Thủ tướng Phạm Minh Chính khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và khai mạc Diễn đàn hợp tác với Nhật Bản
Sáng ngày 12/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì lễ cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và khai mạc "Diễn đàn vũ trụ Việt Nam-Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới". Sự kiện có sự tham dự của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, đại diện các cơ quan, tổ chức của Nhật Bản, các tổ chức quốc tế, cùng nhiều doanh nghiệp, viện trường và nhà khoa học trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ của cả hai nước.
Tham quan các hạng mục công nghệ cao
Trước khi tham dự diễn đàn, Thủ tướng và các đại biểu đã tham quan Trung tâm Điều khiển-Vận hành Vệ tinh, nơi theo dõi trạng thái vệ tinh trên quỹ đạo, lập kế hoạch điều khiển, thu nhận dữ liệu và xử lý để tạo sản phẩm phục vụ các bộ, ngành, địa phương, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an ninh, quốc phòng. Thủ tướng cũng quan sát khu nghiên cứu-phát triển công nghệ vệ tinh, bao gồm phòng sạch để tích hợp vệ tinh, các thiết bị thử nghiệm và thiết bị giả lập môi trường vũ trụ nhằm kiểm chứng hoạt động vệ tinh trước khi phóng.
Đặc biệt, Thủ tướng đã tham quan vệ tinh MicroDragon-2 cỡ khoảng 50kg, được triển khai để ứng dụng theo dõi biến động rừng và thử nghiệm công nghệ tự thiết kế, chế tạo, nhằm tích lũy năng lực làm chủ. Các đại biểu còn thăm Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, nơi trưng bày các thành tựu khoa học không gian.
Diễn đàn với sự tham gia của các tập đoàn hàng đầu
Diễn đàn "Tầm nhìn vũ trụ Việt Nam-Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới" diễn ra từ ngày 12 đến 15/3, với sự tham gia của các tổ chức và tập đoàn hàng đầu Nhật Bản như Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ vũ trụ lớn như NEC, Synspective, ArkEdge Space, Tellus Inc., Space BD, RESTEC, Nomura Research Institute, Space Edge Lab, Kubota.
Các phiên thảo luận tập trung vào chủ đề trọng tâm như ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu, giám sát tàu thuyền và kinh tế biển, nông nghiệp thông minh, quản lý tài nguyên-môi trường, chuẩn hóa và an toàn dữ liệu không gian. Bên cạnh đó, diễn đàn còn có khu triển lãm công nghệ vũ trụ Việt Nam-Nhật Bản và triển lãm "Khám phá không gian", được kỳ vọng trở thành nền tảng kết nối chiến lược giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.
Cam kết hợp tác sâu rộng từ phía Nhật Bản
Thứ trưởng Bộ Kinh tế và Công nghệ Nhật Bản Hiroyuki Hatada và Đại sứ Ito Naoki khẳng định, quan hệ hợp tác "Đối tác chiến lược toàn diện vì Hòa bình và Thịnh vượng tại châu Á và thế giới giữa Việt Nam-Nhật Bản" đang phát triển tốt đẹp. Hai nước bước vào kỷ nguyên mới với trọng tâm là hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó khoa học công nghệ không gian vũ trụ đóng vai trò quan trọng để phát triển nhanh và bền vững.
Nhật Bản mong muốn và cam kết đồng hành cùng Việt Nam làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học công nghệ không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, phòng chống thiên tai, chống biến đổi khí hậu. Phía Nhật Bản đánh giá cao chiến lược phát triển dựa vào khoa học công nghệ của Việt Nam và tin tưởng hợp tác sẽ không ngừng mở rộng.
Tầm nhìn và mục tiêu phát triển của Việt Nam
Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và tổ chức diễn đàn có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam, đồng thời mở ra chương hợp tác mới, sâu rộng hơn với Nhật Bản. Thủ tướng cho biết, công trình này là tổ hợp hạ tầng hiện đại, có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á.
Việt Nam phấn đấu đến năm 2030 trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á. Sau năm 2030, xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán toàn cầu và an ninh quốc gia. Phương châm hành động được xác định là "Khám phá không gian - Làm chủ công nghệ - Hợp tác bền chặt - Phát triển bền vững - Vũ trụ hòa bình".
Lộ trình phát triển và hợp tác cụ thể
Thủ tướng chỉ đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững, phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Thủ tướng nhấn mạnh cần phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả, đồng thời mở rộng hợp tác theo hướng xây dựng năng lực lâu dài cho Việt Nam về quan sát Trái Đất và ứng dụng dữ liệu vệ tinh.
Trung tâm Vũ trụ Việt Nam có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng trên diện tích 9 ha, bao gồm các hạng mục như Trung tâm Điều hành, Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển vệ tinh, cùng các cơ sở hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực. Dự án đã hoàn thành toàn bộ hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ, và thiết kế chế tạo thành công vệ tinh thử nghiệm MicroDragon được phóng lên không gian vào năm 2019.
Thủ tướng kỳ vọng, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ, nhà khoa học, và sự đồng hành của các đối tác Nhật Bản, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành "bệ phóng" chiến lược, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.
