Bi kịch của khỉ Punch: Câu chuyện cảm động từ sở thú Nhật Bản
Khỉ Punch chào đời vào tháng 7/2025 tại sở thú thành phố Ichikawa, tỉnh Chiba, Nhật Bản. Ngay từ những ngày đầu tiên, con vật non nớt này đã phải đối mặt với bi kịch khi bị mẹ bỏ rơi, buộc phải tìm kiếm sự an ủi từ một con thú nhồi bông hình đười ươi do nhân viên sở thú cung cấp. Hình ảnh này nhanh chóng lan truyền trên toàn cầu, thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng mạng và du khách.
Cuộc sống cô đơn giữa bầy đàn
Không có sự dẫn dắt và bảo vệ từ mẹ, Punch thường xuyên bị những con khỉ lớn hơn trong đàn kéo lê, xô đẩy và quấy rầy. Trong các video được ghi lại, con vật nhỏ bé này lủi thủi một mình, ôm chặt con thú nhồi bông mỗi khi cảm thấy bị đe dọa. Dù đôi khi có cá thể khác chải lông và vỗ về, nhưng tình trạng bị bắt nạt vẫn tiếp diễn, khiến Punch phải tìm nơi trốn sau những tảng đá để giữ an toàn.
Nguyên nhân sâu xa khiến động vật mẹ bỏ rơi con
Theo chuyên gia Alison Behie từ Đại học Quốc gia Australia, hành vi bỏ rơi con non không phổ biến nhưng có thể xảy ra trong một số điều kiện nhất định. Bà giải thích rằng mẹ của Punch sinh con lần đầu nên thiếu kinh nghiệm chăm sóc. Thêm vào đó, Punch chào đời giữa đợt nắng nóng, tạo ra môi trường căng thẳng cao độ.
Khi đối mặt với áp lực từ bên ngoài, khỉ mẹ có thể ưu tiên sức khỏe bản thân và khả năng sinh sản trong tương lai, thay vì tiếp tục nuôi dưỡng một con non có nguy cơ suy yếu do điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Vai trò của thú nhồi bông và những nỗ lực chăm sóc
Nhân viên sở thú đã thử nhiều phương pháp, bao gồm cuộn khăn với độ dày khác nhau, trước khi quyết định đưa thú nhồi bông vào chuồng. Kosuke Shikano, nhân viên chăm sóc, cho biết: "Khỉ con ở Nhật Bản sau sinh sẽ bám chặt vào cơ thể mẹ để phát triển cơ bắp và tạo cảm giác an toàn. Nhưng vì bị bỏ rơi, Punch không có điểm tựa nào." Con thú nhồi bông được lựa chọn có hình dáng giống khỉ, với hy vọng giúp Punch dễ hòa nhập bầy đàn hơn trong tương lai.
Chuyên gia Behie nhấn mạnh rằng thú nhồi bông có thể đóng vai trò như một "đối tượng gắn bó", đặc biệt quan trọng khi Punch mới khoảng 6 tháng tuổi và vẫn cần được bú mẹ. Bà cũng giải thích rằng hành vi của các cá thể khác trong đàn không phải là bắt nạt bất thường, mà là tương tác xã hội thông thường trong hệ thống thứ bậc mẫu hệ nghiêm ngặt của khỉ Nhật Bản.
Những lo ngại về tương lai và tác động xã hội
Sự nổi tiếng của Punch đã kéo lượng khách đến sở thú tăng mạnh, buộc ban quản lý phải siết chặt rào chắn và yêu cầu khách giữ yên lặng. Carla Litchfield, nhà tâm lý học bảo tồn tại Đại học Adelaide, cảnh báo rằng sự chú ý toàn cầu có thể vô tình thúc đẩy nạn buôn bán khỉ con trái phép phục vụ thị trường thú cưng ngoại lai.
Bà nhấn mạnh: "Khỉ lớn rất nhanh, Punch sẽ trưởng thành trong 4 năm tới. Khi đó, chúng không còn nhỏ bé và dễ kiểm soát. Khỉ cần sống cùng đồng loại vì chúng là loài sống theo bầy đàn và phải ở cùng loài để phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần."
Câu chuyện của Punch cũng phản ánh những vấn đề rộng lớn hơn như mất môi trường sống, biến đổi khí hậu, và phúc lợi động vật trong các sở thú. Đây không phải là trường hợp đầu tiên một động vật sở thú gây sốt toàn cầu, như hà mã lùn Moo Deng tại Thái Lan vào năm 2024, cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mạng xã hội và sự quan tâm của công chúng đến đời sống động vật.
