Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng ấn tượng, xuất khẩu trực tuyến đạt 1,7 tỷ USD
Theo Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử trong nước năm 2024 ước đạt 32 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 27% so với năm trước. Trong đó, lĩnh vực bán lẻ trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD, tăng 30%, cho thấy sự bùng nổ của kênh mua sắm trực tuyến. Tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đã tăng lên khoảng 12%, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế.
Xuất khẩu xuyên biên giới ghi nhận bước phát triển tích cực
Đáng chú ý, thương mại điện tử xuyên biên giới đạt kim ngạch xuất khẩu trực tuyến khoảng 1,7 tỷ USD. Con số này không chỉ phản ánh sự tăng trưởng về lượng mà còn cho thấy sự chuyển dịch về chất trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Dữ liệu từ thị trường còn tiết lộ một xu hướng đáng lưu ý: Tổng giá trị giao dịch trên các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 429,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, tăng gần 35% so với năm trước.
Tuy nhiên, số lượng gian hàng lại giảm hơn 7%, dấu hiệu cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ. Sự chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao tính chuyên nghiệp và chất lượng sản phẩm.
Cơ hội vàng từ thị trường toàn cầu
Theo ông Trần Văn Trọng, Tổng Thư ký Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam. Ông nhấn mạnh: "Việt Nam là quốc gia có nguồn hàng hóa phong phú, chất lượng ngày càng được nâng cao, với nhiều sản phẩm đặc trưng theo vùng miền. Đây là lợi thế quan trọng để doanh nghiệp khai thác hiệu quả các kênh thương mại điện tử quốc tế".
Thực tế cho thấy, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia các nền tảng toàn cầu như Amazon, với tốc độ tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây. Doanh nghiệp cũng đã chú trọng hơn đến việc ứng dụng công nghệ số, phát triển sản phẩm và hướng tới thị trường xuất khẩu. Ông Trọng cũng chỉ ra rằng nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành yếu tố quyết định, giúp cả doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tận dụng cơ hội này.
Thách thức không nhỏ từ logistics và quy định
Bà Virginia Foote, đại diện AmCham tại Hà Nội, đánh giá thương mại điện tử Việt Nam đã có bước phát triển ấn tượng, đặc biệt sau đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý những thách thức về chính sách thuế, quy định nhập khẩu và sự phức tạp của chuỗi cung ứng. "Yếu tố cốt lõi để xây dựng thương hiệu vẫn là độ tin cậy của sản phẩm, sự minh bạch về chất lượng, cùng với năng lực logistics và tốc độ giao hàng", bà nhấn mạnh.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết doanh nghiệp cần tập trung vào ba yếu tố then chốt để tận dụng hiệu quả thương mại điện tử xuyên biên giới:
- Khả năng tiếp cận và khai thác các sàn thương mại điện tử.
- Năng lực vận hành trong môi trường số, bao gồm quản trị dữ liệu, marketing trực tuyến và chăm sóc khách hàng.
- Các vấn đề liên quan đến thanh toán và logistics.
Ông Hải nhấn mạnh: "Mặc dù thương mại điện tử giúp rút ngắn khoảng cách giao dịch, nhưng hàng hóa vẫn cần được vận chuyển thực tế. Nếu chi phí logistics cao hoặc thời gian giao hàng kéo dài, lợi thế cạnh tranh sẽ bị suy giảm đáng kể".
Hướng tới phát triển bền vững với chính sách hỗ trợ
Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện thể chế và chính sách được xem là yếu tố then chốt. Ông Trần Văn Trọng cho biết Nhà nước đang xây dựng Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026 đến 2030, nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm qua các nền tảng số. "Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc ban hành chính sách mà còn ở khâu thực thi. Cần tiếp tục cải thiện môi trường pháp lý, đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ công và giảm chi phí", ông nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với sự sàng lọc mạnh mẽ và yêu cầu ngày càng cao về tính chuyên nghiệp, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Dự báo năm 2026 sẽ là năm bản lề, đặt nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn. Trong bức tranh đó, thương mại điện tử xuyên biên giới không chỉ là xu hướng, mà đang trở thành một chiến lược quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.
