5 thói quen nấu ăn sai lầm biến căn bếp thành ổ bệnh ung thư
Nhiều người vẫn tin tưởng rằng việc tự tay vào bếp nấu nướng sẽ đảm bảo vệ sinh và an toàn sức khỏe tuyệt đối. Trong khi đó, đồ ăn mang về thường bị gán nhãn độc hại do chứa phụ gia, đựng trong hộp nhựa xốp, hoặc có quá nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, thực tế nghiệt ngã cho thấy: chính căn bếp gia đình cũng có thể trở thành nơi "nuôi dưỡng" mầm bệnh ung thư nếu bạn mắc phải những sai lầm chết người trong quá trình nấu nướng.
Thậm chí, đôi khi cơm nhà còn có thể gây hại cho sức khỏe hơn cả đồ ăn sẵn nếu các thành viên trong gia đình duy trì 5 thói quen nấu nướng nguy hiểm dưới đây.
1. Tiết kiệm bằng cách tái sử dụng dầu ăn nhiều lần
Dầu ăn khi bị đun nóng nhiều lần sẽ trải qua quá trình oxy hóa mãnh liệt, sản sinh ra peroxit lipid. Đây là một chất cực độc có khả năng phá hủy cấu trúc tế bào và đẩy nhanh quá trình viêm nhiễm, ung thư hóa trong cơ thể. Viện Dinh dưỡng Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng việc chiên đi chiên lại dầu ăn quá 2 lần sẽ làm tăng vọt các gốc tự do, gây áp lực khủng khiếp lên gan, thận và tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
Đừng vì tiếc một chút dầu thừa mà biến bữa ăn gia đình thành "bữa tiệc độc tố". Nếu bắt buộc phải giữ lại, bạn chỉ nên dùng lại duy nhất một lần sau khi đã lọc sạch cặn cháy để giảm thiểu nguy cơ.
2. Thích các món chiên xào ngập dầu mỡ
Không ít gia đình có thói quen ngày nào cũng chuẩn bị món chiên hoặc xào với lượng dầu mỡ dồi dào. Vị giòn rụm, thơm ngậy của những món ăn này khiến ai cũng yêu thích. Nhưng trong quá trình chiên rán, dầu ăn bị đun nóng ở nhiệt độ cao sẽ phân hủy và sinh ra các hợp chất độc hại như acrolein, aldehyde, đặc biệt là các amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng.
Những chất này đã được chứng minh có liên quan trực tiếp đến ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày, thực quản và đại trực tràng. Chưa kể, thực phẩm ngập dầu còn là nguyên nhân khiến mỡ máu tăng cao, gây viêm nội mạch và tạo điều kiện cho bệnh tim mạch phát triển âm thầm. Việc chuyển sang các phương pháp nấu ăn lành mạnh hơn như hấp, luộc hoặc sử dụng nồi chiên không dầu có thể giúp giảm thiểu rủi ro mà vẫn giữ được hương vị thơm ngon của món ăn.
3. Đóng kín cửa hoặc không dùng máy hút mùi khi nấu ăn
Rất nhiều người nội trợ có thói quen đóng kín cửa bếp để tránh mùi thức ăn bay vào phòng khách hoặc lười bật máy hút mùi. Thực tế, khói bếp khi nấu nướng ở nhiệt độ cao chứa hỗn hợp cực độc gồm formaldehyde, benzene và bụi mịn PM2.5. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo ô nhiễm không khí trong nhà từ việc nấu nướng là nguyên nhân gây ra hơn 3 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trên toàn cầu.
Việc hít phải lượng khói này thường xuyên không chỉ phá hủy phổi mà còn tác động tiêu cực đến não bộ, tăng nguy cơ ung thư cùng nhiều bệnh tật khác. Vì vậy, hãy luôn mở cửa thông gió và để máy hút mùi hoạt động thêm ít nhất 5 phút sau khi tắt bếp để tống khứ các khí độc này ra ngoài, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
4. "Nuôi" mầm bệnh từ nồi chảo chống dính bong tróc
Không khó để bắt gặp những gia đình, đặc biệt là những người tiết kiệm hoặc thiếu kiến thức, vẫn cố dùng những chiếc nồi hay chảo chống dính đã trầy xước. Trong khi đó, lớp chống dính của nồi, chảo - đặc biệt là loại giá rẻ - thường chứa các hợp chất PFAS (per- and polyfluoroalkyl substances), vốn được cảnh báo có liên quan đến ung thư, rối loạn nội tiết và giảm khả năng miễn dịch.
Khi lớp chống dính bị bong tróc hoặc xước, các hạt này có thể lẫn vào thức ăn trong quá trình nấu nướng. Nếu sử dụng trong thời gian dài, bạn đang âm thầm tích lũy chất độc trong cơ thể mà không hề hay biết. Hãy thay nồi chảo ngay khi thấy có dấu hiệu hỏng hóc và ưu tiên các vật liệu an toàn hơn như inox, gang hoặc thủy tinh để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
5. Mê mẩn hương vị của thực phẩm "xém cạnh", ăn cả thực phẩm nấu cháy
Nhiều người có thói quen rang cơm, nướng thịt hoặc áp chảo đến mức “xém cạnh”, vì nghĩ rằng như vậy món ăn sẽ thơm và đẹp mắt hơn. Hoặc lỡ nấu cháy nhưng vì tiếc rẻ nên vẫn ăn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết chính phần cháy này lại là ổ chứa acrylamide và benzopyrene - những chất sinh ra khi thực phẩm (nhất là tinh bột và protein) bị cháy sém ở nhiệt độ cao.
Acrylamide đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất “có khả năng gây ung thư ở người”, đặc biệt liên quan đến ung thư tuyến tụy, thận và buồng trứng. Do đó, việc kiểm soát nhiệt độ khi nấu, hạn chế nấu quá lâu hoặc ở nhiệt độ quá cao, là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Đương nhiên, nên hạn chế các món nướng vì chúng cũng dễ cháy và sinh ra chất độc hại này.
Nhìn chung, việc nấu ăn tại nhà vẫn là lựa chọn tốt cho sức khỏe, nhưng cần tránh những thói quen sai lầm trên để không biến căn bếp thành nguồn gốc của bệnh tật. Hãy chú ý đến từng chi tiết nhỏ trong quá trình nấu nướng để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình một cách toàn diện.
