Thị trường dịch vụ lưu trú tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới nhờ lượng khách du lịch và khách công tác liên tục gia tăng. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh sôi động là cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các mô hình từ homestay, căn hộ dịch vụ đến khách sạn cao cấp, buộc các nhà đầu tư phải thay đổi nếu không muốn bị đào thải.
Nguồn khách tăng mạnh thúc đẩy thị trường lưu trú phát triển
Trong những năm gần đây, Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch và kinh tế lớn nhất cả nước. Không chỉ khu vực phố cổ hay hồ Hoàn Kiếm, nhiều địa bàn như Hồ Tây, Mỹ Đình, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm cũng đang trở thành những "điểm nóng" mới của thị trường lưu trú.
Theo ông Trần Văn Phú, chủ sở hữu chuỗi homestay tại Tây Hồ, nếu chỉ dùng một từ để mô tả thị trường hiện nay thì đó là "cơ hội và thách thức". Ông Phú cho rằng, Hồ Tây đang được định hướng phát triển thành khu du lịch, dịch vụ trọng điểm sau khu vực phố cổ. Lượng khách quốc tế, khách nội địa, chuyên gia nước ngoài và khách công tác ngày càng đa dạng, mở ra dư địa lớn cho ngành lưu trú.
"Khách nhiều hơn đồng nghĩa với cơ hội lớn hơn. Tuy nhiên, tệp khách cũng ngày càng đa dạng, yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ, trải nghiệm và sự chuyên nghiệp. Ai không thay đổi sẽ rất khó tồn tại", ông Phú nhận định.
Hồ Tây và phía tây Hà Nội: Cực tăng trưởng mới
Không chỉ khu vực Hồ Tây, phía tây Hà Nội cũng đang nổi lên như một cực tăng trưởng mới. Sự phát triển của Mỹ Đình, Nam Từ Liêm với hàng loạt trung tâm hội nghị, khu đô thị, trụ sở doanh nghiệp, sân vận động quốc gia và các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô lớn đang kéo theo nhu cầu lưu trú, hội họp và nghỉ dưỡng ngày càng lớn.
Ông Joon Kwan Park – Tổng Quản lý Sheraton Hanoi West cho rằng, khách sạn hiện đại không còn đơn thuần là nơi nghỉ qua đêm mà đang trở thành không gian kết nối cộng đồng, làm việc, gặp gỡ đối tác, tổ chức sự kiện và trải nghiệm phong cách sống. Chính sự thay đổi trong nhu cầu của du khách đang tạo ra cơ hội cho những đơn vị biết đầu tư vào trải nghiệm thay vì chỉ cạnh tranh bằng số lượng phòng.
Ông Joon Kwan Park nhấn mạnh rằng tương lai của ngành khách sạn không còn xoay quanh những công trình hay tiện nghi riêng lẻ. Điều tạo nên giá trị thực sự là khả năng kết nối con người. "Ngày nay, một khách sạn không chỉ là nơi để nghỉ ngơi. Đó là nơi con người gặp gỡ, trao đổi ý tưởng, tìm thấy cảm hứng và xây dựng những mối quan hệ mới. Chúng tôi mong muốn Sheraton Hanoi West trở thành một phần trong nhịp sống của cộng đồng địa phương cũng như du khách quốc tế, thay vì chỉ là một điểm dừng chân."
Thị trường lưu trú không còn là cuộc đua về phòng, mà là cuộc đua về trải nghiệm
Nếu trước đây, mở một homestay đẹp hoặc khách sạn mới đã có thể thu hút khách, thì hiện nay điều đó không còn đủ. Theo ông Trần Văn Phú, thị trường đang bước vào giai đoạn mà "nếu không đứng đầu trong ngách của mình thì gần như không tồn tại". Ông phân tích, phần lớn lượng khách hiện nay đến từ các nền tảng OTA (Online Travel Agent) và mạng xã hội. Thuật toán của các nền tảng này thường ưu tiên hiển thị những cơ sở lưu trú có thứ hạng cao, nhiều đánh giá tốt và tỷ lệ đặt phòng lớn. Điều này khiến lượng khách tiếp tục tập trung vào nhóm dẫn đầu, trong khi các đơn vị phía sau ngày càng khó tiếp cận khách hàng.
