Thương Mại Điện Tử Xuyên Biên Giới: Cơ Hội Vàng Cho Doanh Nghiệp Việt Vươn Ra Thế Giới
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, thương mại điện tử xuyên biên giới đang nổi lên như một hướng đi đầy hứa hẹn, giúp các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận trực tiếp thị trường nước ngoài với chi phí và rào cản gia nhập thấp hơn so với phương thức xuất khẩu truyền thống. Thông qua các nền tảng số, nhiều doanh nghiệp đã bước đầu chinh phục người tiêu dùng tại các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ, thậm chí xây dựng được thương hiệu riêng biệt.
Tiềm Năng Và Dư Địa Phát Triển Lớn
Mô hình xuất khẩu truyền thống thường yêu cầu hàng hóa phải qua nhiều khâu trung gian, làm tăng chi phí và thời gian. Tuy nhiên, thương mại điện tử xuyên biên giới đã rút ngắn đáng kể hành trình này, cho phép doanh nghiệp trực tiếp tiếp cận người tiêu dùng cuối cùng trên toàn cầu. Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), nhấn mạnh rằng phương thức này giúp chuyển từ gia công đơn thuần sang bán hàng trực tiếp, cắt bỏ khâu trung gian và nâng cao biên lợi nhuận.
Quy mô thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu hiện đạt gần 800 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng dự báo khoảng 30% mỗi năm. Tại Việt Nam, doanh thu bán lẻ xuyên biên giới dự kiến vượt 11 tỷ USD vào năm 2026. Ông Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương), cho biết cộng đồng doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có khả năng thích ứng công nghệ mạnh mẽ, được đánh giá thuộc top đầu khu vực ASEAN.
Dù Việt Nam xếp thứ 2 ASEAN về quy mô thương mại, chỉ 20% doanh nghiệp tham gia xuất khẩu trực tuyến, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn. Ông Trịnh Khắc Toàn, Giám đốc khu vực miền Bắc của Amazon Global Selling Việt Nam, chia sẻ rằng xuất khẩu qua thương mại điện tử đã trở thành "bình thường mới", với hàng nghìn doanh nghiệp Việt hoạt động trên Amazon. Năm 2025, số lượng sản phẩm Việt bán trên nền tảng này tăng 35%, và số doanh nghiệp đăng ký thương hiệu tăng gần 30%.
Thách Thức Và Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp
Tuy nhiên, Ông Đoàn Quốc Tâm, Trưởng ban Hợp tác, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), chỉ ra rằng rào cản lớn nhất là thiếu nhân lực chuyên môn về thương mại điện tử quốc tế và hiểu biết hạn chế về quy định nhập khẩu tại thị trường nước ngoài. Các loại phí sàn, marketing và logistics cũng là gánh nặng đối với doanh nghiệp nhỏ.
Để vượt qua thách thức, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông Tâm kỳ vọng Chính phủ sẽ hỗ trợ đào tạo nhân lực và cung cấp hỗ trợ pháp lý nhiều hơn. Cần xây dựng khuôn khổ chính sách quốc gia với mục tiêu doanh thu cụ thể, tháo gỡ rào cản pháp lý, cơ sở hạ tầng và tài chính.
Một giải pháp quan trọng là khuyến khích liên kết giữa các đơn vị vận chuyển nội địa như Viettel Post, VnPost với các sàn thương mại điện tử quốc tế để xây dựng hệ thống kho hàng tại nước ngoài. Mô hình này giúp doanh nghiệp lưu kho sẵn hàng hóa, rút ngắn thời gian giao hàng và tạo trải nghiệm mua sắm tương tự hàng nội địa cho khách hàng quốc tế.
Khuyến Nghị Và Cơ Hội Thực Tiễn
Để khuyến khích doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, nhà nước cần tập trung đào tạo kiến thức và cung cấp chính sách ưu đãi về vốn. Ông Trịnh Khắc Toàn gợi ý rằng doanh nghiệp chưa đủ năng lực nên tận dụng các sàn thương mại điện tử như Amazon, nơi họ có thể tiếp cận 200 quốc gia và hàng trăm triệu khách hàng tiềm năng.
Các mặt hàng Việt Nam thành công trên Amazon bao gồm tranh trang trí, đồ dùng nhà bếp, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp và hàng dệt may. Khoảng 60% doanh số trên Amazon đến từ doanh nghiệp nhỏ, chứng tỏ đây là cơ hội rộng mở. Doanh nghiệp Việt nên chủ động tham gia để khai thác thị trường phi truyền thống và tăng cường xuất khẩu trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động.
