Podcast chính thức bước vào Liên hoan Phát thanh với 97 tác phẩm dự thi
Theo thông tin từ Ban Tổ chức, tổng cộng 97 tác phẩm từ 43 đơn vị đã được gửi về tham gia hạng mục podcast tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc. Con số này không chỉ phản ánh sức hút mạnh mẽ của thể loại mới mẻ này, mà còn cho thấy sự nhập cuộc nhanh chóng của các "nhà báo nói" trước xu hướng đang định hình lại cách sản xuất và tiêu thụ nội dung âm thanh.
Podcast không còn là ngoại vi trong ngành phát thanh
Trong nhiều năm, podcast từng tồn tại như một vùng giao thoa giữa phát thanh truyền thống và truyền thông số, thường bị coi là nội dung phụ trợ mang tính thử nghiệm. Tuy nhiên, thực tế đã thay đổi nhanh chóng với sự phát triển của nền tảng số và thói quen nghe theo yêu cầu. Podcast hiện là một trong những định dạng nội dung phát triển nhanh nhất, cho phép người nghe chủ động lựa chọn nội dung, thời điểm và cách tiếp cận.
Việc podcast chính thức bước vào Liên hoan Phát thanh không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là một bước hợp thức hóa về mặt nghề nghiệp, xóa nhòa ranh giới giữa phát thanh truyền thống và phát thanh số.
Định hướng phát triển podcast từ Đài Tiếng nói Việt Nam
Ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho biết việc đưa podcast vào liên hoan là nét mới trong năm nay. Ông nhấn mạnh đây là loại hình báo chí dựa trên cốt lõi âm thanh, tích hợp các loại hình khác và phân phối trên môi trường số, đang phổ biến toàn cầu với tốc độ phát triển nhanh.
Đài Tiếng nói Việt Nam đang xây dựng đề án với mục tiêu trở thành nhà sản xuất podcast hàng đầu Việt Nam, dựa trên ba tiêu chuẩn: độ phủ trên môi trường số, mức độ ảnh hưởng dư luận, và tính chuyên nghiệp về công nghệ cùng kỹ thuật sản xuất.
Tiêu chí đánh giá mới và sự linh hoạt của podcast
Khác với phát thanh truyền thống với chuẩn mực rõ ràng về giọng đọc, cấu trúc và thời lượng, podcast mang tính linh hoạt cao. Một tập có thể kéo dài từ vài phút đến hàng giờ, với các hình thức độc thoại, đối thoại hoặc kể chuyện đa dạng.
Do đó, việc chấm điểm podcast không thể dựa trên tiêu chí truyền thống mà phải mở rộng sang khả năng kể chuyện đa lớp, tư duy xây dựng series, và cách giữ chân người nghe trong môi trường cạnh tranh. Ban Giám khảo cần am hiểu sâu về nghiệp vụ phát thanh và hệ sinh thái nội dung số.
Ban Tổ chức đã xây dựng bộ tiêu chí riêng, tập trung vào thiết kế âm thanh, cách dẫn dắt câu chuyện, tính sáng tạo trong format và khả năng tạo kết nối với người nghe.
Sự nhập cuộc mạnh mẽ của các cơ quan báo chí
Một điểm đáng chú ý là sự tham gia của nhiều cơ quan báo chí ngoài hệ thống phát thanh truyền thống, bao gồm báo điện tử, tạp chí và nền tảng nội dung số. Các "tay chơi mới" này mang đến làn gió khác biệt, với lợi thế về storytelling và cách tiếp cận hiện đại, trong khi các đơn vị phát thanh có kinh nghiệm xử lý âm thanh.
Nhiều đơn vị đã thành lập nhóm sản xuất podcast chuyên biệt, đầu tư studio và đào tạo nhân sự. Các chương trình được xây dựng như series dài hơi với chiến lược nội dung rõ ràng.
Nhà báo Nguyễn Thị Thiện, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh-Truyền hình Quảng Ninh, chia sẻ về các đợt tập huấn để phóng viên nắm vững kiến thức và kỹ năng sản xuất podcast, coi đây là bước tiến quan trọng trong phát thanh hiện đại.
Thay đổi trong cách sử dụng giọng nói và cơ hội mới
Khi chuyển sang podcast, cách sử dụng giọng nói thay đổi rõ nét, từ chuẩn mực và tiết chế sang tự nhiên, gần gũi và mang dấu ấn cá nhân. Điều này buộc nhiều giọng đọc phải tái học nghề, tập trung vào trò chuyện thay vì trình bày, tạo nhịp điệu tự nhiên thay vì bám sát kịch bản.
Sự thay đổi này mở ra cơ hội đưa phát thanh trở lại gần hơn với đời sống, với những câu chuyện chân thực và giàu cảm xúc. Tuy nhiên, mức độ cạnh tranh cũng gay gắt hơn khi bất kỳ ai cũng có thể sản xuất nội dung, đặt chất lượng làm yếu tố quyết định.
Hướng tới chuẩn mực nghề nghiệp và hội thảo quốc tế
Việc podcast xuất hiện tại liên hoan góp phần tạo ra chuẩn mực nghề nghiệp mới, với các tác phẩm được vinh danh có thể trở thành hình mẫu cho báo chí chính thống. Trong khuôn khổ liên hoan, Hội thảo quốc tế "Podcast - Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số" sẽ quy tụ chuyên gia trong và ngoài nước.
Nhà báo Nguyễn Thị Thanh Trang, Phụ trách Sản xuất và Biên tập podcast tại Quảng Ninh, kỳ vọng hội thảo sẽ giải đáp các băn khoăn của người làm nghề. Có thể thấy, podcast bước lên "sân khấu" liên hoan đánh dấu bước tiến quan trọng cho báo nói trong hành trình chuyển mình giữa thế giới truyền thông đang thay đổi nhanh chóng.
