Quan hệ kinh tế giữa ASEAN và Nga đang đứng trước nhiều cơ hội mới để bổ sung và mở rộng. Dù tiềm năng hợp tác rất lớn, nhưng thực tế trao đổi thương mại và đầu tư giữa hai bên vẫn còn khiêm tốn so với các đối tác khác.
Tiềm năng hợp tác chưa được khai thác
ASEAN và Nga có nhiều lĩnh vực có thể bổ sung cho nhau. Nga là cường quốc về năng lượng, công nghệ quốc phòng, và nông nghiệp, trong khi ASEAN có thị trường tiêu dùng rộng lớn, nguồn lao động dồi dào và là trung tâm sản xuất. Tuy nhiên, kim ngạch thương mại hai chiều mới chỉ đạt khoảng 20 tỷ USD mỗi năm, chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng thương mại của cả hai.
Thương mại và đầu tư
Một trong những rào cản lớn là thiếu các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Nga và ASEAN. Hiện tại, chỉ có Việt Nam có FTA với Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) do Nga dẫn dắt. Việc mở rộng FTA sang các nước ASEAN khác được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại. Ngoài ra, đầu tư của Nga vào ASEAN còn hạn chế, tập trung chủ yếu vào dầu khí và năng lượng.
Năng lượng và kết nối hạ tầng
Hợp tác năng lượng là trụ cột quan trọng. Nga có thể cung cấp dầu mỏ, khí đốt và công nghệ hạt nhân cho ASEAN. Các dự án kết nối hạ tầng như tuyến đường sắt xuyên Á và hàng hải cũng mở ra cơ hội logistics. Tuy nhiên, cần có cơ chế tài chính và đầu tư phù hợp.
Cơ hội từ bối cảnh mới
Trong bối cảnh địa chính trị thay đổi, Nga đang tăng cường hướng Đông, trong đó ASEAN là ưu tiên. Các nước ASEAN cũng muốn đa dạng hóa đối tác để giảm phụ thuộc. Điều này tạo điều kiện cho các thỏa thuận thương mại mới, hợp tác công nghệ và an ninh lương thực.
Kiến nghị chính sách
- Đẩy nhanh đàm phán FTA giữa EAEU và các nước ASEAN còn lại.
- Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và chuyển đổi số.
- Thúc đẩy kết nối hạ tầng và logistics qua các dự án liên kết vùng.
- Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận thị trường hai bên.
Kết luận
Quan hệ kinh tế ASEAN - Nga có nhiều dư địa phát triển. Với ý chí chính trị và các biện pháp cụ thể, hai bên hoàn toàn có thể đưa hợp tác lên tầm cao mới, mang lại lợi ích cho cả hai khu vực.
