Nền Tảng AI Quản Lý Trạm Sạc Xe Điện: Giải Pháp Xanh Cho Hạ Tầng Giao Thông Tương Lai
Trong bối cảnh thị trường xe điện tại Việt Nam được dự báo bùng nổ mạnh mẽ từ năm 2027 đến 2030, việc phát triển hạ tầng trạm sạc thông minh trở thành yếu tố then chốt. Nền tảng phần mềm do Công ty cổ phần công nghệ Volterra phát triển, từng giành giải nhì tại cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025, đang được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết những thách thức này một cách hiệu quả.
Spin-off Từ VinUni Với Sứ Mệnh Ứng Dụng Thực Tiễn
Volterra là mô hình doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ (spin-off) từ Trường đại học VinUni, với mục tiêu đưa nhanh vào ứng dụng thực tiễn Nền tảng phần mềm (PaaS) quản lý và tối ưu trạm sạc xe điện. Nền tảng này được dẫn dắt phát triển bởi đội ngũ chuyên gia của nhà trường về trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng lưới điện và sạc xe điện, cùng hệ thống vi cơ điện tử.
Chiến lược phát triển mới của VinUni đặt mục tiêu các chương trình nghiên cứu của trường sẽ tham gia giải quyết 100 thách thức thực tiễn, trong đó nổi bật là bài toán phát triển hạ tầng trạm sạc cho phương tiện giao thông điện. Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, giai đoạn 2027-2030 là “thời điểm vàng” cho sự bùng nổ của thị trường xe điện và hệ thống hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam.
Giải Pháp Tích Hợp Năng Lượng Tái Tạo Và AI
Dự đoán cho thấy, cần gần một triệu cổng sạc vào năm 2030 mới đủ đáp ứng nhu cầu tăng trưởng. Vì vậy, vấn đề cấp thiết là xác định số lượng trụ sạc cần lắp đặt, phương pháp sạc để tránh gây quá tải lưới điện đô thị, và cách tận dụng nguồn năng lượng tái tạo để giao thông thật sự “xanh”.
Nhóm nghiên cứu đã đề xuất giải pháp tích hợp hệ thống pin thu năng lượng và lưu trữ năng lượng (BESS) vào các trạm sạc. Cách tiếp cận này không chỉ giảm sự phụ thuộc vào lưới điện truyền thống mà còn đảm bảo yếu tố kinh tế và khả năng mở rộng trong điều kiện thực tế hiện nay.
Khi vận hành, “bộ não” của trạm sạc là hệ thống quản lý tích hợp dữ liệu lớn và AI (EMAS), cho phép tính toán cách sử dụng điện hiệu quả và ổn định nhất tại từng trạm sạc cũng như các cụm trạm sạc. Dựa trên dự báo nhu cầu theo thời gian thực và biểu giá điện, hệ thống tính toán chi phí năng lượng từ điện lưới và đưa ra các kịch bản mua điện kinh tế nhất.
Lợi Ích Vượt Trội Cho Nhà Đầu Tư Và Người Dùng
Theo Tiến sĩ Đỗ Danh Cường, trưởng nhóm nghiên cứu, công nghệ lưu trữ năng lượng giúp trạm sạc giảm sự phụ thuộc vào điện lưới từ 40 đến 73%. Hệ thống còn được tích hợp sâu với nguồn dữ liệu từ người dùng cuối, cho phép điều hướng họ tới các điểm sạc có tải thấp hoặc dư thừa năng lượng xanh.
- Giảm 40-42% chi phí điện mỗi tháng, giúp nhà đầu tư thu hồi vốn nhanh hơn.
- Giảm tới 85% lượng khí thải nhà kính từ các trạm sạc nhờ tối ưu hóa năng lượng xanh.
- Người dùng được hưởng dịch vụ sạc chất lượng cao với giá linh hoạt theo thời điểm.
Nền Tảng Digital Twin Và Tầm Nhìn Đến Năm 2030
Điểm đặc biệt của hệ thống là nền tảng Digital Twin (bản sao kỹ thuật số), tạo ra mô phỏng ảo hoàn chỉnh của hệ thống trạm sạc vật lý để thử nghiệm trước khi quyết định đầu tư. Nền tảng này mô phỏng công suất các cụm trạm, kết hợp dữ liệu lịch sử di chuyển phương tiện, từ đó phân tích nhu cầu và khuyến nghị vị trí, số lượng triển khai thêm các mô hình năng lượng xanh như điện mặt trời hay điện gió.
Theo ông Tô Lãng, Giám đốc điều hành Volterra, hệ thống phù hợp để tích hợp vào các trạm sạc xe điện hiện có, biến chúng thành trạm sạc thông minh. Ông chia sẻ: “Mục tiêu trước mắt đến 2030, chúng tôi chuyển đổi từ 30-50% thị phần tổng số cổng sạc tại Việt Nam từ mô hình trạm sạc cũ sang mô hình trạm sạc thông minh, đồng thời đưa công nghệ này tới các quốc gia khác trong khu vực.”
Với những đột phá công nghệ này, nhóm nghiên cứu kỳ vọng hệ thống trạm sạc thông minh sẽ thúc đẩy mạnh mẽ tốc độ chuyển đổi sang xe điện của cộng đồng, góp phần xây dựng một tương lai giao thông bền vững và thân thiện với môi trường.
