Hành trình xuyên Việt qua ống kính nữ travel blogger năm 1996
Năm 1996, Tobeytravels, một nữ du khách kiêm travel blogger nước ngoài, đã thực hiện chuyến hành trình từ Nam ra Bắc Việt Nam. Trên suốt lộ trình, cô đã chụp lại một kho ảnh khổng lồ, ghi dấu cảnh quan và đời sống thường nhật của người dân trong thời kỳ đất nước bắt đầu chuyển mình.
Khởi đầu từ Sài Gòn nhộn nhịp
Điểm dừng chân đầu tiên của Tobeytravels là TP.HCM. Một buổi sáng sớm, cô dạo phố và đứng tần ngần trước Bưu điện Trung tâm, nằm trên đường Công xã Paris, phường Sài Gòn. Trên blog cá nhân, cô chia sẻ rằng kiến trúc trường tồn với thời gian của bưu điện đã để lại ấn tượng sâu sắc.
Hoạt động giao thương nhộn nhịp tại chợ Bình Tây (nay thuộc phường Bình Tây, TP.HCM) cũng được ghi lại. Thời điểm đó, trung tâm thương mại hay các điểm bán lẻ hiện đại chưa thịnh hành. Ngôi chợ này là một phần lịch sử hình thành và phát triển của khu Chợ Lớn, với kiến trúc đối xứng, 4 cổng chính và tháp đồng hồ ở trung tâm. Các sạp hàng chủ yếu bán lương thực, đồ khô, bánh kẹo, gia vị. Buổi sáng, chợ dọn từ rất sớm, tấp nập xe ba gác, xe lam chở hàng hóa ra vào.
Hành trình đến miền Trung và miền Bắc
Tobeytravels cũng ghi lại khoảnh khắc sinh hoạt nghi lễ của tín đồ đạo Cao Đài tại Tây Ninh. Đạo Cao Đài ra đời năm 1926 tại huyện Hoà Thành (cũ) của tỉnh này, với trung tâm là Tòa Thánh Tây Ninh, một quần thể kiến trúc tôn giáo đồ sộ xây dựng từ những năm 1930.
Trong những ngày ở Nha Trang (cũ), Khánh Hòa, cô được trải nghiệm tour 4 đảo truyền thống gồm Hòn Mun, Hòn Một, Hòn Miễu và Hòn Tằm. Tour du lịch đảo thời đó khá phổ biến với lịch trình đơn giản, du khách ngồi trên tàu gỗ sơn xanh nhạt, băng ghế dọc hai bên, và thưởng thức trái cây cắt sẵn giữa các điểm dừng.
Tại chợ Đà Lạt (nay là phường Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Đồng), các sạp trái cây và hoa tươi như hoa huệ sẻ, hoa ly trắng, hoa cúc bách nhựt đỏ và đặc biệt là hoa cúc marguerite được bày bán sinh động.
Hình ảnh thường thấy trên bãi biển Quy Nhơn (cũ), Gia Lai là những em bé bán chuối cho khách du lịch. Bãi biển lúc đó đã có du khách đến tắm và phơi nắng nhưng chưa bước vào làn sóng du lịch đại trà. Dọc bờ biển là vài nhà nghỉ nhỏ, quán nước và ghế gỗ thấp để hóng gió chiều.
Cảnh mua bán hải sản tươi bên sông Thu Bồn (Hội An cũ, nay là TP Đà Nẵng) cũng được chụp lại. Tờ mờ sáng, những chiếc ghe chở đầy cá, tôm, cua từ cửa biển Cửa Đại ngược về, với người bán thường là ngư dân hoặc phụ nữ.
Một cặp đôi chụp ảnh cưới ở bãi biển Mỹ Khê (TP Đà Nẵng) năm 1996 cũng nằm trong bộ sưu tập. Bãi biển này có chiều dài khoảng 900 m, bãi cát trắng mịn, sóng biển ôn hòa, và nước có độ mặn khoảng 60%. Năm 2005, biển Mỹ Khê được tạp chí Forbes (Mỹ) bình chọn là một trong 6 bãi biển quyến rũ nhất hành tinh, và năm 2024, được Tripadvisor xếp thứ 6 trong top 10 bãi biển đẹp nhất châu Á.
Kết thúc tại miền Bắc cổ kính
Khung cảnh tàu, thuyền neo san sát tại cảng Cát Bà (Hải Phòng) được ghi lại với bến cảng nhỏ, cầu cảng bê tông thấp, và mặt bến sẫm màu vì nước mặn và dầu máy. Khách qua cảng phần lớn là người dân và cán bộ công tác, rất ít du khách.
Phố Quốc Tử Giám (Hà Nội) nhìn từ vỉa hè trước Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng được chụp lại, với phương tiện thường thấy là xe đạp và xích lô. Ngày nay, xích lô chủ yếu hoạt động ở khu vực bờ hồ Gươm và khu phố cổ.
Theo nữ du khách, giai đoạn 1996-2000 là thời điểm nhiều cảnh quan thiên nhiên của Việt Nam vẫn còn vẹn nguyên, trong khi kinh tế - xã hội đã bắt đầu chuyển mình. Cô đặt ra câu hỏi: Du lịch là để tận hưởng hay sống ảo?
TS Đặng Hoàng Giang, tác giả cuốn sách Vẻ đẹp của cảnh sắc tầm thường, chia sẻ rằng việc chạy theo những gì được cho là đẹp theo tiêu chuẩn số đông đang phá vỡ sự nguyên sơ và gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái tự nhiên. Ông nhấn mạnh rằng du lịch đang khiến con người quên đi việc tận hưởng vẻ đẹp thực sự của thiên nhiên.
