Sau cuộc cách mạng kẹo gummy, ngành thực phẩm bổ sung đang chứng kiến một "kẻ thách thức" mới: những miếng phim mỏng tan ngay trên lưỡi chỉ sau khoảng 30 giây. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này tin rằng đây không chỉ là một hình thức đóng gói khác mà có thể trở thành bước tiến tiếp theo của công nghệ phân phối hoạt chất, khi mục tiêu không còn là tăng hàm lượng thành phần mà là đưa nhiều hoạt chất hơn đến đúng nơi cơ thể có thể sử dụng.
Cơ chế hấp thu qua niêm mạc miệng
Điểm khác biệt lớn nhất của những miếng phim tan (oral dissolving strips) nằm ở cơ chế hấp thu. Thay vì đi theo con đường quen thuộc của viên nang hay viên nén, phải trải qua quá trình hòa tan trong dạ dày, hấp thu tại ruột non rồi chuyển hóa qua gan trước khi vào hệ tuần hoàn, miếng phim tan trực tiếp trên lưỡi hoặc niêm mạc miệng. Các hoạt chất được giải phóng và một phần có thể khuếch tán qua lớp niêm mạc giàu mao mạch để đi vào tuần hoàn nhanh hơn.
Công nghệ này thực tế không mới trong ngành dược phẩm. Các hệ thống phân phối thuốc qua niêm mạc miệng đã được nghiên cứu và ứng dụng từ nhiều năm nhằm giúp một số hoạt chất tránh bị phân hủy trong đường tiêu hóa hoặc giảm hiện tượng chuyển hóa lần đầu qua gan. Điều mới mẻ nằm ở việc công nghệ này đang được các hãng thực phẩm bổ sung thương mại hóa mạnh mẽ cho người tiêu dùng phổ thông.
Tuyên bố về sinh khả dụng và tốc độ tác dụng
CEO Elina Ivanova Atanassov của Smart Strips cho biết trong quá trình tiêu hóa thông thường, tùy từng hoạt chất, có thể từ 40-60% liều chức năng bị mất đi trước khi đến được máu. Theo bà, việc đưa hoạt chất vào một lớp màng polymer tan nhanh giúp loại bỏ phần lớn các bước trung gian đó, cho phép hoạt chất được giải phóng đồng đều ngay trên bề mặt niêm mạc miệng.
Giám đốc khoa học Tracy Gibbs của Smart Strips giải thích rằng khoang miệng chứa mạng lưới dày đặc các mao mạch siêu nhỏ. Nếu hoạt chất được bào chế phù hợp, chúng có thể đi qua lớp niêm mạc này để vào tuần hoàn. Công ty cho biết đã mất gần hai năm nghiên cứu nhằm tối ưu độ ổn định của lớp phim và bổ sung các phân tử hỗ trợ quá trình vận chuyển hoạt chất qua hàng rào niêm mạc.
Smart Strips tuyên bố trong điều kiện kiểm soát, công nghệ của họ có thể đạt sinh khả dụng lên tới khoảng 95% với mức độ dao động giữa các người dùng thấp hơn so với viên uống truyền thống. Doanh nghiệp cũng cho biết người dùng có thể cảm nhận tác dụng sau khoảng 10-15 phút và tốc độ khởi phát có thể nhanh gấp bốn lần viên nang hoặc bột pha. Tuy nhiên, đây là dữ liệu do chính công ty công bố và chưa được Athletech News dẫn chứng bằng các thử nghiệm lâm sàng độc lập.
Quan điểm từ Dissolvd: Hấp thu thông minh hơn
Một doanh nghiệp khác là Dissolvd cũng theo đuổi hướng đi tương tự. James Clawson, Phó chủ tịch phụ trách tăng trưởng của công ty, cho rằng tương lai của thực phẩm bổ sung không nằm ở việc tăng thêm số miligam hoạt chất mà ở việc cải thiện cách cơ thể hấp thu chúng. Theo ông, mục tiêu không phải là "uống nhiều hơn" mà là "đưa hoạt chất vào cơ thể thông minh hơn".
Nếu các tuyên bố này được xác nhận bằng các nghiên cứu quy mô lớn, chúng có thể làm thay đổi một quan niệm đã tồn tại nhiều năm trong ngành thực phẩm bổ sung: hàm lượng càng cao đồng nghĩa hiệu quả càng tốt. Với công nghệ phim tan, các doanh nghiệp cho rằng liều thấp hơn vẫn có thể tạo ra hiệu quả tương đương hoặc cao hơn nhờ giảm thất thoát trong quá trình hấp thu.
Ví dụ được Smart Strips đưa ra là caffeine. Công ty cho biết lượng caffeine trong miếng phim có thể thấp hơn so với nước tăng lực nhưng người dùng vẫn cảm nhận tác động mạnh hơn nhờ hoạt chất đi vào tuần hoàn nhanh hơn. Đây cũng là lý do nhiều sản phẩm mới không còn quảng bá bằng hàm lượng "khủng" mà nhấn mạnh vào công nghệ phân phối.
Rào cản và triển vọng
Dù vậy, bản thân các doanh nghiệp cũng thừa nhận công nghệ này chưa phải lời giải cho mọi loại hoạt chất. Những phân tử có kích thước lớn, cấu trúc phức tạp hoặc cần liều rất cao vẫn gặp nhiều khó khăn khi đưa vào lớp phim mỏng. Không phải vitamin, khoáng chất hay hợp chất sinh học nào cũng phù hợp với cơ chế hấp thu qua niêm mạc miệng.
Một rào cản khác là nhận thức của người tiêu dùng. Sau nhiều năm quen với viên nang, viên nén và gummy, việc đặt một miếng phim nhỏ lên lưỡi để bổ sung dinh dưỡng vẫn là trải nghiệm khá xa lạ. Smart Strips cho biết tại triển lãm FIBO ở châu Âu, phần lớn khách tham quan ban đầu đều hoài nghi, nhưng sau khi dùng thử, nhiều người thay đổi quan điểm vì cảm nhận được tác động khá nhanh.
Điều đáng chú ý là các doanh nghiệp không dừng lại ở vitamin hay caffeine. Smart Strips tiết lộ đang phát triển các công thức chứa peptide, nhóm hoạt chất vốn thường phải tiêm do dễ bị enzyme tiêu hóa phân hủy. Nếu công nghệ này thực sự giải quyết được bài toán ổn định và hấp thu, phạm vi ứng dụng của miếng phim tan có thể mở rộng đáng kể trong tương lai.
Ở góc độ công nghệ, oral dissolving strips phản ánh xu hướng quen thuộc của ngành chăm sóc sức khỏe hiện đại: đổi mới không nhất thiết đến từ việc phát hiện hoạt chất mới mà có thể đến từ cách đưa hoạt chất vào cơ thể hiệu quả hơn. Tuy nhiên, khoảng cách giữa lời hứa của doanh nghiệp và bằng chứng khoa học vẫn cần được lấp đầy bằng các nghiên cứu độc lập, đối chứng lâm sàng và dữ liệu dài hạn.
Giống như gummy từng thay đổi cách người tiêu dùng nhìn nhận thực phẩm bổ sung cách đây vài năm, miếng phim tan trên lưỡi đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới về công nghệ phân phối. Liệu định dạng này có trở thành chuẩn mực tiếp theo của ngành wellness hay chỉ là một xu hướng ngắn hạn sẽ phụ thuộc không chỉ vào trải nghiệm người dùng mà còn vào việc các tuyên bố về sinh khả dụng và hiệu quả có được cộng đồng khoa học xác nhận hay không.
