Biến động giá xăng dầu thách thức ngành du lịch trước mùa cao điểm hè
Trong bối cảnh mùa du lịch cao điểm hè đang đến gần, biến động giá xăng dầu đã đặt ra bài toán lớn về chi phí vận chuyển - yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phục hồi và tăng trưởng của toàn ngành du lịch. Từ đầu tháng 4, giá vé máy bay đã tăng mạnh do nguồn cung nhiên liệu căng thẳng, khiến các hãng hàng không đồng loạt cắt giảm chuyến. Ngành đường sắt và đường bộ cũng không ngừng điều chỉnh giá vé tàu, xe, tạo nên một cơn "bão giá" lan rộng.
Doanh nghiệp lữ hành lao đao trước biến động
Trong khi đó, nhiều sản phẩm tour, tuyến dịp hè đã được khách đặt và thanh toán trước. Không ít doanh nghiệp rơi vào tình thế lao đao vì không kịp trở tay khi biến động ập đến. Ông Nguyễn Ngọc Bích, Tổng Giám đốc Mekong Rustic chia sẻ: "Mọi thứ bên tôi đang rối lắm. Cước vận chuyển tăng chóng mặt, đến mức giá thuê xe chúng tôi phải cập nhật theo từng ngày".
Cái khó của doanh nghiệp lữ hành nằm ở chỗ, du lịch là ngành kinh doanh dựa trên sự tin tưởng và cam kết dài hạn. Đơn vị của ông Bích chuyên phục vụ nhóm khách inbound và cung cấp các sản phẩm du lịch cộng đồng. Thông thường, các đoàn khách quốc tế đã đặt chỗ, chốt giá từ cả năm trước. Thời điểm ấy, không ai lường trước được cước vận chuyển, chi phí đi lại sẽ biến động như hiện tại.
"Giờ bù vào là lỗ. Lỗ nhưng vẫn phải làm. Khách đã tin tưởng mình, nếu không làm thì mất uy tín, mất thương hiệu lắm", ông Bích ngậm ngùi.
Tác động phân hóa theo dòng sản phẩm
Sức ép của bài toán này không chỉ đến từ chi phí đầu vào mà còn chịu chi phối từ phía thị trường. Khi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng quá lớn trong tổng chi tiêu du lịch, lập tức, hành vi của du khách sẽ có sự thay đổi. Trên thực tế, nhiều nhóm khách quốc tế dù đã lên lịch trình đến Việt Nam nhưng đến nay đã hoãn, hủy hoặc thay đổi thời gian di chuyển.
Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc Tiếp thị-truyền thông Công ty cổ phần Lữ hành Vietluxtour nhận định: "Khó khăn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp lữ hành không chỉ nằm ở chi phí tăng mà là biên độ biến động khó dự đoán của giá vận chuyển, nhất là vé máy bay. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng giá tour, giữ chỗ dịch vụ và tư vấn cho khách hàng".
Ghi nhận từ các đơn vị kinh doanh dịch vụ lữ hành uy tín của thị trường cho thấy, tác động này không mang tính đồng loạt mà có sự phân hóa rõ nét giữa các dòng sản phẩm:
- Với tour nội địa tuyến gần hoặc di chuyển bằng đường bộ, giá không quá biến động do doanh nghiệp đã chủ động ký trước dịch vụ.
- Với tour có tỷ trọng vé máy bay cao hoặc tuyến quốc tế đường dài, chi phí có thể điều chỉnh nhẹ, chủ yếu do biến động giá vé theo cung-cầu từ thị trường.
Hành vi du khách thay đổi theo hướng thực tế
Dù áp lực chi phí hiện hữu, sức cầu của thị trường du lịch hè vẫn duy trì ở mức tốt. Tuy nhiên, hành vi của khách hàng đã thay đổi theo hướng thực tế hơn. Thay vì du lịch ngẫu hứng, du khách hiện có xu hướng đặt tour sớm hơn để giữ giá tốt, ưu tiên các hành trình di chuyển trong khoảng thời gian hợp lý và mức chi phí nằm trong tầm kiểm soát.
Ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing BestPrice Travel cho biết: "Dịp hè năm nay, thị trường cho thấy sự sôi động khá sớm, nhưng có phần dè dặt hơn do tình hình giá xăng dầu biến động, tức là khách hỏi nhiều, hỏi sớm, nhưng chưa 'xuống tiền' ngay".
Về mức giá cụ thể:
- Tour nội địa tăng khoảng 5-15% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Các chặng có sử dụng vé máy bay tăng cao hơn, có thời điểm tăng 10-15% do chi phí nhiên liệu và tải cung ứng hạn chế.
- Với thị trường quốc tế, tour ngắn ngày đi Đông Nam Á và Đông Bắc Á tăng nhẹ khoảng 5-10%, đặc biệt là các tuyến Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan.
Giải pháp ứng phó của doanh nghiệp
Đối diện với bài toán sinh tồn, các doanh nghiệp buộc phải thực hiện những điều chỉnh mạnh mẽ về cấu trúc vận hành hoặc tìm kiếm một thị trường ngách phù hợp. Chọn cách xanh hóa để nhanh chóng thoát khỏi "bão" giá nhiên liệu, Mekong Rustic đang tiến hành một cuộc cách mạng về sản phẩm du lịch để giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu.
Ông Nguyễn Ngọc Bích tiết lộ: "Một trong những giải pháp hiệu quả mà chúng tôi đang triển khai là tận dụng tối đa các phương tiện vận hành ít chịu chi phối bởi nhiên liệu. Trong các hành trình khám phá, sử dụng xe điện 4 bánh cho các chặng ngắn và tổ chức các tour trải nghiệm bằng xe đạp được ưu tiên hàng đầu".
Bên cạnh đó, nhiều đơn vị lữ hành đã chủ động làm việc sớm với các bên đối tác để giữ giá và giữ chỗ dịch vụ từ sớm, hạn chế biến động. Việc tái cấu trúc sản phẩm cũng được xem là việc làm cần thiết, với các tuyến bay ổn định, tuyến gần được ưu tiên hơn trước.
Bà Trần Thị Bảo Thu nhấn mạnh: "Chúng tôi cũng tăng tỷ trọng tour nội địa và tour khu vực, đồng thời, phát triển thêm các sản phẩm phù hợp ngân sách. Hơn hết, cần minh bạch thông tin với khách hàng, tư vấn rõ về thời điểm đặt tour và phương án tối ưu chi phí".
Cơ hội trong khó khăn
Nhìn nhận từ góc độ thị trường, cả ông Nguyễn Ngọc Bích và bà Trần Thị Bảo Thu đều bày tỏ mong muốn, điều doanh nghiệp cần không phải là hỗ trợ ngắn hạn mà là môi trường vận hành ổn định và thông tin thị trường kịp thời, nhất là những thông tin liên quan đến vận tải và kết nối điểm đến.
Suy đến cùng, biến động về giá xăng dầu cũng là cơ hội để các doanh nghiệp lữ hành chuyển đổi xanh, thoát khỏi cuộc cạnh tranh về giá như từ trước đến nay. Thay vào đó, giá trị thực chất, chất lượng trải nghiệm trong mỗi hành trình được du khách đề cao hơn cả. Phát triển bền vững được xem là con đường tất yếu mà các doanh nghiệp du lịch cần trải qua để đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của du khách.
"Thực tế, khách hàng không ngừng du lịch, họ chỉ đang đi theo cách hợp lý hơn", bà Thu nói thêm.
