Âm nhạc Việt: Làm sao để nổi tiếng bền trong thời đại streaming?
Thị trường âm nhạc Việt Nam đang trải qua một cuộc chuyển đổi cấu trúc sâu sắc, nơi vòng đời của một sản phẩm âm nhạc có thể chỉ tính bằng tuần, thậm chí bằng ngày. Sự bùng nổ của streaming và nội dung ngắn trên các nền tảng mạng xã hội đã thay đổi hoàn toàn cách khán giả tiếp cận và tiêu thụ âm nhạc.
Vòng đời sản phẩm tính bằng ngày và thách thức cho nghệ sĩ
Trong bối cảnh này, hàng loạt ca sĩ Việt chật vật để duy trì sự nổi tiếng. Nhiều ngôi sao như Ưng Hoàng Phúc, Minh Hằng, Nhật Kim Anh đổ tiền đầu tư sản xuất, phát hành sản phẩm âm nhạc, nhưng đổi lại là hiệu ứng kém kỳ vọng. Không ít ca sĩ trẻ cũng chung nỗi lo "hết thời" khi tuổi nghề ngắn ngủi.
Ông Hoàng Quang Lê, Quản lý cấp cao của công ty âm nhạc quốc tế ONErpm tại Việt Nam, nhận định: "Thị trường âm nhạc hiện tại khắc nghiệt hơn trước, nhưng vấn đề không nằm ở việc nghệ sĩ yếu đi, mà ở tốc độ vận hành của ngành đã thay đổi." Ông giải thích rằng hành vi khán giả đã thay đổi, họ chuyển sự chú ý nhanh hơn, dẫn đến vòng đời sản phẩm rút ngắn.
Thuật toán và sự cạnh tranh toàn cầu
PGS. TS Nguyễn Văn Thăng Long, Giảng viên Cao cấp ngành Truyền thông Chuyên nghiệp, Đại học RMIT, cho biết trong thế giới âm nhạc số, thuật toán ứng dụng theo vòng lặp phản hồi trending. "Thuật toán đánh giá dựa trên lượng lượt nghe cao để coi đó là 'nội dung chất lượng' và tiếp tục đẩy nó vào các playlist. Điều đó có nghĩa nền tảng ưu tiên trending tức thời hơn là tình cảm lâu dài giữa khán giả và thần tượng."
Bên cạnh đó, nguồn cung nội dung tăng mạnh. Ai cũng có thể sản xuất và phát hành nhạc, khiến mức độ cạnh tranh không còn giới hạn trong nước mà trên toàn cầu. Điều này dẫn đến tốc độ đào thải nhanh hơn, không phải vì nghệ sĩ "hết thời" nhanh, mà vì hệ sinh thái âm nhạc vận hành theo tốc độ của nền tảng.
Làm sao để nổi tiếng bền? Chiến lược dài hạn cho ca sĩ Việt
Theo chuyên gia, các ca sĩ cần định hướng sự nghiệp theo hướng dài hạn hơn: không phải là làm sao để nổi nhanh, mà làm sao để tồn tại, nổi tiếng lâu bền. Ông Hoàng Quang Lê nhấn mạnh: "Điều giữ nghệ sĩ ở lại lâu dài là hệ thống phía sau, bao gồm cộng đồng người hâm mộ thật, chiến lược nội dung và cách vận hành hình ảnh cá nhân."
PGS. TS Nguyễn Văn Thăng Long đề xuất các chiến lược cụ thể:
- Tập trung vào phân khúc ngách: Thay vì cố gắng làm hài lòng tất cả, hãy trở thành độc bản trong một phân khúc cụ thể và duy trì sự tương tác thường xuyên.
- Hợp tác giữa nghệ sĩ cũ và trẻ: Sự kết hợp này tạo ra "cú hích" dữ liệu, giúp cả hai bên cùng thăng hạng trên các bảng xếp hạng.
- Xây dựng cộng đồng gắn kết: Chuyển fan trung thành với dòng nhạc thành cộng đồng gắn kết với nghệ sĩ thông qua hệ giá trị sống, tư duy và triết lý nghệ thuật.
Ở các thị trường như Mỹ, Anh hay Hàn Quốc, nghệ sĩ không xem đỉnh cao là điểm kết thúc, mà là một giai đoạn trong sự nghiệp. Trong khi tại Việt Nam, nhiều nghệ sĩ vẫn gắn sự nghiệp với "đỉnh cao sản phẩm", dễ tạo cảm giác bị chững lại khi sản phẩm không đạt kỳ vọng.
Âm nhạc bây giờ không còn là cuộc chơi của cá nhân, mà là cuộc chơi của hệ thống. Tài năng vẫn là điều kiện cần, nhưng hệ thống là điều kiện đủ để nghệ sĩ tồn tại lâu dài trong thị trường khắc nghiệt này.
