Phát hiện loài hóa thạch sống mang bộ giáp cổ đại 300 triệu năm tại Hàn Quốc
Các nhà khoa học Hàn Quốc vừa công bố một phát hiện đáng kinh ngạc: loài song kinh mới có tên Acanthochitona feroxa, được tìm thấy tại các vùng triều ven biển nước này. Sinh vật này được mệnh danh là "hóa thạch sống" vì giữ nguyên cấu trúc cơ thể từ thời tiền sử, nhờ công nghệ giải trình tự gen ty thể hiện đại.
Song kinh - Những nhân chứng lịch sử kiên cường
Song kinh, hay chiton, là những sinh vật thân mềm biển có hình dáng lai giữa loài chân đều có giáp và bọ ba thùy cổ đại. Chúng đã tồn tại qua hơn 500 triệu năm, chứng kiến sự dịch chuyển lục địa, sự trỗi dậy và lụi tàn của khủng long, cùng những bước chân đầu tiên của tổ tiên loài người lên đất liền. Đặc biệt, chúng hầu như không thay đổi sơ đồ cấu trúc cơ thể trong suốt 300 triệu năm qua.
Thuộc lớp Polyplacophora (mang nhiều tấm), song kinh có tám tấm van lưng làm từ khoáng chất aragonite cứng cáp, xếp chồng lên nhau như bộ giáp tấm khớp nối. Cấu tạo này vừa bảo vệ an toàn, vừa giúp chúng di chuyển linh hoạt trên các bề mặt mấp mô dưới biển.
Loài mới Acanthochitona feroxa và công nghệ giải mã di truyền
Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi I Hyang Kim và Ui Wook Hwang từ Đại học Quốc gia Kyungpook, Hàn Quốc, đã phát hiện A. feroxa tại các vùng triều dọc bờ biển. Tên gọi feroxa bắt nguồn từ tiếng Latinh ferox, có nghĩa là "hung dữ" hoặc "xù xì", mô tả chính xác vẻ ngoài của chúng với 18 búi gai aragonite sắc nhọn mọc từ vành đai thịt.
Trước đây, A. feroxa thường bị nhầm lẫn với loài họ hàng gần Acanthochitona defilippii do vẻ ngoài tương tự. Tuy nhiên, bằng kính hiển vi điện tử quét và công nghệ giải trình tự gen ty thể, các nhà khoa học đã phát hiện sự khác biệt rõ rệt. DNA ty thể, với tốc độ đột biến ổn định, đóng vai trò như đồng hồ phân tử để theo dõi sự phân tách loài.
Kết quả cho thấy A. feroxa có đặc điểm độc nhất ở gai lưng hình tròn và mô hình hình học riêng trong lưỡi bào cùng các tấm vỏ. Sử dụng mô hình đồng hồ phân tử và hồ sơ hóa thạch, nghiên cứu ước tính chi Acanthochitona bắt đầu phân nhánh mạnh mẽ từ khoảng 92 triệu năm trước, vào cuối thời kỳ Phấn trắng, khi Trái Đất nóng lên và mực nước biển dâng cao.
Hệ thống cảm giác kỳ lạ và ý nghĩa khoa học
Bên cạnh bộ giáp kiên cố, song kinh sở hữu hệ thống cảm giác đặc biệt. Dù không có mắt thực thụ, nhiều loài có hàng ngàn điểm mắt nhỏ gọi là ocelli cấu tạo từ thấu kính aragonite. Những tế bào thụ cảm quang này giúp chúng cảm nhận thay đổi cường độ ánh sáng, nhận diện hiểm họa từ kẻ săn mồi.
Khám phá về A. feroxa tại Hàn Quốc, cùng với các phát hiện tương tự như loài Ferreiraella populi, minh chứng đại dương vẫn ẩn chứa nhiều bí mật. Những sinh vật hóa thạch sống này không chỉ là nhân chứng lịch sử mà còn là kho lưu trữ dữ liệu di truyền quý giá, giúp hiểu thêm về lịch sử hành tinh.
Nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí Marine Life Science & Technology, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tìm hiểu đa dạng sinh học vùng biển Đông Á. Phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ hiện đại trong việc khám phá và bảo tồn các loài cổ xưa, góp phần làm phong phú thêm kiến thức về sự sống trên Trái Đất.
