Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, ông Đỗ Tuấn Khoa, cho biết Bắc Ninh là vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa, nơi hội tụ nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể gắn liền với đời sống tâm linh của cộng đồng cư dân. Hiện toàn tỉnh có hơn 4.000 di tích lịch sử văn hóa, trong đó 1.415 di tích được xếp hạng; vùng đất của 1.383 lễ hội truyền thống được tổ chức hằng năm; có 8 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh, công nhận; 25 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia; 33 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa quốc gia. Những di sản văn hóa này đã góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế, ổn định an ninh quốc phòng tại địa phương.
Năm 2025, tỉnh Bắc Ninh đón gần 6 triệu lượt khách tham quan, với tổng doanh thu ước đạt 5.500 tỷ đồng. Bảo tháp Hoa Nghiêm, một trong những công trình kiến trúc nổi bật thuộc Khu du lịch tâm linh-sinh thái Tây Yên Tử, xã Tây Yên Tử, là điểm đến được nhiều du khách lựa chọn. Phát huy những tiềm năng, lợi thế trên, Bắc Ninh đã triển khai kế hoạch điểm đến du lịch gắn với việc phát huy giá trị di sản văn hóa, từ đó nhiều di sản đã trở thành những sản phẩm du lịch đặc sắc của tỉnh. Theo đó, du khách đến với Bắc Ninh chủ yếu là du lịch văn hóa tâm linh, gắn với các di sản văn hóa, chiếm 75% tổng số lượt khách.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã phân tích, đánh giá toàn diện các thách thức trong phát triển du lịch văn hóa tâm linh tại Bắc Ninh. Qua đó, góp phần làm sáng tỏ thêm những vấn đề liên quan thực trạng du lịch văn hóa tâm linh; những vấn đề lý luận và đề xuất những giải pháp phù hợp để phát triển du lịch tâm linh gắn với cộng đồng trên địa bàn tỉnh. Chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ), ở phường Song Liễu, nơi đang thờ tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương đã được công nhận bảo vật quốc gia. Các ý kiến gợi mở, định hướng phát triển du lịch văn hóa tâm linh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cần được tổ chức khoa học, hợp lý, khai thác hiệu quả giá trị các di tích lịch sử-văn hóa, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của đông đảo du khách, mang lại lợi ích kinh tế, văn hóa-xã hội cho các địa phương. Quá trình triển khai cần bảo đảm sự hài hòa giữa khai thác kinh tế và bảo tồn di sản, giữa tăng trưởng và công bằng lợi ích, du lịch văn hóa cộng đồng mới thực sự trở thành động lực phát triển bền vững. Kết quả hội thảo là cơ sở quan trọng để Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các cơ chế chính sách để phát triển du lịch tỉnh nhà trong thời gian tới.
