Cảnh báo: 5 loại cá tiềm ẩn nguy cơ gây hại sức khỏe cần tránh mua dù giá rẻ
Một số loại cá trông tươi ngon, giá cả phải chăng nhưng lại ẩn chứa những mối nguy hại khôn lường cho sức khỏe. Chúng có thể chứa formaldehyde, kim loại nặng, dư lượng thuốc và các chất độc hại khác. Sau khi tiêu thụ, những chất này tích tụ dần trong cơ thể, gây tổn thương không thể phục hồi cho gan, thận và hệ thần kinh. Đặc biệt, với các gia đình có người già và trẻ nhỏ, việc lựa chọn thực phẩm an toàn là vô cùng quan trọng. Theo trang QQ, dưới đây là 5 loại cá nên mua hạn chế, bất kể giá cả có rẻ đến đâu.
1. Cá biển sâu có kích thước quá lớn
Nhiều người thích mua cá lớn vì tin rằng chúng nhiều thịt và chất lượng tốt hơn. Tuy nhiên, với cá biển sâu, kích thước càng lớn thì rủi ro càng cao. Các loài như cá mập, cá kiếm, cá ngừ vây xanh và cá ngừ lớn nằm ở đỉnh chuỗi thức ăn. Thông qua quá trình "cá lớn ăn cá nhỏ", chúng tích lũy kim loại nặng như thủy ngân từ đại dương. Hàm lượng thủy ngân trong cá lớn có thể cao gấp nhiều lần, thậm chí hàng chục lần so với cá nhỏ. Việc tiêu thụ lâu dài các loại cá có hàm lượng kim loại nặng vượt mức cho phép có thể gây tổn hại hệ thần kinh, đặc biệt nghiêm trọng với phụ nữ mang thai và trẻ em. Người trung niên và cao tuổi có khả năng trao đổi chất suy giảm, khó đào thải kim loại nặng, dẫn đến tích tụ và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe lâu dài. Khi mua cá, kích thước lớn không phải lúc nào cũng tốt. Hãy chọn cá biển sâu kích thước trung bình như cá hồi, cá mòi, cá thu. Những loại cá nhỏ này giàu dinh dưỡng và có nguy cơ nhiễm kim loại nặng thấp hơn.
2. Cá có mùi "thuốc" lạ
Formaldehyde là chất gây ung thư bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm. Tuy nhiên, một số người bán thiếu lương tâm ngâm cá chết hoặc cá ôi thiu trong dung dịch formaldehyde pha loãng để "hồi sinh" chúng. Cá ngâm formaldehyde có màu trắng sáng bất thường, thịt dai bất thường và tỏa mùi hăng giống thuốc hoặc hóa chất. Một số con có thể giữ độ tươi trong vài ngày mà không hỏng, trông "tươi" nhưng thực chất chứa mối nguy chết người. Formaldehyde cực kỳ có hại, gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp, tiêu hóa, và tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến ung thư. Do đó, khi đi chợ, hãy luôn ngửi cá trước khi mua. Cá bình thường chỉ có mùi tanh nhẹ hoặc mùi bùn. Nếu có mùi lạ, đừng mua dù giá rẻ. Ngoài ra, nên mua ở siêu thị hoặc chợ nông sản uy tín, tránh bị cám dỗ bởi giá rẻ từ người bán hàng rong.
3. Cá có màu sắc quá "sáng" bất thường
Một số người bán thiếu lương tâm can thiệp vào cá để làm chúng trông hấp dẫn hơn. Ví dụ, cá lóc vàng bình thường có màu vàng óng tự nhiên và bụng trắng. Nhưng họ dùng thuốc nhuộm công nghiệp để "tạo màu", khiến cá có màu vàng không tự nhiên, toàn thân vàng óng, kể cả vây và mang. Nếu lau bằng khăn giấy, khăn sẽ bị nhuộm vàng. Thuốc nhuộm công nghiệp này chứa chất gây ung thư, tiêu thụ lâu dài gây tổn hại nghiêm trọng gan và thận. Hãy cẩn thận khi mua cá có màu sắc sặc sỡ như cá lù đù vàng, cá ruy băng. Lau cá bằng khăn giấy trắng; nếu màu phai ra thì không nên mua. Cá bình thường nên có màu sắc tự nhiên, đều màu, không quá sặc sỡ.
