Hệ thống cơ sở lưu trú tại Lạng Sơn đã có bước phát triển vượt bậc cả về số lượng và chất lượng. Năm 2026, toàn tỉnh có 317 cơ sở lưu trú được công nhận, tăng mạnh so với 220 cơ sở vào năm 2020. Chất lượng dịch vụ cũng được nâng cao với 2 khách sạn 5 sao, 1 khách sạn 3 sao, 5 khách sạn 2 sao, 16 khách sạn 1 sao cùng nhiều khách sạn, nhà nghỉ, homestay và bãi cắm trại.
Du lịch cộng đồng – hướng đi đúng đắn
Mô hình du lịch cộng đồng đã khẳng định là hướng đi hiệu quả trong phát triển du lịch Lạng Sơn. Toàn tỉnh hiện có 6 điểm du lịch cộng đồng được công nhận gồm Hữu Liên, Yên Thịnh, Quỳnh Sơn, Vũ Lăng, Mông Ân và Hoan Trung, với 60 hộ kinh doanh homestay được thẩm định, tăng 30 hộ so với năm 2021. Ngày càng nhiều hộ gia đình chủ động vay vốn ngân hàng để nâng cấp khuôn viên, nhà ở, biến du lịch thành sinh kế bền vững, góp phần xóa đói giảm nghèo.
Năm 2025, điểm du lịch cộng đồng Hữu Liên và Yên Thịnh vinh dự nhận Giải thưởng Du lịch ASEAN. Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn) được Tổ chức Du lịch Thế giới Liên hợp quốc công nhận là “Làng du lịch tốt nhất năm 2025”. Những giải thưởng này được xem là cú huých để du lịch cộng đồng Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ.
Đào tạo nguồn nhân lực – yếu tố cốt lõi
Ngành du lịch Lạng Sơn xác định phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm. Ngày 15/8/2024, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 196 về “Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Lạng Sơn đến năm 2030”, nhằm nâng cao nhận thức và trình độ chuyên môn cho cán bộ và người dân làm du lịch. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức gần 60 lớp tập huấn, bồi dưỡng ngắn hạn về phát triển du lịch bền vững, bảo vệ di sản, kỹ năng giao tiếp và ứng xử văn hóa, văn minh.
Thực hiện Kế hoạch số 196, số lượng học viên tham gia đào tạo tăng đều: năm 2024 thu hút 1.015 người, đến năm 2025 tăng lên 1.200 người. Các chương trình đào tạo đa dạng, bám sát thực tiễn đã góp phần thay đổi chất lượng nguồn nhân lực du lịch của tỉnh.
Chuyên nghiệp hóa đội ngũ phục vụ
Hiệu quả đào tạo được các cơ sở, doanh nghiệp và người dân phản hồi tích cực. Bà Lý Thị Ngọc Ngoan, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ du lịch Quỳnh Ngoan (xã Bắc Sơn), cho biết: “Qua việc học tập với các chuyên gia đầu ngành, chúng tôi đã tiếp thu được những kiến thức quản lý rất thiết thực, nhất là 7 tiêu chí tối thiểu để chuẩn hóa chất lượng cơ sở lưu trú, cũng như quy trình giao tiếp, ứng xử chuyên nghiệp với du khách.”
Việc tổ chức học tập kinh nghiệm quản lý, phát triển du lịch cộng đồng tại các tỉnh bạn cũng được chú trọng. Người dân và doanh nghiệp được hướng dẫn cụ thể về nhà ở, vệ sinh an toàn thực phẩm, ứng xử văn minh, công tác buồng, bàn, lễ tân. Ông Hoàng Thanh Hiếu, Trưởng phòng Văn hóa Xã hội xã Hữu Liên, chia sẻ: “Nhờ có các cuộc tập huấn, học tập kinh nghiệm, cùng với sự tư vấn của các chuyên gia, chất lượng phục vụ được cải thiện rõ rệt. Thu nhập của các hộ làm du lịch sau khi áp dụng chuẩn hóa cũng tăng cao. Hiện, làng du lịch của chúng tôi đã có 28 hộ đăng ký kinh doanh được thẩm định, tăng 23 hộ so với năm 2021.”
Kết quả ấn tượng về lượng khách và doanh thu
Hiện nay, nguồn nhân lực du lịch Lạng Sơn đã phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Tỉnh có hơn 8.500 người làm việc trong ngành du lịch, trong đó nguồn nhân lực trực tiếp là hơn 4.600 người (tăng hơn 1.000 người so với năm 2018); số người có trình độ trên đại học, đại học, cao đẳng chiếm hơn 20% (tăng 5% so với năm 2018).
Chất lượng nguồn nhân lực thúc đẩy sự phát triển du lịch. Năm 2025, Lạng Sơn đón 4,4 triệu lượt khách, tổng thu ước đạt 4.500 tỷ đồng. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã đón hơn 4,1 triệu lượt khách, tăng 33% so với cùng kỳ 2025; tổng thu ước đạt hơn 3.700 tỷ đồng.
Định hướng tương lai
Theo đồng chí Lưu Bá Mạc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian tới Sở sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật đối với cơ sở lưu trú, kịp thời hướng dẫn, chấn chỉnh và nâng cao chất lượng quản lý, dịch vụ. Về nguồn nhân lực, tỉnh tập trung đa dạng hóa hình thức đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ. Đồng chí Lưu Bá Mạc nhấn mạnh: “Chúng tôi chú trọng theo hướng đào tạo tập trung, tổ chức các chương trình học tập kinh nghiệm, hội thi kỹ năng nghề; áp dụng tiêu chuẩn của khu vực và thế giới vào đào tạo cán bộ quản lý nhà nước cũng như nhân viên làm việc trong lĩnh vực du lịch.”
