Theo trang Timeanddate.com, khi xảy ra hiện tượng trăng mới hay trăng non, mặt trăng nằm ở vị trí gần đường thẳng kết nối giữa trái đất và mặt trời. Trong giai đoạn đặc biệt này, phần được mặt trời chiếu sáng của mặt trăng hoàn toàn hướng về phía ngôi sao trung tâm, trong khi mặt tối lại quay về hướng địa cầu.
Trăng Non: Giai Đoạn Vắng Bóng Trên Bầu Trời Đêm
Trăng non được xác định là thời điểm mặt trăng không xuất hiện trên bầu trời vào ban đêm. Trong pha này, mặt trăng mọc cùng lúc với mặt trời vào buổi sáng sớm và lặn đi khi hoàng hôn buông xuống, chỉ hiện diện trên bầu trời vào ban ngày. Tuy nhiên, việc quan sát mặt trăng vào ban ngày trong kỳ trăng non là cực kỳ khó khăn, gần như bất khả thi với mắt thường.
Nguyên nhân chính là do mặt trăng nằm quá gần mặt trời trên bầu trời, ánh sáng chói chang từ mặt trời đã làm lu mờ hoàn toàn sự hiện diện của vệ tinh tự nhiên này. Hơn nữa, phần mặt trăng hướng về trái đất không nhận được ánh sáng mặt trời, do đó không phản xạ đủ ánh sáng để có thể nhìn thấy được.
Cơ Hội Vàng Cho Các Nhà Quan Sát Thiên Văn
Chính vì sự vắng mặt hoàn toàn của ánh sáng mặt trăng vào ban đêm, thời kỳ trăng non được đánh giá là khoảng thời gian tối ưu nhất trong tháng để quan sát các thiên thể mờ nhạt trên bầu trời. Các nhà thiên văn học và người yêu thích bầu trời có thể dễ dàng nhìn thấy các thiên hà xa xôi, các cụm sao lấp lánh, hay những hiện tượng vũ trụ khó nắm bắt mà thường bị ánh trăng làm mờ đi.
Trăng Non Tối 19.3: Hướng Dẫn Quan Sát Chi Tiết
Theo chuyên trang Space.com, trăng non diễn ra vào tối nay 19.3 chính là thời điểm lý tưởng để thoát khỏi ánh đèn thành phố ô nhiễm và tìm kiếm những vì sao, thiên hà cùng các hiện tượng tự nhiên kỳ thú trên bầu trời mùa xuân. Dưới đây là những điều bạn nên tìm kiếm trước khi trăng lưỡi liềm dần trở lại trước pha trăng thượng huyền vào ngày 25.3 tới.
Các Hành Tinh Dễ Quan Sát
Sao Kim: Hãy tìm một vị trí có tầm nhìn thoáng đãng về phía tây để có cơ hội nhìn thấy sao Kim tỏa sáng thấp trên đường chân trời trong vòng một giờ sau khi mặt trời lặn. Đây là một trong những thiên thể sáng nhất trên bầu trời buổi tối.
Sao Mộc: Khi mặt trăng khuất sau đường chân trời, sao Mộc sẽ trở thành vật thể sáng nhất trên bầu trời đêm. Bạn có thể tìm thấy nó tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời phía nam khi mặt trời lặn vào giữa tháng 3, gần các ngôi sao sáng Castor và Pollux trong chòm sao Song Tử huyền thoại.
Sao Thiên Vương: Trong khi đó, sao Thiên Vương ẩn mình trong chòm sao Kim Ngưu, quá mờ để mắt thường có thể nhìn thấy. Để tìm sao Thiên Vương, trước tiên hãy xác định vị trí ngôi sao đỏ rực Aldebaran, tỏa sáng bên phải chòm sao Orion trên bầu trời chiều. Có thể tìm thấy đĩa nhỏ màu xanh ngọc của sao Thiên Vương bằng cách quét kính viễn vọng 200 mm qua vùng trời cách Aldebaran 5 độ về phía dưới bên phải, gần ánh sáng mờ ảo của cụm sao mở Pleiades nổi tiếng.
Các Hành Tinh Khác Và Chòm Sao Mùa Xuân
Sao Thủy: Có thể được quan sát thấy như một hành tinh xuất hiện trước bình minh vào giữa đến cuối tháng 3, nó sẽ hiện lên thấp ở đường chân trời phía đông trước khi nhanh chóng biến mất trong ánh sáng chói chang của mặt trời mọc. Trong khi đó, sao Hỏa và Sao Hải Vương vẫn ở quá gần mặt trời nên không thể nhìn thấy được trong điều kiện hiện tại.
Lục Giác Mùa Đông: Hãy nhìn lên phía chân trời tây nam trong những giờ sau khi mặt trời lặn để tìm kiếm những ngôi sao sáng của "lục giác mùa đông" đang tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời đầu xuân. Hãy bắt đầu với Sirius, ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm nằm phía trên đường chân trời chiều tà ở phía nam, trong chòm sao Canis Major, hay còn được biết đến với tên gọi Chó Lớn.
Tiếp theo, hãy tìm ánh sáng rực rỡ của ngôi sao siêu khổng lồ màu xanh Rigel lấp lánh bên dưới hình ảnh quen thuộc của vành đai Orion ở phía trên bên phải của Sirius. Sau đó, di chuyển vút lên cao hơn về phía tây để đến ngôi sao đỏ Aldebaran, tạo thành "con mắt phải của con bò tót trên bầu trời" trong chòm sao Kim Ngưu hùng vĩ.
Điểm dừng chân tiếp theo của chúng ta là Capella, cao hơn nữa, là điểm sáng nhất trong chòm sao Auriga. Cuối cùng, chúng ta di chuyển về phía đông để tìm thấy ngôi sao Pollux sáng rực ở phía trên bên trái của sao Mộc, tượng trưng cho đầu của một trong hai cặp song sinh bất tử trong chòm sao Song Tử đầy thú vị.
Trăng non không chỉ là một hiện tượng thiên văn thông thường, mà còn là cánh cửa mở ra vũ trụ bao la cho những ai đam mê khám phá bầu trời đêm. Hãy tận dụng cơ hội hiếm có này để chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền bí của vũ trụ ngay trên bầu trời Việt Nam.
