Nuôi ngựa cỏ, cải tiến xe thổ mộ làm du lịch ở cồn Thới Sơn Đồng Tháp
Trên cồn Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp, người dân đã sáng tạo bằng cách nuôi ngựa cỏ và cải tiến xe thổ mộ truyền thống với mái che để chở khách tham quan. Đây là một hình thức sinh kế độc đáo gắn liền với du lịch miệt vườn, mang lại nét đặc trưng cho vùng đất này. Vào những buổi trưa cuối tuần, con đường rợp bóng cây trên cồn Thới Sơn vang lên tiếng lọc cọc của xe ngựa, tạo nên một khung cảnh thanh bình và hấp dẫn du khách.
Hành trình từ ý tưởng đến thực tế
Ông Đặng Văn Lộc, một cư dân có kinh nghiệm 17 năm trong ngành du lịch tại cồn Thới Sơn, đã khởi xướng dịch vụ xe ngựa kéo. Xuất phát từ ký ức về những chiếc xe thổ mộ chở trái cây thời nhỏ, ông nảy ra ý tưởng đưa phương tiện này vào phục vụ du lịch. Ông đã tìm đến thị trấn Tầm Vu, Long An, nơi nổi tiếng với nghề xe thổ mộ, để mua bốn con ngựa cỏ đầu tiên. Ban đầu, xe vẫn giữ nguyên kiểu dáng thời Pháp thuộc với bánh gỗ lớn và không có mui che, nhưng sau đó được cải tiến bằng cách lắp mái che và thay bánh cao su để chạy êm ái hơn, phù hợp với điều kiện nắng nóng.
Chăm sóc và huấn luyện ngựa kéo
Ngựa cỏ được sử dụng cho dịch vụ này thường có trọng lượng từ 150 đến 250 kg, giá từ 30 đến 60 triệu đồng mỗi con, và nổi bật với sự dẻo dai. Khi chọn ngựa, người nuôi chú ý đến vóc dáng, móng chắc khỏe và xoáy lông trên trán. Những con có xoáy xấu, đặc biệt ở mõm, thường có tính cách hung hăng và hay cắn người. Để đảm bảo sức khỏe, ngựa được chăm sóc kỹ lưỡng: lông được tỉa gọn ba tháng một lần, chế độ ăn uống được kiểm soát chặt chẽ với bữa ăn ban đêm gồm lúa, cám và cỏ tươi, và được tắm rửa hàng ngày. Định kỳ 7–10 ngày, móng sắt được thay mới để tránh mòn do chạy trên đường nhựa.
Thách thức và cơ hội trong nghề
Dịch vụ xe ngựa kéo phụ thuộc nhiều vào lượng khách du lịch. Thời điểm đỉnh cao, trại của ông Lộc có gần 20 con ngựa, nhưng sau đại dịch Covid-19, số lượng giảm xuống còn 14 con với 12 lao động. Mỗi chuyến xe chở tối đa sáu khách trong nước hoặc bốn khách châu Âu, với giá 30.000 đồng cho tuyến dài 2 km. Tuy nhiên, doanh thu chủ yếu đến từ khách trong nước và châu Á, vì khách châu Âu thường ngại ngựa kéo vất vả. Chi phí chăm sóc cao, khoảng 50.000 đồng mỗi ngày cho mỗi con ngựa, cùng với rủi ro như ngựa chết do ăn phải cỏ phun thuốc, khiến nghề này dần mai một.
Đóng góp vào cộng đồng và du lịch địa phương
Dịch vụ xe ngựa không chỉ tạo việc làm cho người lớn tuổi và phụ nữ địa phương, mà còn góp phần vào nét đặc trưng của du lịch cồn Thới Sơn, cùng với đò chèo. Chính quyền địa phương, dưới sự lãnh đạo của ông Phạm Văn Hiếu, Chủ tịch UBND phường Thới Sơn, thường xuyên nhắc nhở các hộ nuôi tuân thủ quy định an toàn giao thông và vệ sinh môi trường để duy trì loại hình du lịch bền vững này. Hiện nay, chỉ còn hai hộ nuôi ngựa với tổng đàn 23 con, phản ánh sự thu hẹp nhưng vẫn kiên trì với truyền thống.
Nhìn chung, nghề nuôi ngựa cỏ và cải tiến xe thổ mộ ở cồn Thới Sơn là một minh chứng cho sự sáng tạo trong phát triển du lịch cộng đồng. Dù đối mặt với nhiều khó khăn, những người dân nơi đây vẫn nỗ lực gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, mang đến trải nghiệm độc đáo cho du khách khi khám phá vùng miệt vườn Đồng Tháp.