4. Phi lê cá giá rẻ không rõ nguồn gốc
Trên thị trường hiện có nhiều loại phi lê cá đông lạnh giá rẻ, với giá cực thấp; bạn có thể mua một túi lớn chỉ với hơn mười ngàn đồng. Nhiều người mua chúng làm thức ăn dặm cho trẻ hoặc nấu canh cho người già, chỉ để tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao cá tươi lại rẻ hơn rau củ chưa? Những miếng phi lê giá rẻ thường làm từ phế phẩm cá nước ngọt rẻ tiền hoặc cá tạp ôi thiu, được chế biến bằng cách tẩy trắng, thêm chất giữ nước và gia vị. Một số nhà sản xuất vô lương tâm còn thêm phosphat, formaldehyde để phi lê trông trắng, mềm, dai, nhưng hàm lượng dinh dưỡng giảm đáng kể và có thể chứa phụ gia có hại. Khi mua phi lê cá đông lạnh, hãy chọn thương hiệu uy tín và kiểm tra kỹ thành phần. Tránh sản phẩm có danh sách thành phần dài với nhiều tên hóa chất. Nếu có thể, mua cá tươi nguyên con và tự chế biến, đó luôn là lựa chọn an toàn nhất.
5. Cá hoang dã quá nhỏ từ nguồn nước ô nhiễm
Nhiều người tin rằng "cá đánh bắt tự nhiên chắc chắn ngon" và thích mua cá hoang dã từ sông, hồ, nghĩ rằng chúng hoàn toàn tự nhiên và không ô nhiễm. Nhưng thực tế, nếu nguồn nước bị ô nhiễm, cá hoang dã sống trong đó là nạn nhân lớn nhất. Một số sông, mương gần nhà máy xả nước thải, và kim loại nặng như chì, cadmium, thủy ngân, asen trong nước có thể xâm nhập vào cơ thể cá qua chuỗi thức ăn. Cá hoang dã càng nhỏ càng ở gần đáy chuỗi thức ăn, nhưng nếu môi trường sống không sạch, vẫn không an toàn để ăn. Đáng sợ hơn, một số cá hoang dã sống trong môi trường ô nhiễm lâu ngày, cơ thể có thể tích tụ chất độc hại như kháng sinh, chất gây rối loạn nội tiết. Đừng tin tưởng mù quáng vào cá "hoang dã". Tránh mua cá hoang dã không rõ nguồn gốc, đặc biệt những con có màu sắc bất thường, hình dạng kỳ lạ hoặc từ vùng nước không rõ. Ngược lại, cá từ trang trại được quản lý chặt chẽ đáng tin cậy hơn do được giám sát và kiểm tra kỹ lưỡng.
Quy tắc an toàn khi ăn cá
Mặc dù có nhiều rủi ro tiềm ẩn, điều này không nhằm ngăn cản mọi người ăn cá. Ngược lại, cá là thực phẩm tốt; quan trọng là chọn đúng loại và ăn đúng cách. Hãy nhớ ba điểm sau để có chế độ ăn uống an toàn và lành mạnh:
- Mua từ nguồn uy tín: Tốt nhất là siêu thị lớn hoặc chợ nông sản có giấy phép, tránh mua từ người bán hàng rong không giấy phép. Cá từ nguồn uy tín có thể truy xuất nguồn gốc, trải qua kiểm tra nghiêm ngặt và an toàn hơn.
- Chọn cá nhỏ, tránh cá lạ: Ưu tiên cá biển sâu nhỏ như cá thu, cá mòi và cá nước ngọt phổ biến như cá diếc, cá chép cỏ, cá rô. Tốt nhất nên tránh cá có tên lạ hoặc hình dáng khác thường.
- Kiểm tra kỹ trước khi mua: Ngửi, kiểm tra màu sắc và cảm nhận độ dai của thịt cá. Nếu phát hiện bất thường, tốt hơn nên vứt bỏ thay vì tiếc tiền. Sức khỏe gia đình quý giá hơn bất cứ điều gì khác.
Theo Mỹ Diệu, việc nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
