Vì Sao Có Người Nhớ Như In Giấc Mơ, Người Lại Quên Sạch? Khoa Học Giải Mã
Theo các nhà khoa học về giấc ngủ từ Đại học Sunshine Coast, Australia, sự thật là tất cả chúng ta đều trải qua những giấc mơ, thậm chí có thể nhiều lần trong một đêm. Tuy nhiên, không phải ai cũng có khả năng ghi nhớ chúng. Nghiên cứu này, được thực hiện bởi giáo sư Yaqoot Fatima, nhà nghiên cứu Danielle Wilson và giám đốc Nisreen Aouira, đã làm sáng tỏ những bí ẩn đằng sau hiện tượng này.
Cách Bộ Não Hoạt Động Khi Ngủ Và Ảnh Hưởng Đến Giấc Mơ
Giấc ngủ của con người diễn ra theo các chu kỳ bao gồm ngủ nông, ngủ sâu và giai đoạn REM (mắt chuyển động nhanh). Mỗi chu kỳ kéo dài khoảng 90 phút và lặp lại nhiều lần trong đêm. Trong nửa đầu đêm, cơ thể tập trung vào giấc ngủ sâu để phục hồi năng lượng và củng cố trí nhớ. Nửa sau đêm, thời gian REM tăng lên, đây là giai đoạn gắn liền với những giấc mơ sống động và giàu cảm xúc.
Nếu bạn thức dậy đúng lúc hoặc ngay sau giai đoạn REM, khả năng nhớ được giấc mơ sẽ cao hơn đáng kể. Ngược lại, nếu tỉnh giấc từ giấc ngủ sâu, bạn thường không nhớ gì, dù có thể đã mơ trước đó. Điều này giải thích tại sao có những buổi sáng bạn tỉnh dậy với giấc mơ còn nguyên vẹn trong đầu, trong khi những lần khác lại hoàn toàn trống rỗng.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Nhớ Giấc Mơ
Khả năng ghi nhớ giấc mơ không chỉ phụ thuộc vào thời điểm thức dậy mà còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác:
- Tuổi tác: Khi càng lớn tuổi, khả năng nhớ giấc mơ thường giảm dần.
- Giới tính: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có xu hướng nhớ giấc mơ nhiều hơn nam giới.
- Thuốc men: Các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc an thần có thể ảnh hưởng đến việc ghi nhớ giấc mơ.
- Cách thức thức dậy: Nếu bị đánh thức đột ngột, giấc mơ có thể biến mất ngay lập tức. Trong khi đó, việc tỉnh dậy nhẹ nhàng có thể giúp giấc mơ ở lại trong trí nhớ lâu hơn.
Ngoài ra, những người ngủ nông hoặc dễ bị đánh thức, như cha mẹ có con nhỏ, thường nhớ nhiều giấc mơ hơn do có nhiều cơ hội tỉnh giấc ngắn trong đêm.
Vì Sao Giấc Mơ Có Thể Rất Mãnh Liệt Và Sống Động?
Giấc mơ có thể trở nên cực kỳ sống động, kịch tính hoặc giàu cảm xúc do hoạt động của não trong giai đoạn REM. Trong thời điểm này, các vùng não kiểm soát cảm xúc như hạch hạnh nhân và hệ limbic hoạt động mạnh mẽ, trong khi những vùng chịu trách nhiệm về logic và kiểm soát cảm xúc lại hoạt động ít hơn.
Căng thẳng, biến động trong cuộc sống hoặc cảm xúc mạnh cũng có thể khiến giấc mơ trở nên dữ dội hơn. Nhiều nhà khoa học tin rằng giấc mơ là cách bộ não xử lý những trải nghiệm trong ngày và lưu trữ chúng vào trí nhớ dài hạn, do đó những giấc mơ sống động đôi khi chỉ là dấu hiệu của quá trình xử lý cảm xúc lành mạnh.
Nhớ Hay Quên Giấc Mơ: Điều Gì Là Bình Thường?
Theo các chuyên gia, việc nhớ giấc mơ không nhất thiết cho thấy giấc ngủ kém, và ngược lại, không nhớ giấc mơ cũng không có nghĩa là giấc ngủ hoàn hảo. Điều quan trọng hơn là cảm giác của bạn vào ban ngày: Bạn có tỉnh táo khi thức dậy không? Bạn có đủ năng lượng trong ngày không?
Đối với phần lớn mọi người, việc lúc nhớ lúc quên giấc mơ là hoàn toàn bình thường. Tần suất mơ và khả năng ghi nhớ có thể thay đổi rất nhiều giữa các cá nhân và theo từng giai đoạn của cuộc đời. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên mệt mỏi ban ngày dù ngủ đủ giờ, gặp ác mộng lặp lại gây căng thẳng, hoặc giấc ngủ bị gián đoạn bởi hoảng loạn, nên cân nhắc tìm đến chuyên gia.
Nếu ban ngày bạn vẫn cảm thấy tỉnh táo, hoạt động tốt và ổn định về cảm xúc, việc thỉnh thoảng có những giấc mơ sống động hoặc lúc nhớ lúc quên chỉ đơn giản là một phần bình thường của giấc ngủ khỏe mạnh.