"Traffic gần như dồn về những homestay hoặc khách sạn có thứ hạng cao. Nếu không nằm trong nhóm dẫn đầu của một tuyến phố hay một khu vực thì rất dễ rơi vào cảnh vắng khách", ông Phú chia sẻ.
Điều đó khiến cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở giá phòng mà còn ở chất lượng vận hành, tốc độ phản hồi khách, dịch vụ, hình ảnh truyền thông, đánh giá trực tuyến và khả năng xây dựng thương hiệu.
Ở phân khúc khách sạn cao cấp, xu hướng cũng tương tự. Thay vì chỉ đầu tư vào phòng nghỉ, nhiều đơn vị đang mở rộng hệ sinh thái dịch vụ với nhà hàng, spa, phòng hội nghị, không gian làm việc, khu vui chơi, quầy bar hay các hoạt động cộng đồng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của khách.
Chi phí ngày càng lớn, lợi nhuận bị bào mòn
Bên cạnh cơ hội, bài toán lớn nhất của thị trường hiện nay vẫn là chi phí. Theo ông Trần Văn Phú, giá thuê mặt bằng tại khu vực Hồ Tây luôn thuộc nhóm cao của Hà Nội. Trong khi đó, mùa hè lại thường là giai đoạn thấp điểm của du lịch nội đô. Công suất phòng giảm, nhưng các chi phí cố định như tiền thuê nhà, điện nước, nhân sự vẫn phải duy trì. "Biên lợi nhuận ngày càng mỏng. Nhiều homestay buộc phải đóng cửa vào mùa thấp điểm vì không đủ doanh thu để bù đắp chi phí vận hành", ông nói.
Áp lực không chỉ đến từ chi phí mặt bằng mà còn từ chi phí đầu tư ban đầu ngày càng lớn. Nhiều chủ đầu tư bỏ ra số vốn hàng tỷ đồng để cải tạo công trình, thiết kế nội thất, mua sắm trang thiết bị nhưng chưa tính toán đầy đủ thời gian hoàn vốn và khả năng sinh lời.
Theo ông Phú, nhiều người bước vào lĩnh vực này với tâm lý "thấy người khác làm được thì mình cũng làm", nhưng lại đánh giá thấp mức độ cạnh tranh thực tế. "Lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực. Chọn đúng vị trí có thể quyết định tới một nửa thành công của một homestay. Nếu đầu tư quá lớn nhưng không tính được điểm hòa vốn hay lợi nhuận thực, về lâu dài chủ đầu tư rất dễ trở thành người phải gánh chính tài sản của mình", ông nhận định.
Thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc
Các chuyên gia trong ngành cho rằng, sự phát triển mạnh của du lịch Hà Nội vẫn sẽ tiếp tục tạo động lực cho thị trường lưu trú trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng sẽ không còn đồng nghĩa với việc mọi mô hình đều có thể thành công. Khách hàng hiện nay không chỉ quan tâm đến một nơi để ngủ mà còn tìm kiếm những trải nghiệm khác biệt, không gian có bản sắc, dịch vụ cá nhân hóa và sự tiện lợi trong suốt hành trình.
Điều này đồng nghĩa với việc các cơ sở lưu trú cần đầu tư nhiều hơn vào công nghệ quản lý, thương hiệu, chất lượng dịch vụ và khả năng tạo ra những giá trị vượt ngoài nhu cầu lưu trú truyền thống.
Trong bối cảnh nguồn cung ngày càng lớn, cuộc cạnh tranh sẽ chuyển từ số lượng sang chất lượng. Những đơn vị có vị trí phù hợp, chiến lược rõ ràng, quản trị hiệu quả và liên tục đổi mới trải nghiệm sẽ có nhiều cơ hội duy trì công suất phòng cũng như cải thiện lợi nhuận. Ngược lại, các mô hình thiếu sự khác biệt, đầu tư dàn trải hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào giá rẻ sẽ đứng trước nguy cơ bị đào thải khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh ngày càng chuyên nghiệp.
