Ngày 15/6, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức đưa tiến trình xin gia nhập của Ukraine và Moldova sang một giai đoạn mới sau thời gian dài bị đình trệ. Các đại sứ EU đã nhất trí mở nhóm đàm phán đầu tiên với hai nước ứng cử viên này.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, nhóm đàm phán này tập trung vào 35 chương nội dung, bao gồm các lĩnh vực nền tảng như pháp quyền, tiêu chuẩn dân chủ, tính độc lập của tư pháp, chính sách chống tham nhũng, cũng như môi trường và nông nghiệp. Đây được xem là những điều kiện cốt lõi trong tiến trình gia nhập EU.
Các chuyên gia nhận định động thái trên mang ý nghĩa chính trị quan trọng, song chưa đồng nghĩa với việc Ukraine và Moldova sẽ sớm trở thành thành viên khối. Theo giới phân tích, hai nước vẫn phải trải qua một tiến trình đàm phán dài và phức tạp, bao gồm việc điều chỉnh hệ thống pháp luật để phù hợp với các quy định của EU.
Đối với Ukraine, trong gần 2 năm qua, tiến trình trở thành thành viên chính thức của EU đã bị đình trệ do động thái phủ quyết của cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Tuy nhiên, thất bại của ông Orban trước đối thủ Peter Magyar trong cuộc bầu cử hồi tháng 4 đã mở đường cho bước tiến mới của Kiev.
Nhận định về động thái “bật đèn xanh” của EU, Phó Thủ tướng Ukraine phụ trách hội nhập châu Âu Taras Kachka gọi đây là “một cột mốc lịch sử, một bước ngoặt lớn” đối với Kiev. Trong khi đó, chia sẻ trên mạng xã hội, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng việc chính thức mở các cuộc đàm phán đã mang lại cho Ukraine “sự hỗ trợ chính trị và tinh thần vô cùng quan trọng.” Ông Zelensky cũng cho rằng Ukraine đang làm những gì cần phải làm và điều quan trọng là EU giữ đúng cam kết của mình.
Ukraine và Moldova được EU trao quy chế ứng cử viên vào tháng 6/2022, trong khi các cuộc đàm phán gia nhập chính thức được khởi động vào tháng 6/2024. Một số nước thành viên EU, trong đó có Pháp và Đức, đã đề xuất các hình thức hội nhập sâu rộng hơn trước khi Ukraine và Moldova được kết nạp đầy đủ. Theo đó, Ukraine và Moldova có thể được tham gia nhiều hơn vào các cơ chế và chương trình của EU dù chưa có đầy đủ quyền của một quốc gia thành viên.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tiến trình mở rộng EU vẫn đối mặt nhiều trở ngại, đặc biệt là cơ chế cho phép các nước thành viên sử dụng quyền phủ quyết ở một số giai đoạn của đàm phán gia nhập. Dù triển vọng kết nạp Ukraine và Moldova được đánh giá đã mang ý nghĩa địa chính trị lớn hơn kể từ năm 2022, quá trình này được dự báo sẽ còn kéo dài.
Theo chia sẻ trên trang mạng X, nhà lãnh đạo Ukraine đã nêu ý tưởng này trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump và hiện đang chờ xem đề xuất sẽ được triển khai ra sao. Trước đó, ông Zelensky cũng từng đề nghị gặp ông Putin bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) diễn ra tại Pháp. Tuy nhiên, theo ông Zelensky, Moskva đã “một lần nữa cho thấy họ chưa sẵn sàng thảo luận về vấn đề này.”
Trong diễn biến khác, vào ngày 16/6, trước thềm phiên họp của Hội nghị thượng đỉnh G7, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết nước này sẽ cung cấp urani làm giàu cho các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt mới đối với Moskva. Theo đó, gói hỗ trợ mới bao gồm khoản bảo lãnh tài chính xuất khẩu trị giá 210 triệu bảng Anh (tương đương khoảng 282 triệu USD), cho phép Tập đoàn có trụ sở tại Anh Urenco cung cấp urani làm giàu cho Energoatom - doanh nghiệp vận hành các nhà máy điện hạt nhân quốc gia của Ukraine.
