Đại học Hong Kong (HKUMed) và Bệnh viện Queen Mary vừa công bố thành tựu đột phá trong lĩnh vực vi phẫu có robot hỗ trợ. Kể từ tháng 6/2025, nhóm nghiên cứu đã thực hiện thành công 48 ca vi phẫu, không ghi nhận bất kỳ biến chứng nào liên quan đến nền tảng robot. Tất cả các mối nối mạch máu đều duy trì lưu thông tốt, không có biến chứng dài hạn.
Cột mốc đầu tiên trên thế giới
Trong số 48 ca, hai trường hợp được xác nhận là đầu tiên trên thế giới. Một là ca ghép gan từ người hiến sống có robot hỗ trợ trong giai đoạn vi phẫu. Hai là kỹ thuật nối vi mạch bằng robot qua đường rạch sau chân tóc cho bệnh nhân ung thư vùng đầu cổ. Dù quy mô 48 ca chưa đủ lớn để thay đổi thực hành lâm sàng ngay lập tức, nhưng việc không có biến chứng là tín hiệu quan trọng về độ an toàn của hệ thống.
Giải quyết giới hạn sinh học
Theo Giáo sư Albert Chan Chi-yan, trong vi phẫu, ngay cả bác sĩ giàu kinh nghiệm cũng không tránh khỏi run tay sinh lý. Với mạch máu chỉ đường kính 1-2 mm, sai lệch nhỏ có thể dẫn đến tắc mạch, khiến mô ghép mất nguồn cấp máu. Robot lọc bỏ rung động, thu nhỏ biên độ chuyển động, cung cấp hình ảnh ba chiều phóng đại. Bác sĩ điều khiển từ bảng điều khiển với tư thế ngồi tối ưu, giúp duy trì độ chính xác suốt ca mổ.
Ý nghĩa với ghép gan và phẫu thuật tái tạo
Trong ghép gan từ người sống, nối động mạch gan đường kính 1-2 mm là công đoạn khó nhất. Bàn tay bác sĩ chịu ảnh hưởng từ nhịp tim và hô hấp của bệnh nhân. Nếu động mạch tắc, gan mới không được cấp máu, dẫn đến suy gan và nguy cơ phải ghép lại. Robot giúp tăng độ ổn định, giảm nguy cơ sai sót. Ca phẫu thuật nối vi mạch qua đường sau chân tóc cũng cho thấy robot có thể thay đổi cách tiếp cận: giấu sẹo, giảm tổn thương hệ bạch huyết, hỗ trợ phục hồi chức năng nói và nuốt sau điều trị ung thư.
Đào tạo bác sĩ và triển vọng tương lai
Vi phẫu là chuyên ngành khó học nhất. Robot hỗ trợ lọc rung và chuẩn hóa chuyển động giúp quá trình đào tạo trực quan hơn, rút ngắn thời gian để bác sĩ đạt trình độ vi phẫu. Nếu được chứng minh trên quy mô lớn, điều này có thể giải quyết tình trạng thiếu bác sĩ vi phẫu. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu đa trung tâm với số lượng bệnh nhân lớn hơn, so sánh thời gian mổ, tỷ lệ biến chứng, chi phí và hiệu quả lâu dài.
Thành tựu của HKUMed phản ánh xu hướng mới: robot vi phẫu trở thành "đôi tay siêu chính xác", giúp bác sĩ thực hiện thao tác vượt giới hạn sinh học. Robot không thay thế bác sĩ mà mở rộng khả năng, mang lại lợi ích cho người bệnh với các ca phẫu thuật an toàn, chính xác hơn.
