Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán chuyên đề về quản lý và sử dụng kinh phí cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) giai đoạn 2016-2020, phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng. Theo báo cáo, có tới 30% số nhiệm vụ được kiểm toán bị chậm tiến độ so với hợp đồng, một số dự án kéo dài nhiều năm mà không có nghiệm thu cuối cùng.
Phát hiện vi phạm trong quản lý kinh phí
Kiểm toán chỉ ra rằng, nhiều đơn vị chủ trì đã sử dụng kinh phí không đúng mục đích, thậm chí có dấu hiệu chi tiêu sai quy định. Cụ thể, có 15 tỷ đồng được chi cho các khoản không nằm trong dự toán được phê duyệt, như mua sắm thiết bị không phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ. Ngoài ra, việc thanh quyết toán còn thiếu hóa đơn chứng từ hợp lệ, gây thất thoát ngân sách.
Nghiệm thu không đúng quy định
Một số hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở và cấp bộ đã đánh giá không chính xác kết quả thực hiện, dẫn đến việc công nhận sản phẩm KH&CN không đạt yêu cầu. Theo đại diện Kiểm toán Nhà nước, có trường hợp sản phẩm không có tính mới, không ứng dụng được vào thực tế nhưng vẫn được nghiệm thu và thanh toán. Ông Nguyễn Văn A, Trưởng đoàn kiểm toán, cho biết: “Chúng tôi phát hiện nhiều nhiệm vụ có kết quả không đạt so với mục tiêu đề ra, nhưng vẫn được các hội đồng nghiệm thu thông qua một cách dễ dàng.”
Chậm tiến độ và kéo dài thời gian thực hiện
Trong số 200 nhiệm vụ được kiểm toán, có tới 60 nhiệm vụ chậm tiến độ từ 6 tháng đến 2 năm. Nguyên nhân chính là do thay đổi chủ nhiệm đề tài, thiếu kinh phí bổ sung hoặc vướng mắc trong thủ tục hành chính. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư công. Theo báo cáo, tổng kinh phí cho các nhiệm vụ chậm tiến độ lên tới 120 tỷ đồng.
Kiến nghị xử lý và chấn chỉnh
Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ ngành liên quan tăng cường giám sát, siết chặt quy trình xét duyệt và nghiệm thu. Đồng thời, yêu cầu thu hồi 25 tỷ đồng đã chi sai quy định và xử lý trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm. Đại diện Bộ KH&CN cam kết sẽ chấn chỉnh ngay các sai phạm, rà soát lại toàn bộ quy trình quản lý nhiệm vụ KH&CN trong thời gian tới.
