Sau gần 4 tháng kể từ khi xung đột bùng nổ tại Trung Đông, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận sơ bộ, mở đường cho giai đoạn 60 ngày đàm phán. Tuy nhiên, nhiều vấn đề gai góc vẫn chưa được giải quyết, và giới chuyên gia cho rằng không có bên nào thực sự chiến thắng rõ ràng.
Iran: Chiến thắng kiểu Pyrros
Theo AFP, Iran rút khỏi cuộc xung đột trong tình trạng suy yếu về quân sự, kinh tế và chịu tổn thất nặng nề về lãnh đạo. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã bị giết ngày đầu chiến tranh, và con trai ông là Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện công khai từ khi kế nhiệm. Tuy nhiên, hệ thống cầm quyền vẫn nguyên vẹn và nắm giữ những quân bài quan trọng trong đàm phán.
Ông Ross Harrison, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Đông (Mỹ), nhận định: "Xét về chiến lược và địa chính trị, bên chiến thắng thực sự duy nhất hiện nay là Iran." Tuy nhiên, ông gọi đây là "chiến thắng kiểu Pyrros" vì Iran đã ngăn chặn đối phương đạt mục tiêu nhưng phải trả giá rất đắt. Mỹ và Israel nhằm lật đổ chính phủ, chấm dứt tham vọng hạt nhân và phá hủy khả năng tên lửa Iran, nhưng Tehran đã đạt được mục tiêu "sống sót và tái thiết lập khả năng răn đe".
Mỹ: Chiến thắng truyền thông, mất uy tín
Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi thỏa thuận là chiến thắng nhân dịp sinh nhật 80 tuổi, tuyên bố "hãy bắt đầu vận chuyển dầu mỏ" và cam kết eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn chậm nhất ngày 19/6. Giá năng lượng tăng vọt đã gây khó khăn cho người dân Mỹ trước bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng.
Ông Bernard Hourcade, chuyên gia Iran tại CNRS (Pháp), cho rằng thỏa thuận với Mỹ "có lẽ là một chiến thắng về mặt truyền thông, nhưng không phải là một chiến thắng chính trị" và Washington đã mất "uy tín" toàn cầu. Bà Burcu Ozcelik, nghiên cứu viên cao cấp tại RUSI, nhận định Nga và Trung Quốc sẽ nghiên cứu cuộc xung đột để hiểu hạn chế quyền lực và quản lý liên minh của Mỹ, định hình các cuộc khủng hoảng tương lai.
Israel: Bên thua lớn nhất
Giới phân tích cho rằng việc trì hoãn thỏa thuận về hạt nhân Iran là bước thụt lùi lớn với Israel, quốc gia trở thành "bên thua thiệt lớn nhất". Chuyên gia Amir Handjani tại Viện Quincy (Mỹ) cho rằng Israel mất đà phát triển quan hệ với các nước vùng Vịnh và bị ảnh hưởng trong quan hệ với đồng minh Mỹ.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đối mặt bầu cử sắp tới, bị chỉ trích gay gắt vì không đạt mục tiêu chiến tranh. Ông Trump gọi Netanyahu là "một người rất khó tính" và chỉ trích các cuộc tấn công ở Lebanon đe dọa thỏa thuận. Thỏa thuận bao gồm chấm dứt xung đột Israel-Hezbollah nhưng vẫn để lại nhiều vấn đề chưa giải quyết ở Lebanon. Ông Harrison cảnh báo xung đột Israel-Hezbollah có thể là trở ngại lớn nhất cho đàm phán sắp tới.
