Phát hiện 26 hang động mới tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Một đoàn thám hiểm gồm 10 chuyên gia nước ngoài và nhiều chuyên gia Việt Nam vừa hoàn thành đợt khảo sát kéo dài từ ngày 21 tháng 3 đến ngày 11 tháng 4 năm 2026 tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị, cùng các xã lân cận như Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn. Kết quả, đoàn đã phát hiện 26 hang động mới, trong đó đặc biệt nhất là hang Chả Nghéo.
Hang Chả Nghéo: Thác nước cao 350 m và cấu trúc hiếm gặp
Hang Chả Nghéo, nằm trong vùng lõi của vườn quốc gia, là một hố sụt thẳng đứng với chiều dài 583 m và độ cao 751 m. Điểm đặc biệt là từ cửa hang đến điểm bằng bên trong có một thác nước tự nhiên cao khoảng 350 m, chảy theo rạch xuống suối ngầm bên dưới. Theo các chuyên gia, mặc dù một số hang động trong khu vực có dòng chảy ngầm, nhưng việc kiến tạo thác nước cao hàng trăm mét là hiện tượng địa chất hy hữu. Đoàn mất 1,5 ngày để tiếp cận và khảo sát vì hang có độ khó cao, cấu trúc hiếm gặp nhất mà họ từng thám hiểm tại Việt Nam trong 36 năm qua. Tuy nhiên, do nhiệt độ bên trong hang lạnh buốt, vượt quá sức chịu đựng khi chưa có đồ bảo hộ phù hợp, các chuyên gia chưa thể thám hiểm hết hang, nên quy mô toàn diện cũng như các giá trị hệ sinh thái và địa chất vẫn chưa thể kết luận.
Rủi ro du lịch và khả năng khai thác
Ông Howard Limbert, chuyên gia thám hiểm người Anh, nhận định việc triển khai du lịch tại hang Chả Nghéo mang nhiều rủi ro do cấu trúc phức tạp, dấu hiệu đá rơi và dòng nước đổ vào miệng hố sụt có thể tăng đột ngột. Việc thám hiểm đòi hỏi thể lực và kỹ năng an toàn trên dây. Phía Oxalis Adventure, đơn vị cung cấp tour thám hiểm hang động hàng đầu thế giới tại Việt Nam, cho biết sẽ không thực hiện sản phẩm đu dây tại hang này.
Các hang động mới khác
Ngoài hang Chả Nghéo, đoàn thám hiểm còn phát hiện hang Má Dơm (xã Kim Điền) dài 1.257 m, sâu 102 m, có quy mô lớn, giá trị khoa học cao, bên trong có nước chảy và cửa hang có ánh sáng xuyên qua. Hang Nước Lặn nằm trên hai xã Tân Thành và Tuyên Lâm dài 2.721 m, sâu 10 m, có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa. Hang Mò Roọ (xã Kim Phú) xuyên núi dài khoảng 500 m, sâu 20 m, có hệ thống suối ngầm, cửa hang nằm trên cao, phía dưới là suối chảy trên đá thạch nhũ, muốn vào sâu phải luồn lách dưới nước. Theo đoàn thám hiểm, hang này có thể khai thác du lịch. Tại khu vực thung lũng Sinh Tồn thuộc phân khu dịch vụ - hành chính của vườn quốc gia, đoàn phát hiện cửa hang Thiên Cung dài 4.206 m, có nơi rộng 80 m, cao 100 m, với nhiều thạch nhũ đẹp, mang ý nghĩa đặc biệt về khoa học và tiềm năng khai thác.
Giá trị khoa học và du lịch
Trong 30 năm khảo sát, tổng số hang động được Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng ghi nhận đến nay là hơn 472 hang. Ban quản lý đánh giá kết quả khảo sát lần này bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động, khẳng định giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của khu vực. Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nằm ở phía Bắc dãy Trường Sơn (Quảng Trị), là Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO vinh danh hai lần về giá trị địa chất, địa mạo (năm 2003) và đa dạng sinh học, sinh thái (năm 2015). Tổng chiều dài hệ thống hang động đã ghi nhận vượt 130 km, với gần 50 hang, phân bố theo ba hệ thống chính: hang Vòm, hang Phong Nha và hang Rục Mòn. Năm 2025, Phong Nha - Kẻ Bàng được vinh danh tại World Travel Awards với hai hạng mục quan trọng: Điểm đến thiên nhiên hàng đầu Việt Nam 2025 và Vườn quốc gia hàng đầu châu Á 2025.
