Trong buổi làm việc mới đây, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh rằng thời gian qua, Viện đã tập trung cao độ thực hiện đổi mới toàn diện và đồng bộ trên mọi mặt công tác. Trọng tâm là nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho Đảng và Nhà nước, đáp ứng yêu cầu tư vấn chiến lược với tầm nhìn dài hạn.
Những đề án lớn được xây dựng và hoàn thiện
Viện Hàn lâm đã xây dựng và hoàn thiện nhiều đề án quan trọng theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Bí thư. Cụ thể, có thể kể đến Đề án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn phục vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”; Đề án “Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực của cơ quan thực hiện quyền hành pháp đối với các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, quyền tư pháp”; và Đề án “Tăng cường năng lực, phát triển Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới”.
Triển khai Nghị quyết 57 và chuyển đổi số
Về tình hình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2025 và 4 tháng đầu năm 2026, Viện Hàn lâm đã rà soát, điều chỉnh và xây dựng mới 34 trên tổng số 55 quy chế, quy trình nội bộ. Điều này góp phần hoàn thiện thể chế về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Viện đã chuyển đổi hoạt động từ môi trường truyền thống sang môi trường số, với hơn 800 chữ ký số và 1.351 tài khoản thư điện tử công vụ được đưa vào hoạt động. Đồng thời, Viện đã ban hành Chiến lược Chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
Ý kiến của các nhà khoa học
Tại buổi làm việc, nhiều ý kiến từ các nhà khoa học tập trung phân tích yêu cầu đổi mới tư duy phát triển khoa học xã hội và nhân văn, cũng như những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để Viện Hàn lâm thực hiện hiệu quả vai trò cơ quan nghiên cứu chiến lược của Đảng.
Phát biểu kết luận của đồng chí Nguyễn Thanh Nghị
Phát biểu kết luận, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đánh giá cao những nỗ lực của Viện Hàn lâm trong triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 57-NQ/TW, đặc biệt trong bối cảnh Viện vừa chuyển sang mô hình hoạt động mới theo Quyết định số 12-QĐ/TW năm 2026, trở thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng chí nhấn mạnh, Viện Hàn lâm cần tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước, đồng thời xác định rõ vị thế không chỉ trong nước mà còn trên trường quốc tế.
Ba chức năng trọng tâm
Viện cần bám sát và thực hiện đầy đủ ba chức năng trọng tâm: nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chủ trương, chính sách; nghiên cứu, tư vấn và đánh giá việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; thực hiện hợp tác quốc tế và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học xã hội.
Đổi mới tư duy và tăng cường nghiên cứu liên ngành
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề nghị Viện Hàn lâm đổi mới mạnh mẽ tư duy hoạt động theo hướng lấy chất lượng nghiên cứu và tham mưu chiến lược làm thước đo chủ yếu, tăng cường nghiên cứu liên ngành, nghiên cứu dự báo và chính sách, tập trung vào các vấn đề lớn, mới, khó và nhạy cảm mà thực tiễn đặt ra. Viện cần chủ động cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng và hoàn thiện các chủ trương, chiến lược phát triển đất nước, tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Xây dựng hạ tầng dữ liệu và hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại
Viện cần tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu, đẩy mạnh số hóa tài liệu, thư viện và di sản tư liệu khoa học, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại, kết nối trong nước và quốc tế. Đặc biệt, Viện Hàn lâm cần phát huy nguồn lực cao nhất trong xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học chất lượng cao.
Cam kết hỗ trợ từ Ban Chính sách, chiến lược Trung ương
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cùng các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục quan tâm, phối hợp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để Viện Hàn lâm phát huy vai trò là cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu quốc gia trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.
