Chiều ngày 22 tháng 5, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thuộc Bộ Công Thương, xác nhận đơn vị này đã gửi giấy mời làm việc tới đại diện hai sàn thương mại điện tử Shopee và TikTok nhằm làm rõ việc áp dụng các chính sách phí mới dành cho người bán hàng.
Cuộc làm việc dự kiến vào ngày 26 tháng 5
Theo thư mời được gửi vào ngày 20 tháng 5, cuộc làm việc giữa Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và đại diện các sàn thương mại điện tử nêu trên sẽ diễn ra vào ngày 26 tháng 5 sắp tới.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, thời gian gần đây, đơn vị này ghi nhận nhiều phản ánh về việc một số nền tảng thương mại điện tử đã điều chỉnh và áp dụng các chính sách phí mới cho người bán hàng kể từ tháng 5, trong đó có Shopee và TikTok. Nhiều ý kiến cho rằng việc tăng các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch và một số loại phí dịch vụ khác có thể ảnh hưởng đáng kể đến chi phí vận hành của các nhà bán hàng, từ đó tác động đến giá bán cho người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Động thái trước đó của Ủy ban Cạnh tranh
Trước đó, vào ngày 18 tháng 5, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp liên quan cung cấp thông tin và tài liệu phục vụ công tác kiểm soát, giám sát theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.
Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam
Theo báo cáo Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam 2025 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), dựa trên dữ liệu từ Metric.vn và các báo cáo thị trường liên quan, quy mô tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ giao dịch thương mại điện tử B2C tại Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 31 đến 32 tỷ USD, tăng khoảng 25 đến 27% so với năm 2024. Việt Nam hiện thuộc nhóm thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực ASEAN.
Dự báo trong năm nay, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam có thể đạt khoảng 35 đến 40 tỷ USD, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh nhờ tỷ lệ người dùng internet cao, dân số trẻ và sự phát triển của xu hướng mua sắm kết hợp giải trí thông qua video ngắn và phát trực tiếp. Trong đó, Shopee và TikTok vẫn giữ vị trí dẫn đầu trong nhóm 10 nền tảng thương mại điện tử B2C lớn nhất tại Việt Nam.
Yêu cầu minh bạch chính sách phí
Đại diện lãnh đạo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công Thương cũng bày tỏ quan điểm rằng việc các sàn thương mại điện tử tăng chi phí vận hành gian hàng, quảng bá sản phẩm, logistics hoặc hiển thị sản phẩm có thể tạo áp lực lớn đối với các nhà bán hàng, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các chủ thể mới tham gia thương mại điện tử.
Về nguyên tắc, việc xây dựng giá dịch vụ là quyền của doanh nghiệp theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, các nền tảng thương mại điện tử phải đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ngoài ra, các nền tảng cần công khai, minh bạch chính sách phí, điều kiện giao dịch và các thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của người bán.
Thực tế điều chỉnh phí trên các sàn
Theo ghi nhận của báo Thanh Niên, từ ngày 23 tháng 5, Shopee Việt Nam điều chỉnh phí cố định đối với nhiều nhóm sản phẩm. Cụ thể, nhóm sản phẩm sức khỏe và sắc đẹp tăng thêm khoảng 3%, nâng mức phí lên 16 đến 17%. Nhóm phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực tăng khoảng 4%, lên mức 15%.
Từ sau ngày 9 tháng 5, TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng: ngành thời trang tăng từ 14,6% lên 16,1%; nhóm sản phẩm dành cho mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%.
