Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận đã được ký kết với Iran và eo biển Hormuz sẽ được mở trở lại.
Phát biểu tại Pháp khi tham dự hội nghị thượng đỉnh Nhóm G7 ngày 15/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông “rất vui mừng” thông báo rằng thỏa thuận với Iran "đã được ký kết" và eo biển Hormuz đã được "mở cửa một phần”.
“Các tàu thuyền đang bắt đầu đi qua”, ông Trump nói tại Evian-Les-Bains, khi xuất hiện cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Ông Trump cũng khẳng định eo biển Hormuz sẽ “mở cửa hoàn toàn” vào ngày 19/6, ngày dự kiến diễn ra lễ ký bản ghi nhớ chính thức.
Ông Trump cho biết giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ "miễn phí" theo thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran.
Phó Tổng thống Mỹ xác nhận thỏa thuận trực tuyến
Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận Mỹ và Iran “đã ký thỏa thuận trực tuyến” vào cuối tuần trước. Ông ngụ ý rằng các điều khoản của thỏa thuận đã được thực hiện và Iran sẽ không nhận được bất kỳ khoản hỗ trợ tài chính mới nào.
Truyền thông Mỹ dẫn lời một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết Tổng thống Trump và Phó Tổng thống Vance đều đã ký biên bản ghi nhớ với Iran thông qua hình thức trực tuyến.
Theo quan chức Mỹ, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã ký văn kiện thay mặt phía Iran. Quan chức này xác nhận lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào ngày 19/6.
Thỏa thuận sẽ được công bố sau lễ ký
Tổng thống Trump cho biết văn bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran sẽ được công bố rộng rãi, có thể sau lễ ký kết chính thức vào ngày 19/6.
“Đây là một văn kiện rất quan trọng và tôi muốn nó được công bố. Vì vậy, có lẽ là khá sớm thôi. Tôi nghĩ là sau thứ Sáu (19/6)”, ông Trump nói khi được hỏi về thời điểm công bố thỏa thuận.
Ông Trump cho biết Phó Tổng thống Vance sẽ đại diện cho phía Mỹ trong lễ ký kết với Iran. "Tôi có thể tham gia, cũng có thể không”, ông Trump nói thêm.
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố Iran sẽ chỉ được nới lỏng trừng phạt nếu họ “làm những gì họ phải làm”.
Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân
Tổng thống Trump một lần nữa khẳng định Iran “sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân”.
“Họ đã đồng ý với điều đó”, ông Trump nói, đồng thời cho biết “việc thực thi pháp luật nghiêm ngặt” sẽ đảm bảo thỏa thuận này.
“Hy vọng rằng đó sẽ là một mối quan hệ tốt đẹp… Nếu không, chúng ta sẽ quay lại điểm xuất phát”, ông cảnh báo.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump xác nhận Mỹ và Iran đã hoàn tất một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 107 ngày.
Toàn văn thỏa thuận vẫn chưa được công bố, nhưng Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran và eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại mà không thu phí.
Vai trò trung gian của Pakistan
Các quan chức Mỹ, Iran và Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, đều xác nhận rằng Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận. Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký kết tại Geneva vào ngày 19/6.
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, trong thời gian ngừng bắn 60 ngày, hai bên sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Tehran, đồng thời các biện pháp phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran sẽ chấm dứt từ ngày 15/6 và các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Li Băng, sẽ chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn.
Iran vẫn hoài nghi về cam kết của Mỹ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran vẫn hoài nghi về cam kết của Washington đối với bất kỳ thỏa thuận nào, ngay cả khi ông thừa nhận rằng một bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ có thể được ký kết tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
"Nhiều khả năng một cuộc gặp giữa các nhà đàm phán chính của cả hai bên sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu (19/6), và một bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ sẽ được ký kết. Sau đó, vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức”, nhà ngoại giao Iran cho biết.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei, bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran quy định rằng Mỹ sẽ dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran trong những năm qua.
Theo nhà ngoại giao này, Mỹ sẽ dỡ bỏ tất cả các hạn chế ảnh hưởng đến việc bán dầu và các sản phẩm hóa dầu của Iran nói riêng ngay sau lễ ký kết chính thức tuần này.
