Quy định mới tại Vân Đồn: Du khách bắt buộc qua cảng Ao Tiên gây nhiều bức xúc
Theo thông báo chính thức từ văn bản số 153 của Ban Quản lý Dịch vụ Công ích đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh), các phương tiện thủy dưới 50 chỗ xuất phát từ cảng Cái Rồng đi các tuyến đảo Cô Tô, Quan Lạn, Minh Châu chỉ được phép phục vụ mục đích dân sinh, cán bộ và lực lượng làm nhiệm vụ, hoàn toàn không tiếp nhận khách du lịch. Quyết định này đồng nghĩa với việc đại đa số du khách muốn ra các đảo buộc phải chuyển hướng sang sử dụng cảng Ao Tiên - một bến cảng tư nhân được đầu tư hơn 600 tỷ đồng, nằm cách đó vài kilomet.
Mất quyền lựa chọn và chi phí đội lên đáng kể
Trước đây, du khách đến Vân Đồn có thể linh hoạt lựa chọn giữa cảng Cái Rồng và nhiều loại phương tiện khác nhau như tàu cao tốc, tàu gỗ phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính. Tuy nhiên, với quy định mới, khi bị "dồn" về một đầu mối duy nhất là cảng Ao Tiên, quyền lựa chọn của khách hàng gần như biến mất hoàn toàn.
Anh Phạm Thế Công, một du khách từ Hà Nội, chia sẻ: "Gia đình tôi thường chọn tàu nhỏ từ Cái Rồng để ra Cô Tô vì vừa tiết kiệm chi phí, vừa có trải nghiệm thú vị. Nay bắt buộc phải qua cảng Ao Tiên khiến tổng chi phí đội lên khá nhiều, chưa kể phải di chuyển lòng vòng mất thời gian." Anh Công cũng chỉ ra nghịch lý: người dân đảo muốn sử dụng tàu cao tốc ra đất liền cũng buộc phải qua cảng Ao Tiên và chịu thêm phí dịch vụ, trong khi trước đây họ vẫn có thể sử dụng tàu cao tốc cỡ nhỏ cập cảng Cái Rồng một cách bình thường.
Lo ngại an toàn và quá tải tại cảng Ao Tiên
Không chỉ du khách, nhiều doanh nghiệp lữ hành cũng bày tỏ quan ngại về việc tập trung toàn bộ lượng khách vào một cảng Ao Tiên, đặc biệt trong mùa cao điểm du lịch. Hơn nữa, khả năng đáp ứng của bến cảng này đối với các tàu nhỏ còn nhiều hạn chế.
Anh Bùi Đ., chủ một tàu vận tải khách tuyến Vân Đồn - Quan Lạn, cho biết: "Với các tàu cỡ nhỏ, hành khách lên xuống gặp rất nhiều khó khăn do mũi tàu không thể cập sát cầu cảng, độ chênh lên đến khoảng 3 mét. Trong khi đó, lối lên xuống hiện tại chỉ đủ cho một người, nếu hai người đi ngược chiều phải tránh nhau rất vất vả và toàn bộ khu vực đều không có rào chắn bảo vệ." Tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi xảy ra va chạm có thể dẫn đến tai nạn rơi xuống biển.
"Gánh nặng kép" từ phí dịch vụ cảng
Một trong những điểm gây bức xúc nhất chính là mức phí qua cảng Ao Tiên hiện đang được duy trì ở 50.000 đồng/lượt/người. Trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục biến động, chi phí vận hành tàu tăng cao, việc phát sinh thêm khoản phí này đã đẩy giá vé tàu cao tốc đến các đảo Quan Lạn, Minh Châu, Cô Tô lên mức đáng kể.
Chị Nguyễn Thị Vân, người dân sinh sống trên đảo Cô Tô, cho hay: "Mỗi lần từ đảo vào đất liền, người dân chúng tôi đã mất gần 1 triệu đồng/lượt. Nếu cộng thêm phí qua cảng Ao Tiên nữa thì chi phí càng tăng cao, gây khó khăn lớn cho cuộc sống." Chị Vân nhấn mạnh: "Người dân không có nhu cầu vào cảng du lịch vì chúng tôi đi lại là để mưu sinh, sinh hoạt hàng ngày. Cơ quan chức năng cần xem xét chính sách thu phí phù hợp hơn đối với người dân đảo."
Thực tế, với một gia đình 4 người, chỉ riêng phí qua cảng đã tốn thêm 200.000 đồng/lượt, chưa tính đến chi phí vé tàu, di chuyển từ cảng ra bến xe và các dịch vụ khác. Điều này phần nào làm giảm sức hấp dẫn của điểm đến du lịch Vân Đồn - Cô Tô, vốn đang cạnh tranh gay gắt với nhiều địa phương khác.
Cần giải pháp hài hòa lợi ích đa phương
Các chuyên gia du lịch nhận định, việc tổ chức vận tải cần đảm bảo nguyên tắc thuận tiện và đa dạng, tạo sự cạnh tranh lành mạnh. Khi chỉ tập trung vào một đầu mối như cảng Ao Tiên, nguy cơ độc quyền dịch vụ và đẩy chi phí lên cao là điều khó tránh khỏi.
Đại diện lãnh đạo đặc khu Vân Đồn trao đổi: "Không thể phủ nhận việc đầu tư bến cảng Ao Tiên đã tạo bước đột phá về hạ tầng du lịch cho địa phương, tăng sức hấp dẫn với du khách. Tuy nhiên, trước những phản ánh của người dân, địa phương sẽ có trao đổi với doanh nghiệp để điều chỉnh chính sách phù hợp."
Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế, việc khai thác dịch vụ cần đặt trong tổng thể hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người dân và du khách. Đặc biệt, với các xã đảo như Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng..., sinh kế của người dân gắn chặt với biển và dòng khách du lịch. Việc giữ chân người dân bám đảo, bám biển không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến an sinh xã hội, văn hóa và chủ quyền lâu dài.
Do đó, trong quá trình khai thác cảng Ao Tiên, cần có chính sách linh hoạt, không "đóng cửa" các phương án vận chuyển truyền thống, đồng thời kiểm soát hợp lý các loại phí để không tạo thêm gánh nặng cho cả người dân và du khách đến với vùng đảo xinh đẹp này.
