Từ cứu hộ lũ Đắk Lắk đến xuất khẩu 5.000 UAV: Hành trình chinh phục công nghệ của Việt Nam
Trong đêm mưa lũ lịch sử tại Đắk Lắk, khi hàng trăm hộ dân bị cô lập và mọi phương tiện liên lạc đều tê liệt, chỉ có ánh đèn nhấp nháy của những chiếc UAV bay thấp trên các mái nhà mang theo hy vọng. Tiếng loa gắn trên thiết bị bay không người lái vang vọng giữa màn đêm lạnh giá, hướng dẫn người dân giữ bình tĩnh, tìm nơi trú ẩn an toàn, đồng thời thả xuống từng chiếc phao cứu sinh, hộp sữa và túi thuốc men thiết yếu.
CT UAV: Hành trình từ thất bại đến thành công vang dội
Đứng sau những chuyến bay cứu hộ đầy nhân văn ấy là CT UAV - doanh nghiệp đã dành hơn một thập kỷ âm thầm theo đuổi công nghệ UAV. Trưởng đoàn cứu hộ, anh Phan Văn Hán, xúc động kể lại: "Có kỹ sư của đội bị dẫm phải đinh giữa dòng nước lũ cuồn cuộn nhưng vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ vì biết người dân đang rất cần mình." Tinh thần ấy kết hợp với sự bền bỉ trong nghiên cứu đã tạo nền tảng cho CT UAV phát triển những thế hệ UAV có độ bền, ổn định và khả năng chịu gió mạnh vượt trội.
Năm 2020, giữa đại dịch COVID-19, CT Group quyết định thành lập Dr One với khát vọng trở thành "Tiến sĩ số 1" trong lĩnh vực drone. Tuy nhiên, con đường nghiên cứu và phát triển (R&D) đầy tốn kém, dài hạn và rủi ro đã khiến dự án gặp khó khăn. Nhiều cổ đông đề xuất chuyển hướng sang phân phối - con đường dễ sinh lợi hơn - nhưng CT Group vẫn kiên định với mục tiêu làm chủ công nghệ cốt lõi.
Khi Dr One buộc phải đóng cửa, CT Group đã đưa ra quyết định quyết liệt: không thể bỏ cuộc. Nhóm nghiên cứu rút ra bài học then chốt: phải làm chủ công nghệ lõi và đạt tốc độ R&D nhanh hơn sự thay đổi của thị trường. CT UAV ra đời như một sự tái sinh mạnh mẽ, với chiến lược đầu tư mạnh vào nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế.
Ngày 12/8/2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi CT UAV ký hợp đồng xuất khẩu 5.000 UAV sang Hàn Quốc, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min Seok. Hiện công ty đang sở hữu 5 nhà máy nghiên cứu, sản xuất và chuẩn bị xây dựng tổng khu công nghiệp UAV rộng 400ha với đầy đủ sân bay thử nghiệm, nhà máy sản xuất quy mô lớn và trường đào tạo chuyên ngành. Mục tiêu của CT UAV là trở thành doanh nghiệp UAV số 1 ASEAN vào năm 2027 và xuất khẩu hàng chục nghìn sản phẩm mỗi năm.
Viettel: Trụ cột trong hệ sinh thái UAV quân sự
Trong khi CT UAV phát triển mạnh ở khối dân sự - công nghiệp, Viettel đã khẳng định vị thế trụ cột trong lĩnh vực UAV quân sự của Việt Nam. Chỉ trong chưa đầy một thập kỷ, doanh nghiệp này đã xây dựng thành công hệ sinh thái UAV hoàn chỉnh, đáp ứng đa dạng nhiệm vụ từ trinh sát, giám sát lãnh thổ đến tác chiến chính xác.
Dòng UAV trinh sát của Viettel được thiết kế đặc biệt để thích nghi với điều kiện thời tiết, địa hình phức tạp và độ ẩm cao của Việt Nam - nơi nhiều mẫu UAV nhập khẩu thường gặp khó khăn. Đặc biệt, dòng UAV đa nhiệm tầm xa VU-MALE với tầm bay trên 1.000km đã chứng minh năng lực nghiên cứu chuyên sâu của Viettel trong việc đáp ứng nhu cầu giám sát chiến lược trên diện rộng.
Không dừng lại ở trinh sát, Viettel còn phát triển UAV cảm tử VU-C2 tích hợp trí tuệ nhân tạo, có khả năng tự động tìm kiếm, phát hiện và khóa mục tiêu với tốc độ tấn công vượt 130 km/h. Đây là bước tiến quan trọng, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có khả năng sản xuất UAV chiến thuật tự chủ.
