mưa 2.500-3.800 mm/năm. Loài này chủ yếu được trồng ở Ả Rập, Ấn Độ, Ceylon (Sri Lanka), Natal, Java, Sumatra, các đảo thuộc quần đảo Mã Lai, Mexico, Tây Ấn, Trung và Nam Mỹ, cũng như châu Đại Dương, cung cấp gần như toàn bộ lượng cà phê thương mại.
Lưu ý: Cuốn sách được xuất bản lần đầu năm 1894, các thông tin có thể không còn chuẩn xác ở thời điểm hiện tại.
