Khám phá đột phá về nguồn gốc vàng dưới đáy đại dương
Một nhóm nghiên cứu quốc tế dẫn đầu bởi nhà địa chất biển Christian Timm từ Trung tâm Nghiên cứu Đại dương GEOMAR Helmholtz Kiel của Đức, cùng các cộng sự từ New Zealand, Úc, Đức và Nga, đã công bố phát hiện gây chấn động về các "nhà máy vàng" của Trái Đất. Nghiên cứu tập trung vào Cung đảo Kermadec và máng Havre, một hệ thống kiến tạo hoạt động mạnh ở phía Bắc New Zealand, thuộc khu vực Nam Thái Bình Dương.
Cơ chế hình thành vàng từ lớp phủ ngậm nước
Theo tiến sĩ Timm, chia sẻ với SciTech Daily, nghiên cứu cho thấy sự nóng chảy của lớp phủ ngậm nước bên dưới các cung đảo là động lực chính thúc đẩy quá trình làm giàu vàng. Lớp phủ, lớp dày nhất trong kết cấu của Trái Đất nằm bên dưới lớp vỏ, đã được phân tích kỹ lưỡng để hiểu về "cuộc đời" của vàng và các kim loại quý khác.
Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra 66 mẫu thủy tinh núi lửa thu thập từ đáy biển ở Cung đảo Kermadec và máng Havre. Thủy tinh núi lửa, hình thành từ các vụ phun trào mạnh mẽ, bao gồm một số mảnh "thủy tinh nguyên thủy" bảo toàn thành phần hóa học ban đầu của magma. Khi phân tích, họ nhận thấy nồng độ vàng trong các mẫu này cao hơn nhiều lần so với magma từ các sống núi giữa đại dương.
Quá trình tích tụ vàng qua nhiều giai đoạn
Phát hiện này chỉ ra rằng dưới cung đảo Kermadec, lớp phủ ngậm nước tan chảy ở nhiệt độ cao, giải phóng vàng trực tiếp vào magma với nồng độ cực cao. Tỉ lệ vàng/đồng cao bất thường cũng cho thấy phần lớp phủ này đã bị cạn kiệt trước đó và tiếp tục trải qua quá trình tan chảy lặp lại nhiều lần ở mức độ cao.
Đây chính là cơ chế cốt lõi giúp tích tụ vàng, mặc dù hàm lượng này vẫn còn thấp hơn nhiều so với mức có thể khai thác kinh tế. Sự làm giàu vàng không phải là kết quả của một sự kiện nóng chảy duy nhất, mà là của nhiều giai đoạn, trong đó lớp phủ ở những khu vực như khu vực được nghiên cứu đóng vai trò như nhà máy luyện kim.
Ý nghĩa khoa học và ứng dụng thực tiễn
Những phát hiện này hướng sự chú ý sâu hơn xuống lòng đất, nhấn mạnh rằng quá trình tiến hóa hóa học của lớp phủ đóng vai trò quan trọng cùng với các quá trình gần bề mặt trong việc hình thành các mỏ vàng. Chúng cũng có thể giúp giải thích tại sao các mỏ sunfua thủy nhiệt dọc theo các cung đảo ngầm dưới biển thường giàu vàng.
Tiến sĩ Timm kết luận: "Về cơ bản, chúng ta đang xem xét bước đầu tiên trong vòng đời của vàng". Nghiên cứu này vừa được công bố trên tạp chí khoa học Communications Earth & Environment, mở ra những hiểu biết mới về nguồn gốc của kim loại quý trong tự nhiên.