So sánh với các dòng UAV nổi tiếng thế giới:
- So với Bayraktar TB2 của Thổ Nhĩ Kỳ: UAV Viettel có ưu thế về tầm bay và chi phí vận hành
- So với Shahed-136 của Iran: VU-C2 có kích thước nhỏ hơn nhưng cơ động hơn, tích hợp AI tiên tiến hơn
- So với Wing Loong của Trung Quốc: UAV Viettel có giá thành cạnh tranh và chủ động hoàn toàn về công nghệ
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch Viettel, khẳng định từ nay đến năm 2030, doanh nghiệp sẽ thực hiện vai trò hạt nhân dẫn dắt tổ hợp công nghiệp quốc phòng công nghệ cao. Đáng chú ý, UAV của Viettel không chỉ phục vụ quốc phòng mà còn được chuyển giao vào các lĩnh vực dân sự như giám sát đường dây truyền tải điện, quản lý rừng, hỗ trợ phòng cháy chữa cháy và khảo sát địa hình.
RTR Vietnam: Startup Việt chinh phục thị trường khó tính
Sự xuất hiện của Hera - sản phẩm từ startup RTR Vietnam - đã chứng minh sức sống mạnh mẽ của hệ sinh thái UAV Việt Nam. Đây là UAV gấp gọn có thể bỏ vừa trong ba lô, với khả năng bay 56 phút không tải và mang trọng lượng 1 kg trong 53 phút. Thiết kế tối ưu cho việc triển khai nhanh đã giúp Hera trở thành lựa chọn lý tưởng cho lực lượng an ninh, cứu hộ và tuần tra.
Điều đáng nói là Hera đã được cung cấp cho Lực lượng An ninh Quốc gia Mỹ, cảnh sát Mỹ và cảnh sát Hà Lan - những thị trường cực kỳ khó tính với yêu cầu cao về tiêu chuẩn an ninh, chống nhiễu, độ bền và ổn định bay. Việc một sản phẩm UAV thuần Việt được chấp nhận tại các thị trường này cho thấy năng lực công nghệ của Việt Nam đã đạt mức tương đương với các quốc gia đi trước.
Startup RTR Vietnam còn đạt được thành tựu đáng tự hào khi được Mỹ và Australia cấp bằng sáng chế - điều hiếm có trong lĩnh vực UAV vốn tập trung phần lớn bằng sáng chế ở Mỹ, Israel và Trung Quốc. Ông Michael Vũ Nguyễn, Tổng Giám đốc Boeing Việt Nam, đánh giá cao khả năng làm chủ công nghệ UAV của Việt Nam, đặc biệt khi RTR Vietnam có 100% người Việt, kỹ sư Việt và công nghệ Việt.
Hướng tới tương lai: Việt Nam - trung tâm UAV hàng đầu ASEAN
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Giám đốc điều hành Mạng lưới UAV Việt Nam, nhận định việc Mỹ và các nước đồng minh hạn chế nhập khẩu UAV từ Trung Quốc thời gian gần đây đã mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. "Nếu tận dụng tốt cơ hội và vượt qua thách thức về công nghệ lõi, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm UAV hàng đầu ASEAN trong vòng 10 năm tới," ông Tuấn khẳng định.
Hiện nay, Mạng lưới UAV Việt Nam quy tụ gần 100 chuyên gia và nhà khoa học trên toàn cầu, đang trở thành lực lượng hỗ trợ quan trọng giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ hiện đại, tiêu chuẩn quốc tế và chiến lược phát triển thị trường. Mục tiêu của mạng lưới là thúc đẩy hình thành ngành công nghiệp UAV trị giá 5 tỷ USD vào năm 2035, với các sản phẩm Make in Vietnam có mặt tại nhiều quốc gia.
Ba doanh nghiệp CT UAV, Viettel và RTR Vietnam đang tạo thành ba mũi nhọn chiến lược của ngành UAV Việt Nam, cùng hướng đến mục tiêu chung: đưa Việt Nam trở thành quốc gia làm chủ công nghệ UAV, vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa đảm bảo quốc phòng - an ninh, vừa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự vươn lên mạnh mẽ này không chỉ cho thấy Việt Nam đang bắt kịp thế giới mà còn từng bước tạo ra dấu ấn riêng, sẵn sàng chinh phục thị trường toàn cầu.
