Việt Nam chế tạo thành công vệ tinh MicroDragon, đánh dấu bước tiến vũ trụ
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong lĩnh vực công nghệ, từng bước khẳng định khả năng nghiên cứu và làm chủ các công nghệ tiên tiến. Một trong những cột mốc nổi bật nhất là việc chế tạo và phóng thành công vệ tinh MicroDragon, mở ra một chương mới cho ngành công nghệ vũ trụ của đất nước.
Tuyệt tác công nghệ với kinh phí 14.000 tỷ đồng
Vào ngày 18 tháng 1 năm 2019, vệ tinh MicroDragon nặng 50kg do Việt Nam tự chế tạo đã được phóng thành công lên quỹ đạo. Sự kiện này không chỉ là một bước tiến quan trọng mà còn đưa Việt Nam tiến gần hơn đến nhóm các quốc gia làm chủ công nghệ vệ tinh trong khu vực. Dự án này là kết quả của một chương trình khoa học – công nghệ có quy mô đầu tư lớn nhất Việt Nam vào thời điểm đó, với tổng kinh phí lên đến khoảng 600 triệu USD, tương đương gần 14.000 tỷ đồng theo thời giá năm 2019.
Sự thành công của MicroDragon nhanh chóng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế. Nhiều hãng tin lớn trên thế giới đã đồng loạt đưa tin, đánh giá cao năng lực nghiên cứu và chế tạo vệ tinh của Việt Nam. Họ nhận định rằng nước ta đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để bước sang một nấc thang mới trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.
Quốc tế đánh giá cao thành công của Việt Nam
Từ cột mốc này, hình ảnh Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ vệ tinh đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ truyền thông toàn cầu. Đài NHK của Nhật Bản đưa tin: "Vệ tinh MicroDragon do Việt Nam chế tạo là một trong số 7 vệ tinh được tên lửa Epsilon-4 của Nhật Bản đưa thành công lên quỹ đạo… MicroDragon là vệ tinh đầu tiên do các kỹ sư của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam chế tạo dưới sự hướng dẫn của chuyên gia Nhật Bản, trong khuôn khổ dự án sử dụng vốn ODA của Nhật Bản".
Hãng Prensa Latina của Cuba cũng nhận định: "Việt Nam đã phóng vệ tinh dân sự của chính họ… MicroDragon đã bắt đầu hành trình quay quanh Trái đất 51 phút sau khi phóng… Được phát triển bởi 36 kỹ sư Việt Nam, vệ tinh này sẽ đáp ứng các nhiệm vụ khí tượng, khoa học, nông nghiệp và thủy hải sản". Nhiều cơ quan báo chí khác như Japan Times hay NASA Spaceflight cũng nhấn mạnh vai trò của MicroDragon trong việc nghiên cứu vùng duyên hải Việt Nam, thu thập dữ liệu để đánh giá chất lượng nước, xác định ngư trường và giám sát các biến đổi ven biển.
36 "bộ não" phía sau MicroDragon
Đằng sau thành công của cú phóng là một quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm. MicroDragon được phát triển bởi 36 kỹ sư Việt Nam, tất cả đều được đào tạo chuyên sâu về công nghệ vũ trụ tại Nhật Bản. Dự án bắt đầu từ năm 2013 và đến năm 2017, vệ tinh đã hoàn thành và vượt qua các thử nghiệm cần thiết.
Theo Phó giáo sư, tiến sĩ Phạm Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, toàn bộ đội ngũ này đã được đào tạo bài bản trước khi bắt tay vào chế tạo, qua đó từng bước làm chủ quy trình phát triển vệ tinh. Việc chế tạo MicroDragon không chỉ dừng ở lắp ráp, mà là một chuỗi công việc phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều nhóm kỹ thuật, từ thiết kế, lựa chọn phương án, đặt mua linh kiện đến tích hợp và thử nghiệm hệ thống.
Sau MicroDragon, đội ngũ kỹ sư tiếp tục triển khai dự án NanoDragon – vệ tinh lớp nano nặng khoảng 4kg, được nghiên cứu, thiết kế và chế tạo hoàn toàn tại Việt Nam. Hai kỹ sư tham gia dự án là ThS Bùi Nam Dương và ThS Nguyễn Tiến Sự chia sẻ về những khó khăn trong quá trình chế tạo, như việc tìm đơn vị gia công khoan, tạo lỗ công tắc điện với độ chính xác cao, sai số chỉ khoảng 0,1mm.
Pha thót tim đúng giờ G
Sau nhiều năm chuẩn bị, thời khắc phóng vệ tinh trở thành giai đoạn căng thẳng nhất đối với toàn bộ đội ngũ thực hiện dự án. Không khí hồi hộp không chỉ diễn ra trong nhóm kỹ sư trực tiếp chế tạo, mà lan rộng tới toàn bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Đội ngũ hơn 100 cán bộ, nhân viên của VNSC đã cùng nhau đếm ngược từng ngày, chờ thời điểm MicroDragon được đưa lên quỹ đạo.
Theo Tiến sĩ Lê Xuân Huy – người quản lý kỹ thuật và tiến độ của nhóm 36 kỹ sư thiết kế vệ tinh – khoảnh khắc đáng lo nhất chính là khi tên lửa rời bệ phóng. Ông kể lại, ngay khi tên lửa Epsilon-4 vừa xuất phát đã xuất hiện hiện tượng xịt khói đen, khiến nhiều người giật mình. "Chúng tôi lo tên lửa bị lỗi vì xác suất tên lửa hỏng hoặc bị nổ khoảng trên 5%" – TS Lê Xuân Huy cho biết.
Sau khi vượt qua thời điểm phóng, nhóm kỹ sư tiếp tục chờ tín hiệu đầu tiên từ vệ tinh. MicroDragon được phóng vào buổi sáng 18/1, nhưng phải đến tối cùng ngày, khi vệ tinh bay qua trạm mặt đất tại Nhật Bản, tín hiệu mới được thu nhận. "Thời điểm đó trạm đã nhận được tín hiệu MicroDragon phát về. Lúc đấy mọi người mới bắt đầu chúc mừng vì công việc theo đuổi suốt mấy năm trời, đổ bao mồ hôi công sức đã có kết quả bước đầu" – ông Huy chia sẻ.
Để có thể đưa vệ tinh lên quỹ đạo, trước đó nhóm kỹ sư đã phải hoàn thiện hơn 10 báo cáo chi tiết cùng khoảng 80 tài liệu kèm theo, đồng thời trải qua bốn vòng kiểm tra chéo để đảm bảo an toàn. Sau khi đi vào hoạt động, MicroDragon quay quanh Trái đất khoảng 15,2 vòng mỗi ngày. Mỗi lần liên lạc chỉ kéo dài khoảng 11–12 phút, thậm chí có lúc chỉ 1–2 phút, tùy theo góc ngẩng của ăng-ten. Trong khoảng thời gian ngắn đó, đội ngũ vận hành phải theo dõi các thông số như dung lượng pin, điện áp, nhiệt độ và tư thế vệ tinh để quyết định có gửi lệnh thực hiện nhiệm vụ hay không.
