Công Nghệ Lượng Tử: Cuộc Đua Tỷ Đô Và Bước Tiến Chiến Lược Của Việt Nam
Sau bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử đang trở thành lĩnh vực đầu tư hàng tỷ USD của các cường quốc toàn cầu. Theo ước tính mới đây từ McKinsey & Company, công nghệ máy tính lượng tử có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lên đến 1.300 tỷ USD vào năm 2035, với tác động sâu rộng trong an ninh mạng, tài chính, y tế, logistics, năng lượng và vật liệu mới.
Cuộc Chạy Đua Toàn Cầu Vào Lĩnh Vực Tỷ Đô
Hiện nay, nhiều quốc gia như Mỹ, Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và Canada đã triển khai các chương trình quốc gia về công nghệ lượng tử, đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa. Nga cũng đã đưa công nghệ này vào lộ trình phát triển kinh tế số từ năm 2019, tập trung vào điện toán lượng tử, truyền thông lượng tử, đo lường và cảm biến lượng tử cùng công nghệ hỗ trợ.
Đồng thời, các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như IBM, Google, Nvidia, Microsoft cùng các quỹ đầu tư deep tech toàn cầu đang thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, startup và đào tạo nhân lực để giành lợi thế cạnh tranh dài hạn. Các chuyên gia tin rằng công nghệ này có thể tạo ra bước ngoặt trong mật mã học, tài chính, khoa học và giao thông, giải quyết những vấn đề phức tạp mà máy tính truyền thống phải mất hàng nghìn năm chỉ trong vài phút hoặc vài giờ.
Việt Nam Với Bước Tiến Mới: Cuộc Thi Hackathon Quốc Tế QC4SG 2026
Trong xu thế này, Việt Nam vừa có một bước tiến mới với Cuộc thi Hackathon Quốc tế về Tính toán Lượng Tử (QC4SG 2026). Đây là sự kiện đầu tiên về lượng tử có quy mô khu vực Đông Nam Á được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một bước đi chiến lược trong việc tham gia vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hưng – Viện trưởng Viện Công nghệ lượng tử, Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ: "Công nghệ lượng tử là thứ ngồi bàn không thì sẽ không ra việc. Chúng ta phải nhảy vào làm. Khi chúng ta là một phần của hệ sinh thái thì sẽ không bị ai 'trói' nữa." Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam không muốn bị bỏ lại phía sau như với các làn sóng bán dẫn và AI, và hiện tại vẫn chưa có một công nghệ nền tảng nào về lượng tử, tạo cơ hội cho Việt Nam tham gia từ đầu.
Chiến Lược Phát Triển Và Cơ Hội Cho Việt Nam
Theo Tiến sĩ Hưng, Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến đáng ngưỡng mộ trong thời gian gần đây. Các lãnh đạo đã đưa ra nhiều chủ trương thúc đẩy phát triển công nghệ lượng tử, với sự tham gia của các tập đoàn lớn như FPT, Viettel thông qua mạng lưới VNQuantum. Ông cho rằng đây là một sự thay đổi lớn về nhận thức và thành công quan trọng.
Để nắm bắt cơ hội, Việt Nam cần tạo điều kiện cho các chuyên gia trở về từ nước ngoài và phát triển cộng đồng nghiên cứu. Ông Hưng đề xuất: "Chúng ta cứ làm thôi, mỗi người một ít. Không giới hạn ai cả, miễn là trong lĩnh vực lượng tử, ai giỏi cái gì thì làm cái đấy." Điều này giúp xây dựng hệ sinh thái bền vững, nơi các startup có thể phát triển và thu hút đầu tư.
Tiềm Năng Đầu Tư Và Vị Thế Của Việt Nam
Với thị trường mở và nhân lực chất lượng cao giá rẻ, Việt Nam có lợi thế trong việc thu hút đầu tư từ nước ngoài. Tiến sĩ Hưng chỉ ra rằng nhiều người Việt Nam đang làm việc cho các công ty đầu tư sâu về lượng tử, và họ có thể mang công nghệ về sản xuất tại Việt Nam. Ông hy vọng Việt Nam có thể trở thành một "TSMC về lượng tử" trong khu vực.
Cuộc thi QC4SG 2026 không chỉ là cơ hội cọ xát cho sinh viên từ các ngành vật lý, công nghệ thông tin, hóa học, điện tử, viễn thông, mà còn hướng đến mục tiêu lớn hơn là phát triển hệ sinh thái và gây dựng cộng đồng lượng tử. Tiến sĩ Hưng kỳ vọng top 3 của cuộc thi có thể mở startup, với sự hỗ trợ từ vườn ươm và đầu tư từ doanh nghiệp.
Ông nhận định: "Đông Nam Á đang là vùng trũng về công nghệ, nhưng với những cuộc thi như QC4SG 2026, hy vọng sẽ đặt nền móng để chúng ta bước ra châu Á và thế giới." Mặc dù khoảng cách với các quốc gia dẫn đầu như Mỹ hay Trung Quốc còn xa, nhưng việc tham gia tích cực sẽ giúp Việt Nam định vị rõ hơn và thu hẹp dần khoảng cách này.
Như vậy, với bước tiến từ cuộc thi QC4SG 2026 và sự chung tay của cộng đồng, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trong cuộc đua công nghệ lượng tử tỷ đô, hướng tới một tương lai phát triển bền vững và độc lập công nghệ.
