Hoành Sơn Quan - 'Cổng Trời' Gần 200 Năm Tuổi Trên Đỉnh Đèo Ngang
Khi bước tới đèo Ngang, câu thơ "Bóng xế tà" của Bà Huyện Thanh Quan như văng vẳng trong tâm trí nhiều du khách. Trên đỉnh con đèo lịch sử này, Hoành Sơn Quan - hay còn gọi là "cổng trời" - sừng sững với tuổi đời gần hai thế kỷ, mang đến một phong cảnh vừa hùng vĩ vừa nên thơ.
Di Tích Lịch Sử Giữa Ranh Giới Hai Tỉnh
Hoành Sơn Quan được xây dựng vào năm 1833 dưới thời vua Minh Mạng, nằm chính giữa ranh giới của tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Bình cũ (nay là Quảng Trị). Công trình cao hơn 4 mét, với ba chữ "Hoành Sơn Quan" được đắp nổi nổi bật. Người dân địa phương quen gọi nơi đây là "cổng trời", bởi đây là điểm cao nhất của dãy Hoành Sơn, tạo cảm giác như có thể với tay chạm đến mây.
Đèo Ngang, dài hơn 6 km uốn lượn như một dải lụa, nay đã nhường vai trò giao thông chính cho hầm đường bộ hiện đại. Tuy nhiên, vào các dịp lễ, nhiều đoàn xe vẫn nối đuôi nhau leo lên Hoành Sơn Quan để thưởng ngoạn cảnh đẹp.
Phong Cảnh Hùng Vĩ Và Hoạt Động Du Lịch
Hoành Sơn Quan đứng trầm mặc giữa những đồi thông xanh ngắt. Lối lên từ phía Hà Tĩnh có hàng trăm bậc thang được xẻ vào núi, nay đã phủ kín rêu phong, tăng thêm vẻ cổ kính. Khi đứng dưới vòm cổng, du khách có thể nhìn về phía bắc để thấy Hà Tĩnh với núi đồi, biển cả, đồng ruộng, khu dân cư và quốc lộ 1A chạy qua. Quay về phía nam là xã Phú Trạch (Quảng Trị) với những dãy núi trùng điệp.
Nhiều bạn trẻ chọn nơi đây làm điểm đến lý tưởng để chụp ảnh, ngắm bình minh hay hoàng hôn. Một du khách tên Nguyễn Thị Lan Hương chia sẻ: "Đứng trên đỉnh đèo, nhìn một bên là biển, một bên là núi, cảm giác rất nên thơ. Đặc biệt, đèo Ngang xuất hiện nhiều trong thi ca và lịch sử, khiến mỗi lần dừng chân nơi đây, tôi cảm thấy vô cùng đặc biệt."
Dấu Ấn Thời Gian Và Ý Nghĩa Văn Hóa
Hoành Sơn Quan từng là một cửa ải trọng yếu trên con đường thiên lý xưa. Qua gần hai thế kỷ, cổng đá vẫn đứng vững, trầm mặc giữa trời mây. Dấu vết thời gian hiện rõ trên từng viên gạch, với những bức tường thành loang lổ vì rêu phong.
Trước đây, cả hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình đều xếp hạng di tích này ở cấp tỉnh. Mỗi ngày, hàng chục lượt người dừng chân tại đây để ngắm cảnh. Ngoài ra, nhiều người dân địa phương thường lên thắp hương, cầu an tại khu vực này, thể hiện sự tôn kính với di sản văn hóa.
Kết Nối Với Các Điểm Đến Lân Cận
Không chỉ có Hoành Sơn Quan, khu vực đèo Ngang còn kết nối với nhiều điểm đến hấp dẫn khác. Dưới chân đèo là Đền Thánh mẫu Liễu Hạnh, nơi thu hút hàng ngàn người dân vào dịp Tết để dâng hương, cầu bình an và tài lộc. Gần đó là Vũng Chùa - Đảo Yến, nơi an nghỉ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thêm vào giá trị lịch sử và tâm linh cho vùng đất này.
Với sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và bề dày lịch sử, Hoành Sơn Quan tiếp tục là một điểm tham quan không thể bỏ qua cho những ai yêu thích khám phá văn hóa và thiên nhiên Việt Nam.
