Hàng không và du lịch ứng phó với 'cơn lốc ngược' từ giá xăng dầu tăng vọt
Phát biểu khai mạc tọa đàm "Hàng không, du lịch ứng phó với bão xăng dầu" do Báo Thanh Niên tổ chức, Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh: Là ngành kinh tế tổng hợp, hàng không và du lịch có mối liên kết chặt chẽ với nhiều lĩnh vực như lữ hành, lưu trú, thương mại, vận tải, logistics, ẩm thực, xuất khẩu tại chỗ và bất động sản. Do đó, ngay từ khi bước vào kỷ nguyên tăng tốc, hai ngành này được kỳ vọng sẽ đóng góp lớn vào mục tiêu chung đưa đất nước đến giàu có và thịnh vượng.
Tình hình căng thẳng và áp lực từ chiến sự Trung Đông
Nhìn lại, hàng không và du lịch đã có năm bản lề 2025 thành công rực rỡ và khởi đầu 2026 đầy khí thế. Tuy nhiên, chiến sự Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2 kéo dài đến nay đã gây ra hàng loạt hệ lụy. Không chỉ khiến giá xăng dầu tăng vọt, ảnh hưởng đến chi phí đầu vào của giá tour và vé máy bay, mà nguy hiểm hơn là tình trạng khan hiếm nhiên liệu.
Ông Nguyễn Ngọc Toàn cho biết: "Chúng tôi nhận được nhiều phản ánh về tình trạng hủy chuyến, ghép chuyến của hàng không. Tuần trước, các hãng đã công bố cắt giảm hàng ngàn chuyến bay và nhiều đường bay do thiếu nguyên liệu. Nhiều công ty du lịch đang phải 'gồng lỗ' cho các tour đã ký trước khi chiến sự xảy ra và gặp khó khăn khi xây dựng tour mới trong bối cảnh chi phí tăng vọt. Tình hình hết sức căng thẳng và áp lực ngày càng lớn."
Ông Đặng Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không VN (Vietnam Airlines - VNA), gọi đây là "cơn lốc ngược", một cú sốc lớn kể từ sau đại dịch Covid-19. Áp lực chi phí không chỉ tác động đến các hãng bay trong nước mà còn ảnh hưởng đến tất cả hãng hàng không trên toàn cầu. Hầu hết doanh nghiệp hàng không đang phải áp dụng những giải pháp bất thường nhất để ứng phó, trong đó VNA đã kích hoạt tình trạng điều hành theo kịch bản chiến tranh.
Tác động dây chuyền đến ngành du lịch
Ông Nguyễn Văn Hải, đại diện Vinpearl, nhận định xung đột tại Trung Đông đang tạo ra tác động dây chuyền lên ngành du lịch toàn cầu. Giá nhiên liệu tăng khiến chi phí hàng không leo thang, đường bay bị điều chỉnh, thời gian bay kéo dài, đặc biệt ảnh hưởng đến các thị trường xa như châu Âu, Nga/CIS. Điều này làm chi phí tiếp cận điểm đến tăng cao, buộc du khách phải cân nhắc lại kế hoạch du lịch.
Ông Hải chia sẻ: "Tâm lý chi tiêu đang thay đổi rõ rệt. Du khách có xu hướng rút ngắn kỳ nghỉ, ưu tiên điểm đến gần, đặt dịch vụ sát ngày hoặc săn các gói tiết kiệm. Một số nhóm khách thậm chí trì hoãn kế hoạch du lịch."
Bà Trần Nguyện, Phó tổng giám đốc Khối Giải trí - Nghỉ dưỡng Tập đoàn Sun Group, cũng nhìn nhận "bão giá" xăng dầu là cú sốc kép, tạo áp lực lớn lên cả hàng không và du lịch. Nhiều tour từ thị trường xa bị hủy, kéo theo hàng nghìn phòng lưu trú bị ảnh hưởng. Lượng khách đến các khu vui chơi cũng sụt giảm, trong khi cao điểm du lịch dịp lễ 30.4 - 1.5 và dịp hè đang cận kề.
Giải pháp ứng phó từ các doanh nghiệp
Theo ông Đặng Anh Tuấn, VNA đang áp dụng dải giá linh hoạt từ cao đến thấp. Mức giá cao nhất không vượt trần và trong lúc khó khăn, chi phí tăng, bình quân giá vé của VNA hiện ở mức 80% so với giá trần. Hãng khẳng định không đẩy hết cái khó cho khách hàng mà quan điểm là cùng chia sẻ.
Ông Tô Việt Thắng, Phó tổng giám đốc thường trực Vietjet, cho biết hãng đang tập trung vào công tác quản trị rủi ro, tối ưu hóa tiết kiệm nhiên liệu và áp dụng công nghệ AI để giảm chi phí. Trong bối cảnh không ổn định nguồn cung nhiên liệu, Vietjet có thể giảm 20% sản lượng khai thác, nhưng cam kết chuyển hành khách bị ảnh hưởng sang các chuyến bay gần nhất miễn phí.
Ông Võ Huy Cường, Phó tổng giám đốc Bamboo Airways, đề xuất Chính phủ hỗ trợ giảm thuế cho xăng dầu và đảm bảo tiếp cận nguồn nhiên liệu bình đẳng, minh bạch. Ông nhấn mạnh: "Du lịch muốn thu hút khách thì phải lấy được niềm tin của khách. Không để họ nơm nớp lo bay đến nơi mà không biết khi nào bay về."
Cơ hội trong khó khăn
Đại diện Vingroup nhìn nhận đây cũng là cơ hội để Việt Nam phát huy lợi thế là điểm đến an toàn, ổn định trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Khi chi phí bay đường dài tăng, các thị trường gần như Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Đông Nam Á được kỳ vọng sẽ tăng trưởng tốt hơn. Đồng thời, du lịch nội địa tiếp tục đóng vai trò "bệ đỡ", giúp duy trì dòng khách và ổn định hoạt động toàn ngành.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vietravel, thẳng thắn chia sẻ: "Chúng ta cứ nói Việt Nam đang có lợi thế vì là điểm đến an toàn, nhưng chúng ta có tận dụng được cơ hội biến nguy thành cơ được không? Chúng ta có phải là nước duy nhất trong khu vực an toàn hay không và khách không tự nhiên chuyển hướng từ Trung Đông để về Việt Nam." Ông kêu gọi cấp bách xây dựng chiến lược tổng thể để chớp thời cơ "giật" dòng khách từ các thị trường về Việt Nam.
Ông Phạm Hùng Vĩnh, Tổng giám đốc Công ty CP Mỹ phẩm Sài Gòn (SCC), kiến nghị các giải pháp ứng phó cần được triển khai song song: trong ngắn hạn, hỗ trợ trực tiếp dòng tiền doanh nghiệp; về dài hạn, thành lập Quỹ ổn định ngành du lịch và thúc đẩy liên kết để nâng cao năng lực cạnh tranh.
