Ca sĩ Cho Hae Ryong và chồng là nghệ sĩ, TS Đào Nhật Quang đã có buổi trò chuyện với phóng viên tại nhà riêng ở phường An Khánh, TP HCM. Trong cuộc trò chuyện, chị bật mí về tên gọi, những kỷ niệm với lãnh đạo cấp cao và niềm tin vào sức sống của âm nhạc trực tiếp trong thời đại AI.
Câu chuyện về cái tên và những lần gặp lãnh đạo
Cho Hae Ryong cho biết tên thật của chị là Cho Hye Ryoung nhưng do sai sót khi làm hộ chiếu nên đành dùng tên Hae Ryong cho đến nay. Chị chia sẻ: “Đôi lúc tôi cũng muốn sửa lại nhưng thôi, vì mọi người đã quen gọi như vậy rồi.”
Chị từng có cơ hội biểu diễn trước lãnh đạo Hàn Quốc, Nga và Việt Nam. Tháng 4 vừa qua, chị được gặp Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tại Hà Nội với tư cách nghệ sĩ Hàn Quốc đang hoạt động tại TP HCM. Nghệ sĩ Đào Nhật Quang kể: “Rất tiếc, ngay sau buổi gặp chúng tôi lên máy bay về TP HCM. Buổi tối cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì tiệc chiêu đãi Tổng thống Hàn Quốc. Ban tổ chức gọi điện nói rất tiếc không kịp mời Hae Ryong tham gia. Biết chuyện, chúng tôi tiếc mãi.”
Lịch trình và dự án âm nhạc cộng đồng
Hiện tại, Cho Hae Ryong đi diễn khoảng một concert mỗi tháng. Chị còn thành lập nhóm Saigon Ladies Singers gồm 11 ca sĩ, giảng viên như NSƯT Phạm Khánh Ngọc, Thanh Nga, Thu Hường, Hoàng Kim; dàn hợp xướng Korean Children’s Choir khoảng 40 bé và chỉ huy một dàn hợp xướng khoảng 40 người tại nhà thờ. Chị cho biết: “Khi thành lập dàn hợp xướng Korean Children’s Choir, tôi muốn đóng góp cho cộng đồng người Hàn tại Việt Nam, giúp các bé tiếp cận văn hóa Hàn và nước ngoài. Các em rất thích hát các bài hát Việt Nam.”
Nỗi nhớ opera và thực trạng sân khấu
Dù là nghệ sĩ opera nhưng hiện tại chị chủ yếu hát nhạc nhẹ. Chị tâm sự: “Tôi nhớ sân khấu opera nhiều lắm. Từ năm 13 tuổi, tôi đã được xem opera và ước mơ trở thành ca sĩ opera. Tôi từng vào vai chính trong các vở Cây sáo thần, Bastien và Bastienne của Mozart, Dido và Aeneas của Purcell hay Cavalleria Rusticana của Mascagni.”
Tuy nhiên, số vai phù hợp với chị không nhiều. Giọng của chị được xác định là Lirico Soprano, chưa đủ dày để thành Spinto, cũng không đủ cao và linh hoạt như Coloratura. Các bài hát thuộc thể loại oratorio, cantata hay thính phòng phù hợp nhất. Chị cho biết: “Chúng ta thiếu các sân khấu lớn cho opera. Để tổ chức một đêm diễn opera đạt tiêu chuẩn cần sân khấu quy mô 1.000-1.200 ghế, nếu chỉ có 400 ghế thì không thể làm được.”
Cho Hae Ryong bày tỏ niềm tin: “Dạo này hay nói AI sẽ thay thế tất cả. Nhưng tôi tin 5 năm sau, chúng ta sẽ rất nhớ âm nhạc 'sống', bởi những trải nghiệm, cảm xúc khi ngồi xem trực tiếp là giá trị không AI nào làm được.”
Học tiếng Việt qua học trò và chồng
Cho Hae Ryong bắt đầu giảng dạy tại Nhạc viện TP HCM từ năm 2009. Thầy Tạ Minh Tâm luôn giới thiệu sinh viên giỏi cho chị dạy. Chị kể: “10 năm đó, tôi hầu như dạy các em bằng giọng hát, thỉnh thoảng nói tiếng Anh. Các sinh viên xem học tôi là cơ hội lớn. Ngược lại, tôi học tiếng Việt từ các em.”
Dù ở Việt Nam gần 20 năm, chị vẫn chưa nói sõi tiếng Việt vì nói tiếng Hàn khoảng 70% cuộc sống, chỉ dùng tiếng Việt khi dạy. Ở nhà, vợ chồng và các con trò chuyện bằng tiếng Việt, Hàn, Anh và Nga. Tuy nhiên, chị hát tiếng Việt rất tròn vành rõ chữ nhờ phương pháp đào tạo hát tiếng nước ngoài từ đại học. Chị nói: “Tôi thấy tiếng Việt còn khó phát âm chính xác hơn các ngoại ngữ khác.”
Nghệ sĩ Đào Nhật Quang cho biết: “Có những hôm hai vợ chồng thống nhất nói 100% tiếng Việt nhưng chỉ được 2-3 ngày lại thôi. Tôi không câu nệ ngôn ngữ nào, chỉ nói sao cho Hae Ryong thấy tiện.”
Hành trình sự nghiệp và gia đình
Cho Hae Ryong sinh năm 1973, học thanh nhạc tại Trường Nghệ thuật Busan năm 16 tuổi, sau đó theo học Đại học Nữ sinh Ewha dưới sự hướng dẫn của giáo sư Shinja Kim trong 6 năm, lấy bằng thạc sĩ. Chị được khán giả tặng danh hiệu “Giọng hát từ thiên đường”. Chị tiếp tục tu nghiệp tại Nhạc viện Quốc gia Novosibirsk (Nga), là người châu Á đầu tiên nhận bằng khen tại cuộc thi Nhạc thính phòng Abrazova, và đoạt giải Nhất cuộc thi Giọng hát Hàn Quốc.
Đào Nhật Quang sinh năm 1969, 13 tuổi sang Nga học tại Nhạc viện Tchaikovsky, tốt nghiệp loại Xuất sắc năm 1992. Hai người gặp nhau tại Nga và kết hôn năm 2001. Họ sống ở Hàn Quốc (2001-2009), Việt Nam (2009-2019), Canada (2019-2025) và trở lại Việt Nam năm 2025.
