Nhiều tài xế vẫn lầm tưởng khe lưới nhỏ hình tròn hoặc hình vuông trên táp-lô ô tô đời mới là micro đàm thoại rảnh tay, cửa gió điều hòa phụ hoặc loa cảnh báo. Tuy nhiên, theo kỹ sư ô tô Nguyễn Đức Du - Giám đốc trung tâm sửa chữa và chăm sóc xe ND (Cầu Giấy, Hà Nội), đây thực chất là vị trí đặt cảm biến nhiệt độ trong khoang cabin, một bộ phận quan trọng của hệ thống điều hòa tự động.
Chức năng của cảm biến nhiệt độ cabin
Cảm biến này liên tục đo nhiệt độ thực tế bên trong xe và gửi dữ liệu về bộ điều khiển trung tâm (ECU) để điều chỉnh khả năng làm mát hoặc sưởi ấm phù hợp. Phía sau khe nhỏ còn có quạt hút cỡ nhỏ. Khi điều hòa hoạt động, không khí trong cabin được hút qua vị trí này để cảm biến xác định nhiệt độ trung bình. Sau đó, tín hiệu được truyền đến ECU điều hòa để điều chỉnh tốc độ quạt gió, công suất máy nén và lượng gió lạnh nhằm duy trì mức nhiệt người lái cài đặt.
Điều này giải thích vì sao nhiệt độ hiển thị trên màn hình điều hòa không phải lúc nào cũng phản ánh đúng nhiệt độ trong xe. Nếu chỉ vận hành theo mức nhiệt cài đặt mà không có cảm biến, hệ thống khó duy trì sự ổn định khi số lượng hành khách thay đổi, xe di chuyển dưới trời nắng gắt hoặc thường xuyên đóng mở cửa.
Hậu quả khi cảm biến bị che khuất hoặc bẩn
Theo anh Du, có thể xem cảm biến này là "đôi mắt" của hệ thống điều hòa tự động. Nếu nó hoạt động không chính xác, điều hòa sẽ làm việc kém hiệu quả. Trên thực tế, nhiều trường hợp điều hòa làm lạnh quá sâu hoặc không đủ mát không xuất phát từ thiếu gas hay hỏng máy nén, mà do cảm biến nhiệt độ trong cabin bị bụi bẩn bám kín hoặc khe hút gió bị che khuất. Khi đó, hệ thống nhận sai nhiệt độ thực tế và đưa ra chế độ làm mát không phù hợp.
"Người dùng không nên dùng khăn, decal, nước hoa hay các phụ kiện khác che kín khe nhỏ này. Đồng thời, trong quá trình vệ sinh nội thất, nên dùng chổi mềm hoặc khí nén để làm sạch bụi bẩn, tránh dùng vật nhọn chọc vào bên trong vì có thể làm hỏng cảm biến hoặc quạt hút", vị kỹ sư này đưa ra lời khuyên.
Hệ thống cảm biến điều hòa hiện đại
Bên cạnh cảm biến nhiệt độ trong cabin, hệ thống điều hòa trên ô tô hiện đại còn phối hợp với nhiều cảm biến khác như cảm biến nhiệt độ ngoài trời, cảm biến bức xạ mặt trời, cảm biến độ ẩm hay cảm biến chất lượng không khí. Toàn bộ dữ liệu được ECU xử lý liên tục để tự động điều chỉnh nhiệt độ, lưu lượng và hướng gió phù hợp với điều kiện thực tế. Nhờ đó, người dùng luôn có được không gian dễ chịu mà không cần phải thường xuyên chỉnh điều hòa bằng tay.
