Di tích Biệt thự Cầu Đá xuống cấp trầm trọng, địa phương tìm giải pháp hài hòa bảo tồn và đầu tư
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, di tích Biệt thự Cầu Đá tại tỉnh Khánh Hòa đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng từng ngày. Tình hình này diễn ra trong bối cảnh dự án du lịch liên quan bị đình trệ, khiến việc bảo tồn và khai thác di sản gặp nhiều khó khăn.
Thách thức từ tuyến đường độc đạo và dự án du lịch
Khu vực núi Cảnh Long, nơi tọa lạc di tích, chỉ có một tuyến đường độc đạo. Con đường này đồng thời là lối đi chung phục vụ cho một dự án du lịch đang được doanh nghiệp triển khai tại đây. Hiện tại, doanh nghiệp đang trong quá trình điều chỉnh quy hoạch dự án theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa.
Trong thời gian này, ngành văn hóa đang tích cực lấy ý kiến từ các sở, ngành liên quan để tham mưu phương án xử lý. Mục tiêu là bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di tích và hoạt động đầu tư dự án, đặc biệt tập trung vào vấn đề sử dụng chung tuyến đường lên khu vực di tích.
Chỉ đạo của UBND tỉnh Khánh Hòa
Vào tháng 11 năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã có kết luận của lãnh đạo tỉnh liên quan đến đề xuất sửa chữa, tu bổ di tích Biệt thự Cầu Đá. Theo đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao nhiệm vụ chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh thường xuyên kiểm tra, bảo vệ và quản lý di tích.
Đồng thời, đơn vị này phải tổ chức dọn dẹp vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan, gia cố và sửa chữa tạm thời các hạng mục. Các biện pháp này nhằm mục đích phòng chống mối mọt, hạn chế hư hỏng và xuống cấp trong thời gian chờ triển khai dự án tu bổ tổng thể.
Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cũng giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan khẩn trương nghiên cứu, xây dựng phương án. Nhiệm vụ là tham mưu cho UBND tỉnh về việc triển khai dự án sửa chữa, tu bổ di tích.
Trong đó, yêu cầu làm rõ phương án đầu tư, khai thác, quản lý hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật phục vụ hoạt động của di tích. Điều này phải gắn liền với dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả.
Điều chỉnh dự án và tình trạng các biệt thự cổ
Liên quan đến dự án này, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa trước đó đã quyết định điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư. Cụ thể, loại bỏ nội dung "đất ở không hình thành đơn vị ở" được cấp lần đầu vào năm 2013 và điều chỉnh năm 2014.
Việc điều chỉnh được thực hiện theo kết luận của Thanh tra Chính phủ tại Thông báo số 1919/TB-TTCP ngày 4 tháng 11 năm 2020. Mục đích là nhằm bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật về đất đai và đầu tư, tránh những vi phạm có thể xảy ra.
Trong khu vực dự án hiện còn lại 5 biệt thự cổ, bao gồm: Nghinh Phong, Vọng Nguyệt, Bảo Đại, Xương Rồng và Tứ Phương Vô Sự. Chủ đầu tư từng tiến hành sửa chữa 2 biệt thự và hoàn thành công việc vào năm 2019.
Tuy nhiên, sau khi dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại rơi vào tình trạng ngưng trệ, nhiều công trình còn lại tiếp tục xuống cấp nhanh chóng. Điều này kéo theo việc di tích Biệt thự Cầu Đá chưa thể mở cửa phục vụ tham quan như trước đây, gây lãng phí tiềm năng du lịch và văn hóa của địa phương.
Tình hình đòi hỏi các cơ quan chức năng phải nhanh chóng tìm ra giải pháp khả thi, vừa bảo vệ được di sản văn hóa, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch một cách bền vững.
