Vì sao phần lớn người Hàn Quốc không có mùi cơ thể? Lý do từ đột biến gene
Trong khi nhiều người trên thế giới phụ thuộc vào lăn khử mùi để đối phó với thời tiết nóng bức, phần lớn người Hàn Quốc và các khu vực Đông Á gần như không có mùi cơ thể khó chịu. Hiện tượng này không xuất phát từ thói quen vệ sinh mà bắt nguồn từ một đột biến gene đặc biệt liên quan đến tuyến mồ hôi.
Đột biến gene ABCC11 quyết định mùi cơ thể
Theo các nghiên cứu khoa học, gene ABCC11 đóng vai trò then chốt trong việc cơ thể có phát sinh mùi hôi nách hay không. Khoảng 80% đến 95% người Đông Á mang rối loạn chức năng gene này, dẫn đến việc cơ thể không tạo ra mùi axit đặc trưng khi đổ mồ hôi.
Tiến sĩ Madalyn Nguyen, bác sĩ da liễu tại Oregon, Mỹ, giải thích rằng những người gốc Đông Á, bao gồm cả bản thân bà, thường có mùi cơ thể nhẹ hơn đáng kể. “Mùi cơ thể sẽ bớt nồng nặc và ít phổ biến hơn nhiều. Vì vậy, chúng tôi có thể không cần che giấu mùi cơ thể trong thời gian dài như những nhóm dân số khác”, bà cho biết.
Cơ chế sinh học của tuyến mồ hôi
Mùi cơ thể chủ yếu liên quan đến tuyến mồ hôi apocrine, tập trung ở vùng nách và háng. Ở những người không mang đột biến gene ABCC11, các protein trong tuyến mồ hôi hoạt động như một “chất vận chuyển”, đưa lipid từ tế bào vào mồ hôi. Vi khuẩn trên da phân giải lipid này, tạo nên mùi cơ thể.
Ngược lại, ở những người mang đột biến, cơ chế vận chuyển gần như không hoạt động. “Chất vận chuyển đó không hoạt động, nên chúng ta không có cùng loại lipid đi vào mồ hôi và ráy tai. Ít lipid hơn đồng nghĩa với ít mùi cơ thể hơn, và điều này cũng dẫn đến ráy tai khô thay vì dạng ướt”, Tiến sĩ Nguyen nói. Ráy tai khô được xem là dấu hiệu sinh học đi kèm với đột biến ABCC11.
Sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực dân số
Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy đột biến gene này xuất hiện với tần suất rất khác nhau trên toàn cầu. Trong khi phần lớn người Đông Á mang đột biến, tỷ lệ này chỉ ở mức tối đa 3% ở dân số châu Âu và châu Phi.
Trong nhóm Đông Á, người Hàn Quốc có tỷ lệ cao nhất, gần như chạm mức 100%. Người Trung Quốc, Việt Nam và các quốc gia khác trong khu vực cũng có xu hướng mang gene mất chức năng này, nhưng ở mức thấp hơn.
Điều này giải thích vì sao trong các không gian đông người như tàu điện ngầm hay phòng tập gym tại Hàn Quốc, mùi cơ thể gần như không phải là vấn đề đáng chú ý. Các sản phẩm khử mùi tại quốc gia này cũng ít phổ biến hơn so với phương Tây do nhu cầu thấp.
Nguồn gốc lịch sử và yếu tố văn hóa
Tiến sĩ Nguyen cho biết sự phổ biến của đột biến gene ABCC11 không chỉ giới hạn ở Đông Á hiện đại mà có thể truy ngược về lịch sử di cư của loài người hàng chục nghìn năm trước. “Tôi không chỉ nói về Đông Á ngày nay, mà là Đông Á cổ đại, bao gồm cả Đông Nam Á. Những người Mỹ bản địa cũng có thể mang gene mất chức năng này”, bà nói.
Nghiên cứu năm 2010 đưa ra giả thuyết rằng yếu tố văn hóa có thể đóng vai trò quan trọng. Trong lịch sử, nhiều xã hội Đông Á đề cao sự sạch sẽ và vệ sinh cá nhân. Những người có ít mùi cơ thể hơn có thể được ưu tiên trong quá trình lựa chọn bạn đời, khiến gene này dần trở nên phổ biến qua nhiều thế hệ.
Không có mùi cơ thể không đồng nghĩa bỏ qua vệ sinh
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc mang đột biến gene giúp giảm mùi cơ thể không có nghĩa là có thể bỏ qua vệ sinh cá nhân. Các tuyến mồ hôi apocrine vẫn hoạt động và tiết ra chất sinh học, chịu ảnh hưởng bởi catecholamine khi cơ thể căng thẳng.
Tiến sĩ Nguyen khuyến nghị sử dụng dung dịch rửa nách chứa benzoyl peroxide để giảm vi khuẩn trên da, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lăn khử mùi. “Lăn khử mùi chủ yếu chỉ thêm hương thơm lên mùi cơ thể vốn có”, bà giải thích. Ngoài ra, thoa chất khử mùi vào ban đêm khi vùng nách khô ráo có thể mang lại hiệu quả tốt hơn.
